Cüneyt Ülsever: Kombassan'ın itirazı var!

Cüneyt ÜLSEVER

GEÇEN hafta medya mensupları olarak, Kırşehir'de Kombassan Holding'e bağlı Petlas A.Ş'nin 3. özelleştirme yıldönümü çerçevesinde hem Petlas yöneticilerini, hem de Holding Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Haşim Bayram'ı dinleme fırsatını bulduk. % 100 ortaklı, 50 bin üyeli bu holding, bir yandan binlerce insanı istihdam eder, diğer yandan ülkede ve dışarıda bir sürü sanayi işletmesine imza atarken bir kısım devlet kuruluşlarının ve medyanın ayrımcılık yaptığı konusunda şikáyette bulunuyor!

Ortaklarının ve yöneticilerinin İslami duyarlılığı güçlü muhafazakár kitlelerden oluşması çerçevesinde 28 Şubat döneminin bu çevrelere muhalefet etmesi, hatta her türlü girişimlerine set çekme çabaları; belli ki, Kombassan yöneticilerini oldukça bunaltmış.

‘‘Bazılarına beleş arsalar, bize kurşunlar mı’’ demeye getiriyorlar.

Esasında Petlas örneği başarılı bir özelleştirmenin tüm unsurlarını taşıyor. Kamyondan traktöre, binek arabasından askeri uçaklara kadar çeşitli alanlarda tekerlek lastiği üreten bu fabrika, Kıbrıs Savaşı sonrası yaşanan ambargonun acı dersi ile Hava Kuvvetlerine uçak lastiği üretmek amacı ile kurulmuş. Ancak, devlet bu ya; 1976'da temeli atılan fabrika, ancak 1989'da üretime geçmiş! Hemen de zarar etmiş. 1990'lı yıllarda özelleştirilmesine niyetlenilmiş. Birkaç başarısız denemeden sonra fabrikayı Kombassan devir almış.

* * *

Yetkililerin verdiği bilgilere göre 3 yıllık özelleştirme serüveninde, iktisadi şartların tüm olumsuz etkilerine rağmen, ürün çeşidi % 100, verimlilik (çalışan başına üretim miktarı) % 65, toplam satışlar % 20 artmış.

GSMH'ye katma değer katkısı 1.2 trilyon TL'den 5.9 trilyon TL'ye yükselmiş. 57 ülkeye ihracat yapılıyor ve ihracat toplam üretimin % 35'ini oluşturuyor.

30 milyon dolara satın aldığı ve tüm eski borçlarını yüklendiği işletmeye yeni yönetim bugüne dek 1997'de 586 bin dolor, 1998'de 1 milyon 384 bin dolar, 1999'da 3 milyon 120 bin dolar olmak üzere toplam 5 milyon 600 bin dolar yatırım yapmış. Petlas, Kırşehir gibi işsizliğin kol gezdiği bir ilimizde 850'nin üzerinde insan istihdam ediyor.

Good Year, Pirelli, Brisa gibi çok uluslu veya yabancı ortaklı 3 büyük firmanın lastik piyasasını büyük çapta paylaştığı bu sektörde Petlas'ın pazar payı % 8-10 civarında. Büyük fabrikaların süratli binek arabalarına ürettiği radyal lastikleri üretebilmek için Petlas tevsi yatırımlarına girişmeye karar vermiş ve 312 milyon dolarlık bir yatırım için 2 yıl önce teşvik başvurusunda bulunmuş.

Dananın kuyruğu da burada kopuyor!

İki yıldır başvurularına hiçbir yanıt alamamaktan şikáyet ediyorlar. SPK'nın önlerini tıkadığı iddiasındalar. Zaten özelleştirme sırasında da bir sürü zorlukla karşılaştıktan sonra; şimdi de 1 ay içinde her türlü yerli, yabancı kuruluşa verilen teşvikin kendilerinden esirgenme nedenlerini, Kombassan yönetimi tekelci sermayenin pazar paylaşımında önlerine çıkardığı bir engel olarak görüyor. Bu yorumu çok açık bir şekilde de ifade ediyorlar.

* * *

Devletten ne kredi, ne ihale talepleri olmadığını söyleyen Haşim Bayram ‘‘Bizim en doğal hakkımız olan teşvik bizden neden esirgeniyor?’’ diye soruyor.

Bu iddia bir hukuk devletinde yaşamaya niyetli isek gerek SPK, gerekse Teşvik Dairesi tarafından cevaplandırılması elzem bir iddiadır. Bu iddiaya verilecek cevap 28 Şubat döneminin ekonomik saikleri(!) ile ilgili yorumlara da cevap teşkil edecektir.

Ben yetkililerden 2 yıldır talep edilen teşvik belgesine bigane kalma gerekçelerini açıklamalarını rica ediyorum. Yoksa kafalar çok karışıyor.