"Bülent Katarcı" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Bülent Katarcı" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Bülent Katarcı

Taşıt tutmasına dikkat

 KİŞİNİN harekete veya hareket illüzyonuna maruz kalmasıyla ortaya çıkan, bulantı, kırıklık hissi ve sersemlik duygusuyla giden duruma ‘motion sickness’ (hareket hastalığı) denir.

Hemen herkes istisnasız olarak yeterli uyaran ile karşılaşırsa bu duruma yakalanır. En sık görülenleri taşıt tutması ve deniz tutması. Buna ek olarak astronotların yaşadığı ‘space sickness’ (uzay tutması) hali de benzer mekanizmalarla meydana geliyor. Ayrıca son yılların hastalığı ‘cyber sickness’ (siber tutması), bazı bilgisayar oyunları ve sanal gözlük kullanımıyla çok sık olarak görülmeye başladı. Bu oyunların belirli süre oynanmasıyla bulantı, sersemlik hissi ve kırıklık hali ortaya çıkıyor. Bulgular taşıt tutması ile bire bir aynı. Özel Tınaztepe Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Egemen Vardarlı, taşıt tutması ile ilgili şu bilgileri verdi:

ÖNLEM ALMAK ÖNEMLİ

“Taşıt tutmasına kadınlarda daha çok rastlanıyor. Gebelerde risk daha da artıyor. Taşıt tutması ayrıca 3-12 yaş arası çocuklarda da çok sık görülüyor. Temel semptom bulantı. Sonrasında şiddetli kusmalar olabilir. Bulantı başlamadan önce daha silik ve hafif bulgular ortaya çıkar. Bu duruma yakalanmamak için önlem almak, tedavi olmaktan daha kolay ve daha yararlı. İlaç tedavisi genellikle çok başarılıdır; antikolinerjik ve antihistaminik ilaçlar kullanılır. Yan etkileri nedeniyle her hastaya yaklaşım ve kullanılan ilaçlar farklıdır. Taşıt tutuyor diye seyahat etmemek pratik bir çözüm değildir. Yavaşça hızlanan trenler, büyük gemiler ile dalgasız havada yolculuk tercihi, yararlı yöntemlerdir. Agresif sürücülü, ani hızlanıp ani fren yapan bir arabanın arka koltuğu ise taşıt tutmasına davetiye çıkarır. Arabayı sürüyor olmak sizi taşıt tutmasından genellikle korur.”

 

PRATİK VE YARARLI ÖNLEMLER

- Taşıt tutmasından bahsetmek, kişinin semptomlarını arttırır. Yolculuk sırasında bu konudan bahsetmeyin.
- Rahatsız edici kokular olmamalı, sigara içilmemeli, yolculuk öncesi alkol alınmamalıdır.
- Susuzluk, aşırı sıcak ve aşırı soğuk olmamalıdır.
- Kontrollü nefes alıp vermek bulantıyı azaltabilir.
- Araç içinde hoş kokular olması yararlı olabilir.
- Araç mümkünse sabit hızda tutulmalıdır. Ani hızlanma ve yavaşlamalardan kaçınılmalıdır.
- Önde oturmak veya aracın merkezinde ortada yolculuk yararlıdır.
- Gemide alt katlarda, su seviyesine yakın yolculuk etmelidir.
- Boyunluk takmak veya başı 30 derece geriye eğerek yolculuk etmek faydalı olabilir.
- Yolculuğun yapıldığı yöne bakarak oturmak, ufka bakmak veya gözleri kapamak yararlıdır.
- Araç içinde kitap okumayın. Telefon ile oynamayın.
- Güneş gözlüğü takın.
- Mümkünse ayağa kalkın yada mümkünse yüzükoyun yatın.
- Yolculuk öncesi ağır ve yağlı yemeklerden kaçınılmalıdır.

X