Yaşar Nabi Nayır’ı anarak

Yazarak, çalışarak Yaşar Nabi Nayır’ı sanat, edebiyat dünyasından tanımayan yoktur.

Ben Varlık’ta çalışmadım ama ‘Yıllıklar’a ‘Yılın Deneme ve Eleştirisi’ni yazardım.

Bir süre de PEN Kulüp başkanıyken yönetim kurulunda bulundum.

Kutlama toplantısına da gitmiştim.Varlık Aylık Edebiyat ve Kültür Dergisi Temmuz 2026 sayısından bazı alıntılar yapacağım.

Editörden

Varlık 93 yaşında!

“Memlekette TV kanalları, gazeteler sırayla, hızla tek tipleşirken kitap yayıncılığı, edebiyat dergiciliği hâlâ çeşitliliğini koruyor, ancak yükselen kâğıt ve baskı maliyetleri yüzünden bazı dergilerin art arda kapandığını görüyor, üzülüyoruz” diye yazmışız Ekim 2018’de.

O gün bir tehlikeye işaret ediyorduk, bugünse sonuçlarıyla karşı karşıyayız hem siyasi hem de ekonomik açıdan çok daha dar bir boğazdayız. Bir zamanlar Anadolu’nun herhangi bir ilinde hazırlanan bir dergi İstanbul’daki kitabevlerinin raflarında kendine yer bulabiliyor, İstanbul’da basılan dergiler de ülkenin dört bir yanındaki okurlara ulaşabiliyordu. Fikirler ve estetik arayışlar arasındaki diyaloğu zenginleştiren bu çok yönlü akış tüm dergileri çoğulluktan gelen bir dirençle güçlü kılıyordu. Şimdiyse durum vahim. Dağıtım sorunlarını bir kenara bırakalım, yayın hayatını sürdürebilen kaç dergi kaldı ki?...

Sosyal medya ne yazık ki umulduğu gibi çoğulcu bir bakış getirmedi. Algoritmik kuşatma -siyasi baskının bile beceremediğini pek güzel yapıyor- toplumu hızla tek tipleştiriyor, yankı odalarına hapsediyor. Oysa edebiyat ancak farklı seslerin yan yana geldiği, birbirini sınadığı, birbirine itiraz ettiği ortamlarda gelişebilir. Tam da bu nedenle edebiyat dergilerine sahip çıkmamız gerekiyor. Dergileri kaybettiğimizde piyasanın taleplerine göre üretenler ve sosyal medyanın algoritmalarla tasarladığı müşteriler kalır geriye yalnızca. Okurun eleştirel bir zihinle yetişmesi adına edebiyat dergiciliği önemlidir.

Dergiler estetik ve fikri bir çarpışma, yüzleşme mekânıdır. Edebiyat dergilerde tartışılır, yenilenir.

Evet, tüm zorluklara rağmen edebiyatımızın amiral gemisinin yolculuğu sürüyor. Varlık, Türkiye’de sadece edebiyatın değil; kültür sanatın ve toplumsal hayatın da izlenebileceği benzersiz bir tanıklık sunuyor. Bugün bu tanıklığı sürdürmek her zamankinden daha büyük bir anlam taşıyor. Ama vurgulamamız gerekir: Doksan üç yıldır bizi ayakta tutan şey, geçmişe sadakatle birlikte geleceğe karşı duyduğumuz sorumluluk. Yolculuğumuzu sürdürmemizi sağlayan yazarlarımıza, şairlerimize, çevirmenlerimize ve her koşulda Varlık’a sahip çıkan okurlarımıza teşekkür ediyoruz.

Varlık hepimizin belleği. Varlık edebiyatın dönüştürücü gücüne inananların dergisi.

Hep birlikte Varlık’lı nice yıllara!

İçindekiler

Çizgiyorum – Melike Kılıç

2026 Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri – Varlık

Tuana Geçici ile Söyleşi – Varlık Şiirler

Tuana Geçici, Eda Yılmaz ile Söyleşi – Varlık

Miladı Mağlup – Eda Yılmaz

Çatlamış Deney Tüpleri Rapsodisi – Baha Tuncer

İkinci Ten – Yusuf Gürfidan

Yıldızlara Yakışan Hitaplar – Serap Çokuysal

Birilerine Bunu Nasıl Anlatabilirim? – Mir Mengi

Şiirler – Füsun Ada Akman

Mesafeler Kısalırken Ben ve Öteki: Facebook – Mahmut Mutman

Mesafe Telaşı – Hüseyin Köse

Bir Mesafe Yitimi Olarak Utanç – Tuba Pırlant Yılmaz

Kaç Asırlık Mesafe: Aşk – Cihan Oğuz

Hiçbir Yerde – Mirela İvanov

Dilbilim Nasıl Anlatılır: Gülsün Leyla Uzun ile Söyleşi – Mine Bican

Sina Akyol – Halim Şafak

İzdüşümler (6): Akıldışı – Ahmet Önel

Öteki – Gülümser Çankaya

Sözün Düşüşü ve Dijital Çağda Anlam Daralması – Cihan Ülsen

Tiyatro Sanatı: “Eşyanın Tabiatı” – Mehmet Konuk

Babamı Geri İstiyorum Sizden – Hakan Güzeldere

Moda Sanatı: Bethany Williams ile Söyleşi – Fatma Berber

Hayatı İdrak Teşebbüsleri: Yaralar ve Yamalar (28) – Murat Batmankaya

Şiirler – Alper Beşe

Mehmet Zaman Saçlıoğlu’nun Öykülerinde Okura Bırakılan Soru: Zaman – Hande Balkız

İstanbul Üniversitesi’nde Bir “Edebiyat Balosu” Yahut Orhan Veli Külliyatına İlaveler – Necati Tonga, Özkan Aras

Rüzgâr Odası – Yavuz Özdem

Büyük Kargaşanın Çocukları – Mervan Ari Sunca

Şiire, Şaire Dair Anılar / Anekdotlar – Abdülkadir Budak

Yeni Şiirler Arasında – Şeref Bilsel

Yeni Öyküler Arasında – Jale Sancak

Erasmusizm, Rasyonalite, Varlık ve Dil Üstüne... – İlker Sedat Dikeç

Saadet Gazinosu – Hatice Karabacak

Sonra Gelip Aldılar – Fazlı Can

Sen Bana Gel–miş–sin – Anıl Duran

KİTAPLAR ARASINDA

“Balıklarla İlgili Rivayet” / Faruk Duman – Hande Kavgacı

“Sahte Cennetten Kaçış” / Müge İplikçi – Ecem Akyüz

Yavuz Türk ile Söyleşi – Yalçın Armağan

“İçimdeki Kilitleri Tek Tek” / Gaye Keskin – Arzu Anlar Saraç

Haluk Öner ile Söyleşi – Sümeyye Arıcan Altun

“Altı Harfli Bir Tatlı” / Şermin Yaşar – Kemal Gündüzalp

“Serdestan” / Cengiz Sinan Çelik – Mustafa Bayram Mısır

Cevat Turan ile Söyleşi – Cenk Kolçak

*

Bir edebiyatçının övgüye değer teşekkürü:

62 yıldır okuma tutkumu ateşleyen Varlık, 93 yaşında! Yaşar Nabi Nayır başta olmak üzere, onu var edenlere teşekkürlerimi sunuyorum.

Selçuk Altun - Okuryazar

*

2026 Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri

1933’ten günümüze özenle sürdürdüğümüz ‘edebiyatımıza yeni değerler kazandırma’ çabası, 93. yılımızda da edebiyatseverleri yeni imzalarla buluşturuyor.

Bu yıl şiir dalında Tuana Geçici, öykü dalında ise Eda Yılmaz ödüle değer görüldü.

 Şiir dalında ödüle aday olan 197 dosyadan 18’i ön elemeyi geçti. Abdullah Kılıç, Baha Tuncer, Füsun Ada Akman, Gizem Sever, Kenan Osmanoğlu, Neslihan Ağrı, Rabia Gezer, Serap Çokuysal, Şura Aykan ve Tuana Geçici’nin dosyaları seçici kurul tarafından toplantılarda tartışmaya açıldı.

Zeynep Uzunbay, Nilay Özer, Seyyidhan Kömürcü, Ali Özgür Özkarcı ve Mehmet Erte’den oluşan şiir seçici kurulu yaptığı değerlendirme sonucu oyçokluğuyla ödülü Tuana Geçici’nin “Monokarpik Nar Ağacı” adlı dosyasına verdi; Baha Tuncer’in “Veba Dedektörü”, Serap Çokuysal’ın “Başkalarının Sırları” ve Füsun Ada Akman’ın “Kurt Hatırlayınca” adlı dosyalarını ise ‘dikkate değer’ buldu.

Öykü dalında ödüle aday olan 161 dosyadan 26’sı ön elemeyi geçti. Seçici kurul tarafından toplantılarda tartışmaya açılan dosyalar Can Adya Öztürk, Eda Yılmaz, Mir Mengi, Nur Gökçe, Yusuf Gürfidan, Zeynep Kabadayı imzalarını taşıyordu. Nursel Duruel, Kerem Işık, Nil Sakman, Selçuk Orhan ve Birgül Oğuz’dan oluşan öykü seçici kurulu, oyçokluğuyla ödülü Eda Yılmaz’ın “İfrat, Tefrit, Rükû” adlı dosyasına verdi; Mir Mengi’nin “Ufak Porselen Çarpışmaları” ve Yusuf Gürfidan’ın “Arkadaşın Evi Uzakta” adlı dosyalarını ise ‘dikkate değer’ buldu.

Varlık’ın nice yıllar yayımlaması dileğiyle.