Türk Tiyatrosu’ndan bir portre

Çünkü dünden bugüne bir türün tarihini bilmeden bugüne dair verilen yargılar eksik kalır.

Dr. Engin Keflioğlu’nun yazdığı Türk Sahnesinin Küçük Kemal’i kitabı bu açıdan önem taşıyor.

Yazılar şöyle sıralanmış:

BAŞLARKEN

1. BÖLÜM

Çocukluğu ve Tiyatro ile İlk Teması

Girit’ten İstanbul’a

Sahneye Profesyonel İlk Adım

2. BÖLÜM

Kaos İçindeki Darülbedayi Türk Tiyatrosu Topluluğu ve Beyaz Perde

İzmir’e Doğru

Turnenin Ardından

3. BÖLÜM

Bir İbadet ve Bir Mabed

Sanatkârlar Yeniden Toplanıyor İlk Köy Oyunu Denemesi: İç Acısı

Askerlik Sorunu ve Karadeniz Turnesi

Ferah Dönemi

Öğrenci Temsilleri

Ferah Döneminin Sonu ve Ayrışmalar

4. BÖLÜM

İstanbul Efendisi ve Musahipzâde Celâl ile Tanışma

Yeniden Darülbedayi

Ahmet Fehim Efendi’nin Mirası

Ona Göre Aksesuar, Dekor ve Rejisör

5. BÖLÜM

Şehir Tiyatrosunu Kurma Yolunda

“Bizler, San’atkârdan Ziyade San’at Şeytanlarıyız; Bizi Dinlemeyiniz!” Şehir Tiyatrosunda İlk Temsiller

Muhsin Ertuğrul’un Şehir Tiyatrosuna Katılması

6. BÖLÜM

Sanayi-i Nefise Mektebi ve İlk Eğitim Çalışmaları

Klasikleri Oynamalı mıyız?

Tepebaşı Kışlık Tiyatrosuna Yerleşme

Söylemlerden Eylemlere: Mürai

Anadolu ve Yurt Dışı Turneleri

7. BÖLÜM

Beklenmeyen Bir Hastalık

Son Film: Ankara Postası

Tepebaşı Sahnesi ve Üç Sene Zarfında Tiyatrodaki Değişimler

Sahnenden Uzak Tiyatroya Yakın Bir Tiyatro Dergisinin Ortaya Çıkışı ve Sanattaki Dengesizlik Üzerine 1930 Turnesi ve Atatürk

8. BÖLÜM

“Molière De Sahnede Ölmüştü. Sen Ondan Küçük müsün?”

Sezonun Sonuna Doğru

Tiyatro Külliyatımızın Geliştirilmesi ve Yeni Sanat Anlayışları Üzerine Mum Söndü

11 Yılın Mahsulü Olan Fikirler Temaşamızda Türk Kadını

9. BÖLÜM

Tedavi İçin Viyana Yolunda ve Sarızeybek Oteli’nin Doğuşu

Halkevlerinin Kuruluşu...

İstanbul Halkevi Temsil Şubesi

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın İlk Tiyatro Eseri

Dünya Tiyatrosunda Buhran ve Bir Tiyatro Konferansı

Sarızeybek Oteli’nin Temsili ve Behzat Butak’ın Jübilesi

10. BÖLÜM

 Körler Diyarında Ayna Satmak: İlk Kuramsal Tiyatro Kitabı

Cumhuriyet’in 10. Yılında Yeni Bir Tür: Bale Pandomim

Raşit Rıza’nın Darülbedayi’ye Dönüşü ve Muhsin Ertuğrul’un Jübilesi

1934 Avrupa Seyahati

Daima ve Her An Sanatkâr

Tiyatro ile Propaganda

11. BÖLÜM

 Türkiye’de Çocuk Tiyatrosu Kavramının Gelişmesi

 İlk Tiyatro Dersi: Bir Milletin Çocukluğuna Perde Açılıyor Gülmeyen Çocuk

 Son Bir Muhasebe

 Konuşmak Sanatı: Nefes Almayı Öğretirken Nefessiz Kalmak

12. BÖLÜM

 Son Perde

Sahnenden Uzak Ölüme Yakın

“Ah Biraz Nefes Alabilsem...”

Aman, Biraz Dalgın... Uyandırmayınız.

Cenaze Töreni

Türk Sahnesinin Büyüğü, Küçük Kemal’in Ardından

BAŞLARKEN

Dr. Engin Keflioğlu

“Bir tiyatro sahnesinin loş ışıkları altında, perdeler kapandıktan ve son alkışlar sustuktan çok sonra bile yankılanmaya devam eden sesler vardır. Onlar, sanatlarını anlık bir gösterinin ötesine taşıyıp o sahnenin ruhuna kazıyan büyük sanatkârların sesleridir. Ancak bazen, en gür ve en parlak seslerden biri zamansızca susar; geride doldurulması imkânsız bir boşluk ve onu duyanların hafızasında silinmez bir hatıra bırakır. Bu kitap, Türk sahnesinin o zamansızca susan en parlak seslerinden birinin, M. Kemal Küçük’ün hatırasına bir saygı duruşudur.

*

Bu kitapta, M. Kemal Küçük’ün ulaşılabilen bütün eserleri, makaleleri, sahne faaliyetleri, sanata dair derinlikli fikirleri ve çevresinin onun hakkındaki düşünceleri bir araya getirilmeye gayret edilmiştir. Anlatıda çoğunlukla kronolojik bir sıra takip edilmiş; kimi zaman hayatının akışını romansal bir üslupla sunarken kimi zaman da fikirlerini ve eserlerini tanıtıcı, bir nebze akademik bir titizlikle ele almaya özen gösterilmiştir.”

Hakkında söylenenler/yazılanlar:

Ekseriya kapısını çaldığı hastalarda yalnız posası kalmış soğuk bir külçe bulan ölüm, M. Kemal Küçük’te genç bir zekâ, ateşli bir sanat duygusu, dolgun bir bilgi buldu. Kemalcik ölürken hayata ve insanlara ibzal ettiği bolluğu, ölüme ve toprağa bile gösterdi. -Muhsin Ertuğrul

Zekâ kıvılcımları uçuşan o siyah gözlerindeki sempatik ifadeyi bir daha göremeyeceğimizi düşünmek Kemal’i sevenler için ne derin bir teessürdür. Onun sanat baharında daha çok çiçekler açacak istidadını kara toprakla örten ölüm ne zalim bir mevsimsizlik gösterdi.  -Hüseyin Rahmi Gürpınar

Küçük Kemal öldü ve daha o hastayken de bir türlü doldurulamayan yeri şimdi büsbütün boştur. -Nazım Hikmet

(Bilgeoğuz Yayınları)