Yazın davetsiz misafiri: Mantar enfeksiyonları

Üstelik bu enfeksiyonlar çoğu zaman güneş lekesi, alerji ya da egzama ile karıştırıldığı için tanı gecikebilir.

Tedavi edilmediklerinde yayılabilir, sık tekrar edebilir ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiler.

Sevindirici olan ise doğru tanı ve basit önlemlerle büyük ölçüde önlenebilir olmalarıdır.

MANTARLAR NEDEN YAZ AYLARINI SEVER?

Mantarlar sıcak, nemli ve havasız ortamları sever. Yaz aylarında artan terleme, uzun süre ıslak mayoyla kalmak, sentetik kumaşlar, hava almayan ayakkabılar ve spor sonrası terli kıyafetlerin değiştirilmemesi mantarlar için ideal bir ortam oluşturur.

Bunun yanında aşırı terleme sorunu yaşayanlar, diyabet hastaları, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve yoğun spor yapanlar mantar enfeksiyonlarına daha yatkındır.

Ancak bu, sağlıklı bireylerin risk altında olmadığı anlamına gelmez. Yazın uygun koşullar oluştuğunda herkes mantar enfeksiyonuyla karşılaşabilir.

EN SIK GÖRÜLEN YAZ MANTARLARI

En yaygın mantar enfeksiyonu ayak mantarıdır. Parmak aralarında başlayan hafif soyulma, kaşıntı ve kötü koku çoğu zaman önemsenmez. Oysa tedavi edilmediğinde ayak tabanına, tırnaklara ve hatta aile bireylerine kadar yayılabilir.

Kasık mantarı ise özellikle sıcak havalarda, yoğun spor yapanlarda ve fazla terleyen kişilerde sık görülür. Kızarıklık, kaşıntı ve sınırları belirgin döküntülerle kendini gösterir.

Yazın sık karşılaşılan bir diğer tablo ise halk arasında “güneş mantarı” olarak bilinen renk değişiklikleridir. Gövde, omuz, sırtta renkli lekeler oluşur.

Güneşlendikçe sağlıklı deri bronzlaşırken mantarın bulunduğu bölgeler farklı renkte kaldığı için daha belirgin hale gelir.

Bu durum çoğu zaman güneş lekesiyle karıştırılır. Tırnak mantarı ise daha yavaş ilerler ancak tedavisi en uzun süren mantar enfeksiyonlarından biridir.

Tırnakta kalınlaşma, sararma, kırılma ve şekil bozukluğuyla kendini gösterir.

HAVUZDAN MANTAR BULAŞIR MI?

Aslında mantar doğrudan havuz suyundan bulaşmaz. Düzenli klorlanan havuzlarda risk düşüktür.

Asıl risk, havuz kenarları, ortak duş alanları, soyunma kabinleri ve çıplak ayakla dolaşılan ıslak zeminlerdir. Bu nedenle havuz çevresinde terlik kullanılmalı, duş sonrası ayak parmak araları kurulanmalıdır.

BEYAZ VE KOYU LEKELER Yaz mantarı denildiğinde çoğu zaman akla gelen hastalık, tıbbi adıyla Pityriasis versicolor’dur.

Bu hastalık, cildimizde normalde de bulunan bir mayanın sıcak, nem ve terleme gibi uygun koşullarda aşırı çoğalmasıyla gelişir.

Yani çoğu mantar enfeksiyonunun aksine dışarıdan bulaşan bir hastalık değildir. Sırt, göğüs, omuzlar ve boyunda görülür.

Beyaz, kahverengi veya pembemsi, hafif kepekli lekeler şeklinde ortaya çıkar. Çoğu hastada belirgin kaşıntı olmaz.

Hastalar güneşlendikten sonra fark eder. Çünkü sağlıklı deri bronzlaşırken mantarın bulunduğu bölgeler aynı şekilde bronzlaşamaz ve lekeler daha belirgin hale gelir.

Birçok kişi bu görüntüyü “güneş lekesi” ya da “cilt rengim bozuldu” diye yorumlar.

Oysa altta yatan neden çoğu zaman tedavi edilebilir bir mantar enfeksiyonudur.

TEDAVİDE SABIR ŞART

Mantar enfeksiyonlarının en önemli özelliklerinden biri, belirtiler kaybolsa bile tedavinin önerilen süre boyunca devam ettirilmesi gerektiğidir.

Kaşıntı geçti diye ilacı erken bırakmak, enfeksiyonun kısa sürede yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir.

Bazı hastalarda yalnızca krem tedavisi yeterliyken, yaygın enfeksiyonlarda veya tırnak tutulumu varsa ağızdan kullanılan ilaçlara ihtiyaç duyulabilir.

HER KIZARIKLIK MANTAR DEĞİLDİR

Yaz aylarında görülen her döküntü mantar anlamına gelmez.

Egzama, güneş alerjisi, bakteriyel enfeksiyonlar ve bazı iltihabi deri hastalıkları benzer belirtiler verebilir.

Sorun şu ki birçok kişi eczaneden rastgele krem alıyor veya evde bulunan kortizonlu kremleri kullanıyor.

Kortizonlu kremler mantarın kızarıklığını geçici olarak azaltabilir ancak enfeksiyonu tedavi etmez. 

ALTIN KURALLAR

Yaz boyunca cildinizi korumak düşündüğünüz kadar zor değil.

◊ Islak mayo ile uzun süre kalmayın...

◊ Spor sonrası terli kıyafetlerinizi değiştirin...

◊ Ayaklarınızı yıkadıktan sonra özellikle parmak aralarını iyice kurulayın...

◊ Pamuklu çorap ve hava alan ayakkabılar tercih edin...

◊ Havuz ve ortak duş alanlarında çıplak ayakla yürümeyin...

◊ Havlu, terlik ve tırnak makası gibi kişisel eşyalarınızı paylaşmayın...

◊ Tekrarlayan mantar enfeksiyonlarını kendi kendinize tedavi etmeye çalışmak yerine dermatoloğa danışın.

YAZIN KEYFİ CİLDİNİZDE KALSIN

Unutmayın, yaz aylarında cildinizde oluşan her beyaz leke güneşten kaynaklanmaz, her kaşıntı alerji değildir.

Cildiniz verdiği sinyalleri doğru okumayı bilirseniz, küçük bir sorun büyümeden çözülebilir.