DİJİTAL PLATFORMLAR VE BİLET FİYATLARI ZORLUYOR
“TOPLAM seyirci sayısı diyoruz ya... Aslında 15 milyon 442 bin 888 toplam seyirci değil, biletleme sayısı. Yani bir kişi belki 3-4 kez bilet aldı ve sinemaya gitti, bunu bilemiyoruz. Dolayısıyla ‘gerçek’ seyirci sayımız maalesef 15 milyonun da altında aslında” diyerek tablonun daha vahim olduğunu belirtiyor Sinema Yazarı Ali Ulvi Uyanık ve şöyle de devam ediyor: “Bunun en önemli sebeplerinden biri salgın. Salgınla sinemaya gitme alışkanlıkları da rafa kalktı. Ses ve görüntü sistemlerinin de gelişmesi ile dijital platformlara yöneldi seyirci.”
Türkiye’deki dijital platformlara abonelik sayısını doğrudan veren resmi bir kaynak yok. Ancak sektördeki popüler platformların bireysel abone sayıları alt alta konduğunda, Türkiye’deki abonelik sayısının 13 milyon kişi civarında olduğu tahmin ediliyor. Almanya merkezli Statista şirketinin 2020- 2024 verilerine göre ise dünya genelinde dijital platformların abone sayısı 1.7 milyar kişi civarında.

Sözü tekrar Uyanık’a bırakıyorum: “Her şeye rağmen sinemaya gitmek isteyen bir kitle var tabii. Fakat biletler çok pahalı. Toplam izleyici sayısı azalmış ama hasılat da geçen yıla göre yaklaşık yüzde 7 oranında arttı, 3 milyondan fazla. Bu da gösteriyor ki enflasyonu da hesaba katınca, son yılların en pahalı sinema biletini alıyoruz. Büfe de bir o kadar pahalı. Özellikle gençler... Yeni kuşakta sinemaya adım atamayanlar var. Dolayısıyla bilet fiyatları düzenlenmedikçe seyirciyi arttırmak zor.”
SİNEMAYI ÇOCUK FİLMLERİ SIRTLADI
“EN fazla izlenen filmlere bakalım bir de! Rafadan Tayfa-Kapadokya, Minecraft, Sihirli Annem, Şampiyonlar, Kardeş Takımı, Kirpi Sonic. Bu 15 milyon bileti sırtlayan, çocuk ve ergenlere yönelik filmler. Yani anneler, babalar kendi gitmemiş, AVM’de çocuklarını fil[1]me sokmuşlar. Buraya bir de parantez açalım. Hollywood stüdyoları pandemi sonrası film çekmekten vazgeçmedi ama Türkiye’de bazı stüdyolar, önceki yıllarda iyi hasılat yapan yerli filmlerin yapımcıları maalesef havlu attı, dijital kanallara iş yapıyorlar. Bu yıl gidip de acayip hayran kaldığın, ana akım yerli film var mı? Benim yok. Konu, içerik bakımından kaliteli yapım eksiliği var. Öyle ki bu sebeple geçmiş yılların en iyi filmleri giriyor yeniden vizyona. Bergen, Düğün Dernek, Aile Arasında, Müslüm girecek mesela yakında. İşletmeciler de pek bir şey yapmıyor. Aksine maliyetleri kıstılar, ‘az kişi gelsin, koltuklarım eskimesin ama kasam da dolsun’ mantığındalar. Karanlık oynatıyor filmi, ışıktan kısıyorlar mesela. O yüzden de insanlar, ‘evimde oturur, pırıl pırıl seyrederim’ diyorlar.”

SALONA SEYİRCİ ÇEKECEK KALİTELİ ANA AKIM TÜRK FİLMİ YOK
SENARYOSU Feyyaz Yiğit ve Aziz Kedi’ye ait olan, yönetmen koltuğunda ise “Sıcak Kafa” ve “Fi” gibi yapımlara imza atan Mert Baykal’ın oturduğu, başrollerini ise usta oyuncu Haluk Bilginer ve Feyyaz Yiğit’in paylaştığı, dünya çapında gişe rekorları kıran 2011 yapımı, “Intouchables”ın Türkiye uyarlaması üzerinde çalışan yapımcı Muzaffer Yıldırım’ı sette yakaladım.
GİDİLECEK FİLM OLUNCA SEYİRCİ GİDER
Ne oldu da sinema salonları boş kaldı diye sordum. Yanıtı şu: “ABD, Fransa ve Uzak Doğu ülkelerinde pandemi ile kaybedilen seyirci yüzde 80 oranında geri geldi. Biz ise pandemi öncesi eski seyirciyi bir türlü yakalayamadık. Bunun tek nedeni var. ‘İçerik.’ Film yok! Gerçekten kötü filmler çekiliyor. Haliyle bu da sinema seyircisini hırpalıyor. Türkiye’de sinema hiçbir zaman yenilmez. Ancak sinema seyircisinin geri gelmesi için ‘büyük’, Türk filmlerinin de geri gelmesi şart. Mesela şimdi Yılmaz Erdoğan bir film yapsa, sonra Cem Yılmaz, Gülse Birsel, Gupse Özay ya da seyircisi güçlü, büyük oyuncular da birer film yapsa ve kaliteli, güçlü bu yapımlar, en az 3-4 hafta arayla vizyona girse... Seyirci pekâlâ gelir. Oppenheimer ve Barbie’ye temmuz sıcağında yaklaşık 3 milyon kişi gitti. Gidilecek film olunca seyirci gider. Endüstriyi kaliteli filmler kurtaracak.”

ZAMANLA SEYİRCİ PROFİLİ DE DEĞİŞMEYE BAŞLADI
HÜRRİYET yazarı, sinema eleştirmeni Uğur Vardan da günümüz ekonomik şartlarında sinemaya gitmenin; bilet, ulaşım, dışarıda yemek vs. bileşenleriyle pahalı bir eylem olduğuna vurgu yapıyor: “Hele hele bütün aile, salonun yolunu tutmak yüklü bir servete dönüşüyor. Öte yandan günümüzde bir filme ulaşmak ya da sinema zevkinizi giderme konusunda platformlar da önemli bir işlev görüyor. Ki platformlar filmlerden ziyade iyi prodüksiyonlara sahip dizilerle seyirciyi bağlıyor, ‘Salona gitmeye gerek yok’ hissiyatını yaşatıyor. Bu koşullarda izleyici hakkını çoğunlukla Marvel ya da DC Comics’in ‘süper’ kahramanlarının öykülerini anlatan ya da ana akım sineması içindeki büyük yıldızları barındıran, özellikle aksiyon türü yapıtlar için kullanıyor. Miniklere seslenen animasyonlar sektörü ayakta tutan cephelerden. Dolayısıyla seyirci sayısındaki azalmaların genel olarak asıl nedenin hem ekonomik koşullar hem de zaman içinde değişen seyirci profili olduğu kanısındayım...” yorumu yapıyor.
