Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri Programı

Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri Programı, Türkiye’ de mimarlık mesleğini ve kültürünü geliştirme hedefiyle gündem yaratan ilk kurumsal girişim. Söz konusu Program, ilk kez Mimarlar Odası tarafından, 1988 yılında, Mimar Sinan’ ın 400. ölüm yıldönümü anısına düzenlendi. İki yılda bir gerçekleştirilen programa geçtiğimiz 19 dönemde, 2702 eser katıldı; seçkin nitelikleri nedeniyle 169 eser ve 64 kişi veya kuruluş çeşitli dallarda ödüllendirildi.

Ulusal Mimarlık Ödülleri, iki ana başlık altında veriliyor:

• Mimar Sinan Büyük Ödülü, tüm meslek hayatı boyunca verdiği eserleri ve mimarlığa geçen hizmetleri nedeniyle bir mimara veya ortak çalışan mimarlara veriliyor.
• Başarı Ödülleri ise dört dalda

Mimarlığa Katkı Dalı  Yapı Dalı Proje Dalı Fikir Sunumu Dalı

Ödüle değer eserler; mimarlık tasarımının ardındaki emek, dünya standartlarına ilişkin farkındalık, uygulamaya gösterilen özen, çevreye duyarlılık, tarihsel sürekliliğe yönelik dikkat, popülist eğilimlere karşı duran direnç ve önemli ölçüde yaratıcı çaba gözetilerek belirleniyor.

Ulusal Sergi’ ye katılan tüm eserler, Başarı Ödülleri için doğal aday oluyorlar. Büyük Ödül ile Mimarlığa Katkı Dalı Başarı Ödülü için ise, adaylar esas olarak seçici kurul üyelerinin önerisiyle belirleniyor; aynı zamanda, meslek toplulukları da bu kategori için aday gösterilebiliyor.

Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri, başarılı genç mimarların ortaya çıkmasına katkıda bulunduğu gibi; Türk mimarların uluslararası tanınırlığına da olanak sağlıyor. Türkiye mimarlığını uluslararası ortamda temsil etmek üzere, önemli mimarlık ödülü programlarına aday gösterilecek mimar ve eserler; ödül alanlar ve/veya ödül adayları arasından seçiliyor. Ödül alan yapılar; Ağa Han Mimarlık Ödülü ile Avrupa Birliği Mies van der Rohe Çağdaş Mimarlık Ödülleri’ nde doğal ödül adayı oluyorlar. Böylece; Mimarlık Eseri’ nin kamusallığının artırılması, mimarın hak ve sorumluluklarının tanınması ve mesleki pratiğin ayrıntılarının yaygınlaşması süreçleri de desteklenmiş oluyor.

Sergiye katılan ürünlerin tümü Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan Ulusal Mimarlık Ödülleri Kataloğu ile ulusal ve uluslararası kamuoyuna tanıtılıyor. Katılımcılara ücretsiz olarak gönderilen Katalog, Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA- International Union of Architects) üyesi dünya ülkelerindeki meslek örgütlerinin kitaplıklarına, yurt içi ve dışındaki üniversite, araştırma merkezleri ve uzmanlık kitaplıklarına ulaştırılarak çağdaş Türkiye mimarlığının tanıtımına katkıda bulunulması amaçlanıyor.

TMMOB Mimarlar Odası 20. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri Programı’ nda bu yıl Yapı, Proje ve Fikir Sunumu dallarında toplam 57 eser değerlendirilmeye alındı. Yapı Dalı’ nda 10, Proje Dalı’ nda 6, Fikir Sunumu Dalı’nda 2 olmak üzere toplam 18 eser ödül adayı olarak belirlendi. Mimar Ömer Selçuk Baz ve Yalın Mimarlık, tarafından Manisa Büyükşehir Belediyesi için tasarlanan Manisa Kurtuluş Müzesi; TMMOB, Mimarlar Odası’ nın iki yılda bir düzenlediği Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri Programı’ nda, “Yapı Dalı Ödülü” ne değer bulundu.

Mimar Ömer Selçuk Baz ve Yalın Mimarlık’ ın Manisa Kurtuluş Müzesi’ yle aldığı bu ödül; T.C. Merkez Bankası Bursa Şube Binası, Troya Müzesi, Zonguldak Mağaraları Ziyaretçi Merkezi ile birlikte, Ofis’ in Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri kapsamında bugüne kadar aldığı dördüncü “Yapı Dalı Ödülü” oldu.

Manisa Büyükşehir Belediyesi adına Yalın Mimarlık tarafından tasarlanan Manisa Kurtuluş Müzesi’ nin açılışı, geçtiğimiz yıl 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’ nda yapıldı. Manisa Kurtuluş Müzesi (MKM), 1918–1923 yılları arasında gelişen sivil halk hareketini ve şehrin kurtuluş serüvenini aktaran bir hafıza mekânı olarak hayata geçirildi.

Manisa Kurtuluş Müzesi (MKM) tasarımında, Birinci Dünya Savaşı sonrasında işgale adım adım yaklaşan Manisa’ nın yaşadıkları; işgal kuvvetlerinin geri çekilirken şehri yakıp yıkmaları, kurtuluş mücadelesi ve Cumhuriyet’ in şehri yeniden kurma çabası, bu mekânsal kurgu içinde ziyaretçiye aktarılıyor. Müzenin mimarî tasarımı; Manisa’ nın tuğla geleneğine odaklanan, yığma tekniğiyle inşa edilen 14 bağımsız oda aracılığıyla mekânsal bir deneyime dönüştürüyor.

Yarı yer altındaki yapıya üç kollu bir rampa ile giriliyor. "Balinanın karnı" olarak nitelendirilen ana giriş holünden, farklı mekânsal karakterlere sahip dokuz anlatı odasına ulaşılıyor. Tonoz, kubbe ve çadır formundaki bu odalar; ışık, hacim ve malzeme kullanımıyla dönemin tarihî kırılma anlarını fiziksel olarak hissedilebilir kılıyor. Yapının üst kotu ise kamusal bir park alanı olarak kurgulanmış; alt kotta yer alan mekânların tepeler şeklinde yüzeye yansımasıyla, kentsel yaşamla bütünleşen bir bahçeye dönüşüyor.

Özetle, Manisa Kurtuluş Müzesi (MKM), bilgi odaklı alanlardan duyusal enstalasyonlara uzanan; Manisa’ nın geçmişteki büyük travmasını ve yeniden ayağa kalkma ve iyileşme serüvenini kuşaklara aktarmayı hedefleyen çok katmanlı bir yapı olarak hayata geçirilmiş bulunuyor.

Ödül töreninde söz alan Yalın Mimarlık Kurucu Ortağı, Mimar Ömer Selçuk Baz şunları söylüyor: “Çok zor bir coğrafyada ve oldukça zor bir zamanda yaşıyoruz. Bütün bunların içinde mimarlığın insanların hayatında -küçük ya da büyük- bir iyilik yaratabileceğine gönülden inanıyorum. Ve yaptığım işi, iş olmaktan çok bir yaşam biçimi olarak görüyor, seviyorum. Bu ödül şahsıma verilmiş gibi görünebilir ancak bu yapıyı üretmek için 500’ün üzerinde insan emek harcadı, düşündü, çizdi, inşa etti; tasarımcılar, mühendisler, işçiler, ustalar… Ufacık bir yapı yapmak için bile yüzlerce insanın emeğini, fikrini bir araya getirmesi gerekiyor. Bu vesileyle emeği geçen herkese teşekkürlerimi iletiyorum. Bu ödül ufak ve büyük iyilikler getirsin hayatlarımıza…”

Gelecek olan iyiliklerle, engellerimizi hissettirmeyecek engelsiz bir yaşam dileğiyle…