Ukrayna acı ilacı içecek mi

Gazze’de çatışmanın durmasını sağlayan 20 maddelik plana benzer şekilde Trump yönetiminin 28 maddelik planı masada.

Uluslararası medyaya sızan haberlerden anlaşıldığı kadarıyla Amerikan tarafı Ruslara hem çatışmayı bitirecek hem de Ukrayna, Avrupa, ABD eksenin geleceğini belirleyecek bir perspektif sunmuş.

Planın ana çerçevesi, “Rusya savaşın başındaki pozisyonuna çekilsin” tezini çürütüyor.

Özellikle Donbas’ın tamamının fiilen Rusya’ya bırakılması gibi maddelerden söz ediliyor ki Ukrayna için en büyük korku bu.

Kimse Rusya’nın 2014’te işgal ettiği Kırım’dan vazgeçmesini beklemiyor.

Fakat Rus ordusu ağır ağır ilerlese de şu anda Donbas’ın tamamına sahip değil. Sızan haberlere göre Trump yönetimi bu bölgeyi ya “kiralama usulüyle” ya da tamamen teslim etmeye razı.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski uzun süredir “Donbas düşerse Kiev açık hedef haline gelir. Rusya önce bizi tamamen işgal eder oradan Avrupa üzerine yürür” görüşünü dile getiriyor.

Fakat Ukrayna içeride ve dışarıda sıkışmış vaziyette. Bir yandan Rusya’nın saldırıları durmaksızın devam ederken ülkedeki çetin kış şartlarında Ukraynalıların yaşamını tehdit eden büyük bir enerji krizi yaşanıyor.

Ülkenin enerji kaynaklarının yarısı Rus saldırılarıyla yok edildi.

Bütün bunların üzerine enerji sektöründe yaşanan büyük bir yolsuzluk skandalı da halkı isyan etme noktasına taşımış vaziyette.

Zelenski tam da bu yüzden gardını biraz düşürmüş görünüyor. Amerikan yönetiminin taslak metnine baştan karşı çıkmak yerine, “Trump’la bu metni tartışmayı umuyorum. Ukrayna’nın bağımsızlığını koruyacak ‘haysiyetli bir barış’ olmalı” dedi.

Trump ise Gazze’den sonra bir bölgeye daha “barış getiren lider” olma hevesinde. Bunun için Ruslara “realist” bir barış çerçevesi sunması şaşırtıcı değil.

Rusya adına ABD’de barış müzakerelerini sürdüren Kirill Dmitriev’in “Rus tarafının sesi ilk kez duyuldu” demesi de iki tarafın aynı frekansta olduğunu gösteriyor.

Putin’in son hamlesi Dmitriev için burada ayrı bir parantez açmak gerek.

Kiev doğumlu, Stanford ve Harvard mezunu bir yatırımcı olarak klasik bir Rus elçiden farklı bir figür.

Bürokrasiden değil iş dünyasından geldiği için Trump yönetimiyle aynı dili konuşuyor. Rus elçi hakkında Putin’in savaşı bitirmek üzere Amerikan sahnesine sunduğu vezir taşı benzetmesi yapılıyor.  

Dmitriev’in çabalarıyla “Rusya’nın ilk kez dikkate alındığı” plana göre Ukrayna ordusunun küçültülmesi, ağır silahlardan arındırılması, Ukrayna’nın AB ya da NATO’ya üye olmaması gibi şartlar getiriliyor.

Bunun karşılığında ABD’nin Ukrayna’ya tıpkı NATO’nun 5. Maddesine benzer bir koruma garantisi vermesi planlanıyor.

Dördüncü yılına giren savaşta en kırılgan dönemini yaşayan Ukrayna için bu anlaşma bir teslimiyet gibi görülebilir.

Dahası Rusya’ya verilmesi planlanan tavizler Avrupa ülkelerinin kolay kabul edebileceği şartlar değil.

Ancak Avrupa’nın Trump yönetimine karşı fazla direnme gücü de yok.

Amerikan tarafı, “Acı tavizlerle biten bir savaş” senaryosunu hayata geçirerek hem Trump’ın “barış adamı” misyonunu hem de ABD-Rusya ilişkisinin geleceğini garantiye almaya çalışıyor.

Kısa vadede en iyi olasılık Gazze’dekine benzer bir “çatışmasızlık” hali olabilir. Bu durum, daha kapsamlı müzakereler yürütülmesine de fayda sağlayabilir.

Burada iki kritik soru öne çıkıyor:

Avrupa, Trump’a ne kadar direnebilecek? Ukrayna savaşın bitmesi için acı ilacı içebilecek mi?

ALPEREN’İN RENKLİ İSTANBUL’U

ALPEREN Şengün ile iki sene kadar önce Giresun havalimanında tanışmıştım. Ayaküstü biraz sohbet etmiştik.

İyi bir basketbol seyircisi olarak bu genç NBA yıldızının tevazusu ve doğallığı beni hem etkilemiş hem de mutlu etmişti. 

Bu yaz Avrupa Basketbol Şampiyonasında Milli Takımı finale kadar taşımasının ardından yeni sezonda Houston Rockets’ı da sırtlamış durumda.

Alperen geçenlerde dünyaca ünlü sporcuların boş günlerinde bir şehri tanıttığı Off-Day programı için İstanbul’u tanıtmış. Hem de yine aynı doğallıkla...

Emirgan’da kahvaltıyla başlayıp Nişantaşı ve Boğaz turunun ardından Bebek Balıkçısı’nda biten bir gün geçirmiş.

Tam Amerikalıların seveceği türden bir İstanbul gezisi. Bol yemeli, bol gezmeli.

Büyük hayran kitlesine sahip sporcuların bu gibi tanıtımları dev bütçeli reklam kampanyalarından çok daha etkili olur.

Alperen de 15 dakikalık muazzam bir Türkiye reklamı yapmış.