Erdal Fernergiz
efernergiz@hurriyet.com.trŞahin: Düzensiz yağışlar su krizini önlemez
Son günlerde ülkemizin büyük bölümünde ve Adana’da, Mersin’de yağan yoğun yağış sonrası oluşan sel, taşkın felaketinin izleri silinmeye çalışılırken, gazetemizi ziyaret ederek su krizi ve kuraklıkla ilgi açıklamalarda bulunan Çevre ve İklim Değişikliği Uzmanı Oğuz Şahin, "İklim değişikliğinin etkileri giderek daha görünür hale gelirken, Türkiye ve Avrupa’nın birçok bölgesi tarihinin en ciddi su krizlerinden biriyle karşı karşıya. Art arda gelen kurak dönemler, düzensiz yağış rejimi ve yanlış su kullanımı, hem tarımı hem de kent yaşamını tehdit eder boyuta ulaştı. Son yağışlar barajlara ve yeraltı sularına katkı sağlamaktan çok sel ve taşkınlara neden olmakta" dedi.
SU KRİZİ BİTMEDİ
Türkiye’nin birçok kentinde zaman zaman etkili olan sağanak yağışlar, kamuoyunda “Su krizi bitti mi?” sorusunu yeniden gündeme getirdiğini açıklayan Çevre ve İklim Değişikliği Uzmanı Oğuz Şahin, yağışların tek başına su krizini çözmediğini belirterek çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Şahin, "Artan yağışlara rağmen su krizinin devam etmesinin temel nedeni, iklim değişikliği, yanlış su yönetimi ve altyapı eksiklikleri" dedi.
Uzman Şahin, “Sorun yağmurun azlığı değil, yağmur suyunu doğru şekilde yönetemememizdir” dedi.
ŞİDDETLİ YAĞIŞLAR BARAJLARA KATKI SAĞLAMIYOR
Şahin’e göre, iklim krizinin etkisiyle yağış rejimi değişti. Eskiden uzun süreye yayılan, toprağa yavaşça sızan yağmurlar yerini kısa sürede çok şiddetli yağışlara bıraktı. Bu durumun barajlara ve yeraltı sularına katkı sağlamaktan çok sel ve taşkınlara neden olduğunu ifade eden Şahin, “Şiddetli yağışlar toprağa sızamadan yüzeyden akıp gidiyor. Böylece su kaynağına dönüşemiyor” diye konuştu.
BARAJLAR DOLMUYOR, TÜKETİM DURMUYOR
Uzman Şahin, uzun yıllardır yaşanan kuraklık nedeniyle baraj ve yeraltı su seviyelerinin kritik düzeylere gerilediğini belirterek, birkaç gün süren yağışların bu açığı kapatmaya yetmediğini, buna ek olarak tarımda hâlâ yaygın olan vahşi sulamanın su tüketimini artırdığına dikkat çekti. Şahin, çözüm için yağmur suyu hasadı sistemlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti. Çatılardan ve yollar üzerinden akan suların toplanıp depolanmasının büyük bir potansiyel sunduğunu söyleyen Şahin, “Doğru planlama ve yatırımlarla yağmur, krizin değil çözümün parçası olabilir” dedi.
YERALTI SULARI AZALIYOR
Şahin, son yıllarda Avrupa’nın özellikle Akdeniz Havzası, İber Yarımadası ve Orta Avrupa’da yeraltı sularının hızla azaldığını, mevcut gidişatın sürdürülebilir olmadığını vurguladı ve baraj doluluk oranlarının, su krizlerine çözüm olamayacağını belirtti. Şahin, “Avrupa artık su bolluğu kıtası olmaktan çıkıyor. Tarımda aşırı su kullanımı, sanayinin baskısı ve kentleşme su kaynaklarını ciddi şekilde zorlamaktadır. Bu durum, enerji üretiminden gıda güvenliğine kadar pek çok alanı etkiliyor” dedi.
VAHŞİ SULAMADAN VAZGEÇİLMELİ
Türkiye’deki tabloya da dikkat çeken Şahin, İç Anadolu, Ege ve Güneydoğu Anadolu’da su stresinin kritik seviyeye ulaştığını ifade etti. Uzman Şahin, “Konya Ovası başta olmak üzere birçok havzada yeraltı su seviyeleri her yıl düşüyor. Obruk oluşumları artıyor. Buna rağmen hâlâ vahşi sulama yöntemleri yaygın biçimde kullanılıyor. Bu alışkanlıktan bir an önce vazgeçilmeli.” uyarısında bulundu.
Şahin, özellikle genç nesillere su bilinci kazandırılmasının önemine dikkat çekerek, “Bugün atacağımız adımlar, yarının su güvenliğini belirleyecek” ifadelerini kullandı.
