Açık alan mı açık kandırmaca mı

Ama bu saygı, sigara içmeyenlerin haklarını yok saymak anlamına gelmemeli.

Ben hayatım boyunca hiç sigara içmedim.

Bir kez olsun denemedim bile.

Ama sigara içen arkadaşlarıma gösterdiğimiz anlayışın, aynı ölçüde bize gösterilmediğini düşünüyorum.

Bir dönem vardı.

Kafeye gitmek işkenceydi.

Lokantada yemek yerken tabağınıza değil, dumanın yönüne bakardınız.

Sonra Türkiye çok doğru bir iş yaptı.

Kapalı alanlarda sigara yasağı geldi.

Ve bu yasa öyle böyle değil, gerçekten iyi uygulandı.

Bir süre sonra Avrupa’da örnek gösteriliyorduk.

Her yer nefes aldı; çocuklar, yaşlılar, astımı olanlar ilk kez rahat etti.

Sonra ne olduysa oldu.

Bir “yaratıcı” zekâ devreye girdi.

O “açık alan” dedikleri yerlerin çoğu aslında açık falan değil.

Dört tarafı kapalı; üstü brandalı, cam fanus gibi yerler oldu.

Eskiye döndük; ve size gönül rahatlığıyla şunu söylüyorlar.

“Burası açık alan, sigara serbest.”

Kimin için?

Sigara içenin özgürlüğü mü, yoksa içmeyenin sağlığı mı?

Bir dönem denetimler gerçekten ciddiydi.

Mekânlar ceza yemekten korkardı.

Kimse yasağı delmeye cesaret edemezdi.

Bu “açık alan” meselesi herkesin kafasını karıştırdı.

Kusura bakmayın ama ben söylüyorum.

Yasa güzel, uygulamalar yetersiz kaldı.

Eğer bu bir kural ise, ihlal edenin canını acıtacak bir karşılığı olmalı.

Sadece işletmelere değil, bireyler için de böyle olmalı.

Bir de şu “açık, kapalı” tanımı var ki; asıl çözülmesi gereken yer burası.

Dört tarafı kapalı, üstü azıcık açık bir yere “açık alan” demek, aklımızla alay etmektir.

Bunu başarmıştık; şimdi neden geriye gidelim?

Sigarasız ortam sadece yasayla olmaz, doğru.

Ama toplumsal bilinç de, uygulanan bir kural olmadan gelişmez.

Sigara içmeyenlere duyulan saygı, aslında hepimizin yaşam kalitesine duyulan saygıdır.

Ve bu, kimsenin keyfine bırakılacak bir mesele değildir.

BERLİN GİBİ ÇOK ÖRNEK VAR... İZMARİT ATMANIN BEDELİ 3 BİN EURO

ÖYLE örnek vermeyi, kıyaslama yapmayı çok sevmem ama doğruları bulmak adına da bazen farklı uygulamalara da bakmak lazım.

Şimdi gelin, bir de Berlin’e bakalım.

Berlin Senatosu bir karar aldı.

Kent genelinde kirlilikle mücadele kapsamında onayladığı yeni karara göre yere sigara izmariti atmanın cezası belirlendi.

250 ile 3 bin Euro arasında...

Yanlış okumadınız.

Üç bin Euro...

Plastik bardak, karton kutu, sakız; hepsinin bir bedeli var.

Cezalar 100 bin Euro’ya kadar çıkıyor.

Berlin şunu net söylüyor.

“Burası senin keyfine göre kirleteceğin bir alan değil.”

Sigara için de aynı şey geçerli.

Kimse “Sigara içmeyin” demiyor.

Kimse “Yaşamayın” demiyor.

Ama başkasının hayat alanını kirletmenin bir karşılığı var.

Bizde genelde iş şöyle ilerliyor.

Önce kural koyuyoruz.

Sonra “Aman canım” diyoruz.

Sonra da kimseyi kırmamak adına herkesin hakkını biraz biraz çiğniyoruz.

Kapalı alanlarda sigara yasağı geldiğinde hepimiz rahatlamıştık.

“Yarı açık”, “üstü brandalı”, “kenarı camlı” derken meseleyi kelimelerle idare etmeye çalışıyoruz.

Berlin gibi çok örnek var.

Vazgeçmemek lazım.

YAZ YAZLIĞINI KIŞ KIŞLIĞINI YAPSIN

BİZİM mesleğin klasik haberleri vardır.

Bazı olaylar takvimden önce gelir.

Yazın geldiğini karpuzdan değil, Fedon’dan anlarız örneğin.

Fedon’un yılın ilk günü denize girmesi de bir klasiktir.

Yıllardır meteorolojiye gerek yoktu.

Bir Fedon videosu yeterdi.

Ama bu yıl işler biraz karıştı.

Fedon denize girmedi; karların üzerine atladı.

Takvim şaşırdı, mevsimler duraksadı.

Demek ki alışkanlıklar değişirse, bizim klasik haberler de değişebilir.

İşin esprisi bir yana yaz yazlığını, kış kışlığını yapsın.

Ve şu iklim krizden biraz çıksın.

KULAĞIMIZA KÜPE

Alışkanlık, en tehlikeli konfordur. İnsanı rahatsız etmez ama köreltir. Fark etmeden kabul ettiklerimiz, bir gün itiraz edemediklerimiz olur.