OKUYAY Platformu okuma kültürünü yaymaya çalışıyor

Merhabalar sevgili okurlar.

Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından Sivil Toplum Sektörünün Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı kapsamında verilen hibeyle hayata geçirilen OKUYAY Platformu, okuma kültürünü yaygınlaştırmaya çalışıyor. Platform; Sivil Toplum Kuruluşlarına (STK), aktivistlere ve gönüllülere destek vererek Türkiye ve Avrupa’daki iyi örnekleri Türkiye geneline yaymayı hedefliyor. 

 

OKUYAY Platformu “Korona günlerinde dijital platformlarda okuma kültürü için neler yapılıyor?” başlığı altında hem e-posta gönderimi yoluyla hem de internet sitesi üzerinden korona günlerinde okuma kültürü konusunda dünyada ve Türkiye’de dijital mecralarda gerçekleştirilen etkinlikleri; birçok kurumun internet üzerinden yayına açtığı kitap ve okuma kültürüne dair kaynak ve içerikleri paylaşıyor. Yurtdışından sunulan örnekler, çocukların yabancı dil eğitimlerine de ara vermeden devam edebilmeleri için ideal kaynaklar sunuyor. 

 

Dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını nedeniyle halkın mümkün olduğu kadar evlerinden çıkmamasının tavsiye edildiği bu dönemde, OKUYAY Platformu’nun önerileri okumaya dair yeni farklılıklar yaratıyor. Platform, internet sitesinde okuma kültürünü yaygınlaştırmaya yönelik araştırmalarını ve önerilerini sürekli güncelleyerek bizler için önemli bir kaynak oluşturuyor. 

 

OKUYAY Platformu’nun internet sitesindeki “Önerilerimiz” başlığı altında yer alan “Okuma Önerimiz” sekmesinden okuma kültürü ve kitap okuma alışkanlığı hakkında yazılmış, kitap, tez, makale, köşe yazısı gibi kaynaklara; “İzleme Önerimiz” sekmesinden de benzer konularda gerçekleştirilen panel, etkinlik, televizyon programı gibi çalışmaların linklerine ulaşılabiliyor. “Biz de Yapsak” sekmesinde yine bugünlerde evlerde çocuklarla birlikte yapılacak etkinlikler, “İyi Örnekler” sekmesinde okuma kültürü konusunda dünyada ve Türkiye’de gerçekleştirilen önemli projeler, “Veriler” sekmesinde ise OKUYAY Platformu’nun yaptırdığı anket ve araştırmalar yer alıyor. 

 

Korona günlerinde okuma kültürü konusunda dikkat çeken kampanyalar ve kütüphane hizmetleri konusunda ilham verici örnekleri sunan OKUYAY Platformu, fiziksel ortamda gerçekleştirdiği birçok etkinliği de dijital mecraya taşımış durumda. OKUYAY Buluşmaları ve OKUYAY Konuşmaları da çevrimiçi olarak gerçekleştiriliyor.

 

OKUYAY Platformu’nun Covid-19 salgını nedeniyle sosyal medya hesaplarından #evdeyimokuyorum etiketiyle başlattığı, yakın zamanda video içerikleriyle zenginleştirilmiş olan kampanya ise katlanan bir ilgiyle takip edilmeye devam ediliyor. Söz konusu kampanya, Dünya Kitap Günü’nde europeanbooksellers.eu sitesinde dünyadaki diğer kampanyalarla birlikte yer almış bulunuyor. 

 

OKUYAY Platformu halen, farklı sivil toplum kuruluşlarından da destek alarak gerçekleştirilen dört pilot proje yürütüyor. Mayıs’ta başlanan proje çalışmaları Ekim 2020 tarihine kadar devam edecek. 12 bin kişiye doğrudan ulaşmayı hedefleyen pilot projelerin hedef kitleleri 0-6 yaş grubu, ilkokul-ortaokul-lise öğrencileri ile diğer gençler (15-24 yaş arasında kalanlar) ve ebeveynler.

 

OKUYAY Platformu, bir toplum için herkesin elini taşın altına sokması gerektiği bilinci ile, Türkiye’de kitaba ve okumaya dair her şeyin parçası olmak ve okuma kültürünü ülkemizin tümüne yaymak için var gücüyle çalışıyor.  

 

Okumanın kişiye kazandırabileceklerinin bilincinde bir birey olarak, şahsım adına yaptıkları tüm çalışmalar için teşekkür ediyorum onlara...  

 

Engellerimizi hissettirmeyecek engelsiz günler dileği ile…

 

 

 

Haber Yorumlarını Göster
Haber Yorumlarını Gizle
X

Engelli gençlerimizin umutları kırılmamalı…

Merhabalar sevgili okurlar.

 

“EKPSS”, Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik ve buna bağlı olarak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Devlet Personel Başkanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) arasında yapılan “Protokol” hükümlerine göre hazırlanan sınav sistemine verilen ad. Sistem; başvuru, sınavın uygulanması ve sınav sonuçlarının değerlendirilmesi aşamalarından oluşuyor. 

 

İki yılda bir yapılan ve engellilerin kamuda istihdamları için tek şans olan bu sınav, son olarak 2018 yılında gerçekleştirilmişti. Yani bu yıl yeni bir sınav yapılması gerekiyordu ve 22 Nisan 2020 sınav tarihi olarak belirlenmişti. Ancak söz konusu sınav önce 20 Eylül 2020 tarihine, ardından da 11 Ekim 2020 tarihine ertelendi. 6 Eylül 2020 tarihinde yapılan bildirim ile de “2020 yılı Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı’ nın 11 Ekim 2020 tarihinde yapılacağı ve sonuçlarının 12 Kasım 2020 tarihinde açıklanacağı” duyuruldu. 

 

Bu duyurudan sadece iki gün sonra ise, sınava girecek engelli adaylar EKPSS ek başvuru tarihi ile ilgili bir açıklama beklerlerken, ÖSYM; 8 Eylül 2020, günü Sağlık Bakanlığı Covid-19 Bilimsel Danışma Kurulu’ nun önerisi doğrultusunda EKPSS’ nin ileri bir tarihe ertelendiğini duyurdu. Bunun üzerine -15 Eylül 2020 tarihinde- metni Engellilerin İstihdamda Hakları Platformu üyelerinden Türkiye Körler Federasyonu Başkanı Avukat Süha Sağlam, Altınokta Körlere Hizmet Vakfı Başkanı Avukat Turhan İçli, Gören Kalpler Eğitim Derneği Başkanı Psikolog Erol Sayyıdan, Sağlık Hizmetleri Sendikası Engelliler Komisyonu Başkanı Sosyal Hizmet Uzmanı Ayşe Sarı, Türkiye Sakatlar Derneği Genel Başkanı Şükrü Poyraz ve İşitme Engellileri ve Aileleri Derneği Başkan Yardımcısı Onur Cantimur tarafından hazırlanan ve “2020 Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı” nın İvedilikle yapılması gereğini ifade eden bir “Açık Çağrı” yayınlandı.

 

İlgili ve yetkililer henüz bu Çağrı ile ilgili bir yorumda bulunmadılar. Sınava girecek olan engelli adaylar ise konunun bir an önce çözüme kavuşturulmasını bekliyorlar. Sanırım yazılarımda engellilerin sorunlarına ağırlık verdiğim için, konu ile ilgili onlarca e-posta aldım. Bu postaları gönderenlerin hepsi de Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı” nın yeni bir tarih verilmeden ertelenmesinin kendilerini ne kadar derinden etkilediğini dile getiriyorlar. Bu e-postalardan ikisini, söz konusu ertelemenin engelli adaylar üzerindeki etkisini daha iyi anlatabilmek adına, sizlerle de paylaşmak istiyorum:

Yazının Devamını Oku

Engellilik ve istihdam politikaları

Merhabalar sevgili okurlar.

Türkiye'de engelli hakları konusunda çalışan akademisyenler arasında başı çekenlerden biri, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Politika Anabilim Dalı öğretim üyesi ve Sosyal Politika Forumu merkez müdürü Doç. Dr. Volkan Yılmaz. Kendisiyle yolum 2010’ların başlarında Dilek Sabancı'nın öncülüğünde çeşitli üniversitelerin, sivil toplum kuruluşlarının ve kamu kurumlarının iş birliği yaptığı bir projede kesişmişti. Yılmaz, “Engelsiz Türkiye İçin: Yolun Neresindeyiz?” konulu projede, engellilerin siyasal hayata katılımını inceliyordu. Bu genç araştırmacının yaptığı işe saygısı, engellilik konusuna objektif ve hak temelli yaklaşımı, gerçekleri çok berrak bir şekilde ifade edebilme yeteneği dikkatimi çekmişti.
Aradan geçen on yıl boyunca Doç. Dr. Volkan Yılmaz pek çok başarılı çalışmaya imza attı. Son olarak da engellilik çalışmaları konusunda dünyanın önde gelen akademik dergilerinden biri olan Disability & Society’de istihdam ile ilgili araştırması yayınlandı.
Engellilik konusunda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının ve politika yapıcıların perspektifinden Türkiye'deki engellilik ve istihdam politikalarını inceleyen bu çalışma çerçevesinde, Mart-Mayıs 2018 arasında, engellilik hakkında faaliyet gösteren altı sivil toplum kuruluşu temsilcisi; İŞKUR, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını temsilen üç politika yapıcısı; bir korumalı işyeri sahibi ve bir sendika temsilcisi olmak üzere 11 kilit isim ile görüşme yapılmış.
Araştırmaya katılan bütün isimler engellilerin toplumsal hayata katılımları konusunda istihdamın kilit rol oynadığında hemfikirler. Engellilik konusundaki politikalarda bireylerin fiziksel durumlarından bağımsız olarak kendi hayatları konusunda söz ve tasarruf hakkına sahip olabilmelerini sağlayacak bağımsız yaşam kavramının ön plana çıkması gerekiyor.
Araştırmaya katılan temsilciler, halihazırda engelli istihdamını teşvik eden mevcut kota sisteminin tam anlamıyla yeterli olmadığı görüşünü savunuyorlar. Araştırmalar büyük şirketlerin çoğunun kotaya önem verdiğini ortaya koyarken, daha küçük ölçekli şirketlerde kota sisteminin pek verimli olmadığını gösteriyor.
Bu noktada biraz da özeleştiri yapalım. Şirketlerle anlaşıp sadece kâğıt üzerinde çalışıyor görünüp aslında çalışmayan engelliler de mevcut. Cüzi bir gelir karşılığı şirketin kota doldurmasını sağlamak amacıyla bu durumu kabul eden engelli bireyler, ne yazık ki, hak temelli politikaların yerleşmesine farkında olmayarak engel oluyorlar.
Yılmaz’ın çalışması, hem Türkiye’de engellilerin istihdamı konusunda kat edilen yolu hem mevcut durumu hem de gelişmeye katkı sağlayacak önerileri içermesi açısından hayli önemli. Umarım, Doç. Dr. Volkan Yılmaz’ın İngilizce dilindeki bu çalışması Türkçe olarak da yayınlanarak araştırma sonucunda elde edilen bilgilerden daha geniş kitlelerin yararlanması sağlanabilir.

Yazının Devamını Oku

“Bulaşıcı olan iyiliktir”

Merhabalar sevgili okurlar.

Türk Eğitim Vakfı’nın temelleri, 53 yıl önce 205 iş insanı, öğretim üyesi ve entelektüelin eğitimin yaygınlaşması amacıyla merhum Vehbi Koç önderliğinde bir araya gelmeleri sonucunda atıldı. Ve 1967 Türkiye’sinin şartlarında, birçok kişi için hayal bile edilemeyecek bir seferberlikle, okumak isteyen gençlere destek olmak için Türk Eğitim Vakfı kuruldu. Zira bu seferberliğin neferleri ancak vasıflı insan gücünün bu ülkeyi kalkındırabileceğini, bu gücün de ancak eğitimle sağlanabileceğini biliyorlardı. 

 

Portakal Çiçeği Uluslararası Plastik Sanatlar Kolonisi ise, 2008 yılında Ahmet Şahin tarafından Sapanca Gölü kenarında doğal ortam bozulmadan kurulmuş bir çalıştay alanı. Doğapark Sanat Çiftliği olarak adlandırılan bu eşsiz ortamda, her yıl, Haziran ayı boyunca yurdumuzdan ve dünyanın farklı ülkelerinden gelen sanatçılar konuk ediliyor. Kuruluş, yaşadığımız zaman dilimi içinde dünyanın en büyük sanat organizasyonu olma özelliğine kavuşmuş durumda. 

 

Sizlerin de bildiği gibi, tüm dünyada ve ülkemizde hayatın akışını değiştiren korona virüs salgınını durdurmak ve toplumun sağlığını korumak için çok sayıda kurum ve kuruluş etkin bir mücadele veriyor. Hastaneler ve sağlık çalışanları ise bu mücadelenin baş kahramanları. Hepimiz biliyoruz ki, tüm sağlık çalışanları günlerce risk altında fedakârca çalıştılar ve hâlâ da çalışmaya devam ediyorlar. Bu süreçte evlerine gidemediler, ailelerini göremediler, çocuklarına sarılamadılar. Ve bu yolda, ne yazık ki, çok sayıda sağlık çalışanı da hayatını kaybetmiş bulunuyor.  

 

Bir süre önce Türk Eğitim Vakfı ve Portakal Çiçeği Uluslararası Sanat Kolonisi bir araya gelerek kayıplarımızın acısını biraz olsun hafifletebilmek ve sağlık çalışanlarına minnet duygumuzu ifade edebilmek amacı taşıyan bir projeye imza attılar. Söz konu proje ile korona yüzünden hayatını kaybeden sağlık çalışanlarının (doktor, hemşire, teknisyen, diş hekimi, eczacı, hasta bakıcı, hastane işçisi vb.) geride bıraktıkları çocuklarının eğitimine destek verilmek isteniyor.  

 

Yazının Devamını Oku

Demans

Merhabalar sevgili okurlar.Entelektüel yetenekleri kısmen ya da tamamen azaltan, bilişsel davranışsal ve işlevsel gerilemeye yol açan durum “Demans” (Bunama) olarak adlandırılıyor. Değişik derecelerde sıkıntılar yaratan, yaşa ve sosyal konumlara bağlı olarak mesleki ve sosyal alanda değişik derecelerde kayıplara yol açan bu durum, ne yazık ki, ilerleyici bir süreç sergiliyor.

Beynimizdeki sinirlerin iletim hızlarındaki azalma ve bazı bilgileri değerlendirmede yavaşlama, aslında, yaşlanma dediğimiz normal sürecin parçası. Ancak beslenme alışkanlıkları, kronik hastalıklar, psikososyal travmatik olaylar, büyük kayıplar, ağır psikiyatrik hastalıklar ve bazı ilaçların uzun süreli kullanımları ile ilgili bazı hallerde Demans daha hızlı ilerliyor ve bazı yetilerde çok ciddi kayıplara neden oluyor. Normal yaşlanmanın dışında gelişen bu durum, bireyi olduğu kadar ailesini ve çevresini de etkiliyor.

Demansta en temel belirti hafıza, özellikle yakın hafıza bozukluğu şeklinde ortaya çıkıyor. Kişi, bellek ile ilgili sorunlar nedeniyle yapılan konuşmaları, yeni öğrenilen isimleri ya da telefon numaralarını biraz zaman geçince hatırlayabiliyor. Hastalık ilerledikçe geçmişte öğrenilen bilgiler de yavaş yavaş kaybolmaya başlıyor. Zaman zaman bu belirtilere aşağıda sıralanan bilişsel sorunlardan bazıları da eşlik edebiliyor:

Bazı kelimeleri hatırlamada zorlanma ya da yerine anlamsız başka bir kelime koyma

Özellikle muhakeme etme ve analiz etme fonksiyonlarını yürüten ön beyin işlevlerinde bozulma

Yazının Devamını Oku

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Merhabalar sevgili okurlar.

 

Toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadının güçlenmesi, küresel bir öncelik olarak Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) en önemli öğelerinden biri. UNDP, kadınlar ve kız çocuklarının kendi toplumlarına erkekler ve oğlan çocukları ile eşit temelli katkı yapamadığı sürece sürdürülebilir insani gelişmenin tam anlamıyla gerçekleşmeyeceğine inanıyor. 

 

İnsani gelişme için yalnızca ekonomik refah yeterli değil. İnsanların eşit, sürdürülebilir ve istikrarlı bir dünyada esenlikle yaşayabilmeleri çok yönlü yaklaşımlar gerektiriyor. UNDP için, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadının güçlenmesi küresel çapta tanınan bir norm olarak tanımlanıyor ve yoksulluğun ortadan kaldırılması, eşitsizlik ve dışlamanın azaltılmasında ülkeleri destekleme çalışmalarında ayrılmaz bir parça olarak yer buluyor. UNDP Türkiye, bu küresel görevin ivmesiyle uyumlu olarak, toplumda cinsiyet eşitliği ve kadının toplumdaki güçlenmesi çalışmalarını kararlı biçimde sürdürüyor.

 

Türkiye'nin önde gelen yüksek öğretim kurumlarından biri olan Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender) resmen 2015 yılında kurulmuş bulunuyor. Ancak konu ile ilgili çalışmaların başlama tarihi 2006’ya kadar uzanıyor. Üniversite öğrencileri, öğretim üyeleri ve idari kadrosundan bir grup gönüllünün bir araya gelerek kaleme aldıkları “Sabancı Üniversitesi Cinsel Tacize Karşı Önlem ve Destek İlkeleri Belgesi” nin 2007 yılında bir yönerge olarak uygulamaya konulması, Türkiye’deki üniversiteler açısından önemli bir adım teşkil ediyor. Gönüllülerin 2010 yılında kurdukları Gender Forum, 2015’te Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti tarafından Mükemmeliyet Merkezi” olarak tanınmış ve Merkez’e, 2016 yılında, YÖK tarafından verilen Uygulama ve Araştırma Merkezi (UYGAR) statüsü verilmiş bulunuyor. Merkez, halen, yoluna “SU Gender” olarak devam ediyor.

 

Merkezin en önemli ve heyecan verici çalışmalarından biri, “Birleşmiş Milletler Kadınların ve Kız Çocuklarının İnsan Haklarının Geliştirilmesi Ortak Programı (BMOP)” çerçevesinde, farklı illerden lise öğretmenleriyle yürütülen “Mor Sertifika Programı”. UNDP’ nin desteğiyle başlayan ve 2007 yılından itibaren Sabancı Vakfı’nın desteğiyle sürdürülen Mor Sertifika Programı; 17 ilden 3 binden fazla lise öğretmenine ulaşılmasını, birçok lise ve ilkokul öğretmeninin yanı sıra eğitim fakültesi öğrencilerinin de toplumsal cinsiyet odaklı yoğun ve bütüncül bir eğitim almalarını sağlamış bulunuyor. 

Yazının Devamını Oku

“Dünya Duchenne Musküler Distrofi Farkındalık Günü”

Merhabalar sevgili okurlar.

 

Günümüzde giderek yaygınlaşan sağlık sorunları yaşamı zorlaştırıyor. Vücudumuzu oluşturan organ ve dokulara zarar veren ve başka başka hastalıkların da meydana gelmesine neden olan rahatsızlıklar artıyor. Bu hastalıklardan biri de kesin tedavisi hâlâ bulunamamış olan Duchenne Musküler Distrofi (DMD).

 

Başına gelmeyenlerden çok az kişinin fark ettiği bir hastalık olan DMD kasların zayıflamasına, yaşamsal fonksiyonların bozulmasına ve hareket kabiliyetinin yok olmasına neden oluyor. Genetik temelli olan bu hastalık sadece erkek çocuklarda görülüyor. Kadınlarda iki adet X kromozomu olduğu için birinde oluşan bozukluk diğer X kromozomuyla telafi edilebiliyor. Bu nedenle kız çocuklarda hastalık belirtileri görünmüyor; kadınlar sadece taşıyıcı oluyorlar ve bu durum onların DMD’ li çocuklar dünyaya getirmelerine sebep oluyor. 

 

Kas hastalıkları arasında en sık karşılaşılan bu rahatsızlığa, kas fonksiyonu için gerekli olan temel bir proteinin (distrofin) eksikliği neden oluyor. Bu proteinin yokluğunda, giderek zayıflayan kas dokusunun yerini yağ dokusu alıyor. Çocuğun doğumu ve ilk yıl içindeki gelişme aşamaları tümüyle normal görünüyor. DMD’ li çocuklar, genellikle, normal yaşta yürümeye başlıyorlar. Yürümeye başladıktan sonra çocuğun yavaş yürümesi “ağır kanlılığına”, sık sık kucak istemesi “şımarıklığına” sık düşmesi ise “beceriksizliğine” atfediliyor. Hekime ise, çoğunlukla, yürüme ve merdiven çıkma zorluğu fark edildiğinde başvuruluyor. 

 

DMD teşhisi genellikle çocuk iki-beş yaşlarında iken konulabiliyor. Hastalığın semptomları erken yorgunluk ile yerden kalkma, yokuş ve merdiven çıkma gibi aktivitelerde zorlanma şeklinde kendini gösteriyor. Kalça ve omuz çevresi kaslarında başlayan zayıflık giderek ilerliyor; gövdede karın ve sırt kaslarının da zayıflaması sonucu çocuklar karınlarını öne doğru çıkararak yürümeye başlıyorlar. Bacak kaslarındaki zayıflığın ilerlemesi ise sıklıkla düşmelerine neden oluyor. 

Yazının Devamını Oku

Shane, Hannah ve Kâbusuna Gülebilmek

Merhabalar sevgili okurlar.

Salgın nedeniyle Sağlık Bakanımız’ ın ve uzmanların uyarılarına uyarak, uzun zamandır, mecbur kalmadıkça dışarı çıkmıyorum. Evde kaldığım bu dönemi takip ettiğim çeşitli blogları ve web sitelerini inceleyerek geçiriyorum. Bu sayede hem çok faydalı bilgiler ediniyorum hem de benimkilere benzer deneyimler yaşayan kişilerin görüşlerini duyma fırsatı buluyorum. 

Shane ile Hannah’ın hikâyesini de böyle öğrendim. Dört yıldır hayat arkadaşı olan bu ikilinin yolları, Shane’i engellilik üzerine hazırlanan bir belgeselde gören Hannah’ın onunla tanışmak için ilk adımı atmasıyla kesişmiş.

2 yaşından itibaren tekerlekli sandalyede olan SMA hastası Shane 2011 yılında, henüz yirmili yaşlarının başındayken, kaslarını günden güne eriten bir hastalıkla yaşamanın nasıl bir deneyim olduğunu mizahi bir dille anlatmak için bir blog yazmaya başlamış. Blog çok kısa sürede yarım milyon takipçiye ulaşınca, Shane kuzeni Sarah ile birlikte insanların yüzünü daha çok güldürebileceği ve bu hastalıktan mustarip olanlara destek olabileceği bir örgüt kurmaya karar vermiş: Kâbusuma Gülmek (Laughing at My Nightmare). 

Shane ve Hannah, tanıştıktan bir süre sonra, birlikte bir de youtube kanalı açmışlar. Bu kanalda, biri engelli diğeri engelli olmayan bir çift olarak yaşadıkları günlük hayatı paylaşıyorlar. 678.000 abonesi olan, bugüne kadar 103.673.201 kez görüntülenen, Squirmy and Grubs adlı bu kanalın asıl amacı, önyargıları kırmak ve farkındalık oluşturmak. Hannah kadar güzel bir kızın neden “sakat” bir çocukla beraber olduğunu anlayamayanlardan tutun da sokakta “ay ne tatlı bir çift” diye çevirenlere, Hannah ’nın Shane ile (aslında olmayan) parası için birlikte olduğunu düşünenlere ya da Hannah’yı azize ilan edenlere varıncaya kadar herkese, aslında, sıradan bir çift olduklarını göstermeye çalışıyorlar.

Shane bu konuda yine mizahi dille bir kitap da yazmış: Tanımayanlar Kız Arkadaşımı Bakıcım Sanıyor (Strangers Assume my Girlfriend is my Nurse). Kitabın girişinde, Shane şöyle diyor:

“Hayatımın hatırı sayılır kısmında insanları normal olduğuma ikna etmeye çalıştım. Hastalığım nedeniyle görünüşüm hep şömine ateşinde eriyen plastik oyuncak bir süper kahraman gibi eğri büğrüydü. Bu yüzden insanlar bana gözlerinin önünde akıp giden bir trajediymişim gibi bakarlardı. Yabancılar benimle yavaş yavaş konuşurlardı. Hiç arkadaşım olmadığını, sosyalleşme kapasitem bulunmadığını, hatta beynimin olmadığını farz ederlerdi. Alışverişe çıktığımda insanlar hâlâ bunu yapabildiğim için benden ilham alıyorlar, sanki evin dışına çıkmak takdire şayan bir durummuş gibi…”

Shane, çocukluk ve ilk gençlik yıllarında bu durumdan çok rahatsız oluyormuş. Bu durumu çözemeyeceğini fark edince, işi mizaha vurmaya karar verişini ise şöyle açıklıyor.: “İşi şakaya vurunca en azından gerginliği azaltabiliyordum. Böylece ister çocuk ister yetişkin olsunlar, karşımdaki kişilerin beni her an kırılabilecek nadide bir yaratık olarak görmekten vazgeçmelerini sağlayabiliyordum.” Shane, bu tavrı sayesinde, tekerlekli sandalyenin ötesine geçerek kendisini görebilen pek çok dost edindiğini söylüyor.

Shane’in hikayesi bana hiç yabancı gelmedi. Anlattıklarının çoğunu birebir yaşadım. Hayatım, insanların birbirlerini dış görünüşlerine bakarak değerlendirmedikleri bir dünya hayal ederek geçti.

Yazının Devamını Oku

Havaya ateş açmak bir kutlama biçimi olmamalı

Merhabalar sevgili okurlar.

 

Ülkemizde, nedense, bir şeye çok sevinince ya da herhangi bir olayı kutlamak amacıyla havaya ateş açmak gibi bir adet var. Ve bu adet, yarattığı çeşitli olumsuz durumlara rağmen, bir türlü sonlandırılamıyor. 

 

Dün, hemen hemen tüm gazetelerde bu konu ile ilgili bir haber yer alıyordu. Habere göre; İzmir’in Ödemiş İlçesinde, koronavirüs yasağına rağmen sünnet düğünü sonrası yapılan konvoydan havaya açılan ateş evinin balkonunda oturan beş yaşında bir çocuğun yaralanmasına neden oldu. Olayın şüphelilerinin üzerinde beş av tüfeği, bir gaz tabancası ve çok sayıda kartuş bulunduğu kaydedildi. 

 

Bir önceki günün gazetelerinde yayınlanan bir haberde ise, Çankırı’nın Alaçatı Köyünde düzenlenen düğün merasiminde davetliler tarafından havaya açılan ateşin damadın yaralanmasına neden olduğu bildiriliyordu.

 

Bu yıl Ramazan ayı başında da Rize’de bazı vatandaşların bu hayırlı ayın girişini havaya ateş ederek kutladıklarını okumuştum. Kutlama sırasında mermilerden biri mahalledeki evlerden birinin camına isabet etmiş ve camda hasar oluşmuştu. Bu haber beni fazlasıyla şaşırtmıştı. Zira Ramazan’ı havaya açılan ateşle karşılamak, benim açımdan hiçbir şekilde kabul edilemezdi.  

Yazının Devamını Oku

ALS Hastalığını engellemeyi amaçlayan bir ilaç üzerinde çalışılıyor

Merhabalar sevgili okurlar.

 

ALS (Amiyotropik Lateral Skleroz); motor nöronların dejenerasyonu ve ölümü sonucu ortaya çıkan, yaşam kalitesini ciddi biçimde düşüren, progresif ilerleyen ve tedavisi olmayan bir hastalık. ALS’ de motor nöronların ölümüne, bu hücrelerde çözünürlüklerini yitirip çökelen proteinler yol açıyor. Bu proteinlerin neden çözünürlüklerini kaybettikleri ve çökeldikleri ise henüz tam olarak bilinmiyor. 

 

İçinde bulunduğumuz günlerde Boğaziçi Üniversitesi’nde, nadir hastalıklar kapsamında değerlendirilen ALS hastalığını hastalığın semptomları ortaya çıkar çıkmaz engellemeyi hedefleyen bir ilaç geliştirilmeye çalışılıyor. Söz konusu proje Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Umut Şahin başkanlığında yürütülüyor. 

 

TÜBİTAK ve Fransa Dışişleri Bakanlığı ortaklığı ile yürütülen ve Bosphorus Ortak Proje Çağrısı sonucunda desteklenen altı proje arasında yer alan bu araştırma ile ALS gibi nörodejeneratif hastalıklarda görülen protein çökelmesini tamamen engelleyecek bir tedavi geliştirilmek isteniyor. Avrupa Moleküler Biyoloji Organizasyonu (EMBO) tarafından da desteklenen bu proje ile literatürde bir ilkin gerçekleştirilmesi hedefleniyor. 

 

Doç. Dr. Umut Şahin onkoproteinlerinin fonksiyonlarını ilaçla bloke etmek yerine onları total yıkıma uğratmanın kanser kök hücrelerinin yok edilmesini ve böylelikle hastalarda kanserin geri gelmemek üzere elimine edilmesini sağlayabileceğini düşünüyor. Dr. Şahin, prensip olarak kanser dışındaki enfeksiyon hastalıkları veya ALS, Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklar ile de viral veya toksik proteinleri total yıkıma uğratarak savaşılabileceğini söylüyor. “Laboratuvarımızda hücre içi moleküler mekanizmaları yeniden programlayarak veya farmakolojik olarak endükte ederek istenmeyen proteinleri suni yıkıma uğratmanın ve böylelikle yukarıda bahsedilen hastalıklarla savaşmanın yeni yollarını arıyoruz. Bu bağlamda temel ilgi alanımız istenmeyen proteinleri yakın bir zaman önce keşfettiğimiz ‘PML/SUMO/Ubiquitin yıkım mekanizması’ ile hedefleyip yok edebilmek.” diyor. 

Yazının Devamını Oku

Anılar

Merhabalar sevgili okurlar.

 

1968 yılı yazında Üsküdar Amerikan Lisesi’nde onuncu sınıftan on birinci sınıfa geçmiştim. Yaz tatilinde lisanımı kullanabileceğim ufak tefek işlerde çalışarak harçlığımı çıkarmaya çalışıyordum. Bu yüzden, Ağustos ayında İstanbul Yelken Kulübü'nde yapılacak olan Balkan Yat Yarışları Sekreterliği görevini üstlenmem teklif edildiğinde hemen kabul etmiştim. 

 

6 Ağustos sabahı, benimle çalışacak olan bir arkadaşımla birlikte, göreve başladım. Yarışı takip etmek üzere kulübe gelen gazetecilerle ilgileniyor, bilgi almak için telefon edenlerin sorularını cevaplıyorduk. Gün oldukça sakin geçiyordu. Ta ki akşam üzeri kapıdan içeriye uzun boylu, yakışıklı bir genç girinceye kadar… Her ne kadar o anın hayatımın dönüm noktası olacağını anlamamış olsam da o gençten etkilenmiştim. Genç adam kendini tanıtarak Milliyet Gazetesi’nin spor servisinde çalıştığını ve kendisinin de yelkenci olduğunu söylemişti. Sesi de kendisi kadar etkileyiciydi… 

 

Eşim Özer Yelçe ile işte böyle tanıştık. O’na önce “Özer Bey” diye hitap ettim. “Bey” sözünü kullanmamamı istedi. “Özer Ağabey” dedim, onu da beğenmedi. Sonunda, o gün için benden oldukça büyük olan birisine adıyla hitap etmek durumunda kaldım. 

 

Yarışların devam ettiği beş gün süresince her gün geldi Özer Yelçe. Sohbet ettikçe biraz daha yakınlaştık birbirimize. Ve Özer yarış sonunda düzenlenecek olan yemek davetine birlikte gitmemizi teklif etti. Bu yemeğe dışarıdan kimse katılamayacağımdan, başka davetler de aldım. Ancak ben Özer’in davetini kabul ettim. 

Yazının Devamını Oku

Pandemi sürecinde 65 yaş üstü bireyler

Merhabalar sevgili okurlar.

 

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2019 yılı verilerine göre, ülkemizde 7 milyon 550 bin 727 kişi 65 yaşın üstünde. Benim de aralarında bulunduğum bu yaş grubundaki bireyler, toplam nüfus içinde %9 civarında pay alıyorlar.

Bilindiği gibi, Covid-19 hastalığında risk grubunda yer aldıkları için, 65 yaş ve üzerindeki bireylere pandemi sırasında bazı kısıtlamalar getirildi. İlgili bakanlıkların bu kısıtlamaları konu alan genelgelerini tarih sırasına göre gözden geçirecek olursak;

 -22 Mart 2020 tarihle 5762 sayılı Genelge ile 65 yaş üzerindeki bireylere sokağa çıkma ve ikametten ayrılma kısıtlaması getirildiğini,

-20 Mayıs 2020 tarih 8206 sayılı Genelge ile 65 yaş ve üzeri bireylere, 21 Mayıs 2020 tarihinden itibaren, en az bir ay dönmemek kaydıyla tek yön olarak istedikleri yerleşim yerlerine gidiş izninin verildiğini,

-29 Mayıs 2020 tarih ve 8483 sayılı Genelge ile 65 yaş ve üzeri bireyler arasında işletme sahibi, esnaf, tüccar, sanayici, serbest meslek sahipleri ile çalışanlardan durumlarını (aktif sigortalı olduklarını gösteren SSK Hizmet Belgesi, vergi kaydı, hizmet yetki belgesi, oda ve birlik kimliğinden biriyle) belgeleyenlerin sokağa çıkma kısıtlamasından muaf tutulduklarının açıklandığını,

-10 Haziran 2020 tarih ve 9138 sayılı Genelge ile 22 Mart 2020’de yürürlüğe giren sokağa çıkma ve ikametten ayrılma kısıtlamasının esnetilerek 65 yaş ve üzerindeki bireylere her gün saat 10.00 ve 20,00 saatleri arasında sokağa çıkabilme izni verildiğini, 

-24 Haziran 2020’de ise, turizm sezonunun açılması sebebi ile, 89780865-153-E.10134 sayılı Genelge ile 65 yaş ve üzeri bireylerin turizm amaçlı seyahatlerine izin verildiğini; ancak başvuru formunda otel tatili, yazlık/devre mülk, kiralık ev/villa ya da karavan tatili gerekçelerinden birinin seçilmesi, otel tatili için rezervasyon belgelerinin, yazlık/devre mülk için tapu örneklerinin, kiralık ev/villa için kira sözleşmelerinin, karavan tatili için karavan sahiplik belgelerinin ya da kira sözleşmelerinin başvuru sırasında sisteme yüklenmesinin zorunlu tutulduğunu görüyoruz.

Yazının Devamını Oku

Karaciğer yağlanması istemeyen sonuçlar doğurabiliyor

Merhabalar sevgili okurlar.

Geçtiğimiz günlerde bir arkadaşım karnının sağ üst tarafındaki şiddetli ağrı nedeniyle bir gastroenteroloji uzmanına başvurdu. Yapılan çeşitli tetkiklerin ardından arkadaşımın karaciğerinde yağlanma olduğu tespit edildi. Ben de merak edip konuyu biraz araştırdım. 

 

Karaciğer vücudumuzun ikinci en büyük organı. Bu önemli organ, yediğimiz ve içtiğimiz her şeyin işlenmesi ve zararlı maddelerin kanda filtrelenmesini de içeren çok önemli işlemlerden sorumlu. 

 

Normal şartlarda karaciğerde az miktarda yağ bulunuyor. Karaciğerde gereğinden fazla yağ birikmesi Hepatik Steatoz’a, yani karaciğer yağlanmasına neden oluyor. Karaciğer yağlanması nedenine göre iki genel türe ayrılıyor.:

 

-Çok fazla alkol tüketen kişilerde gelişen alkole bağlı karaciğer yağlanması (Alcoholic Fatty Liver Disease-AFLD)

-Alkol kullanmayan ya da çok az kullanan bireylerde gelişen karaciğer yağlanması (Nonalcoholic Fatty Liver Disease-NAFLD)

Yazının Devamını Oku

“Cerebral Palsy’li çocuklardan umut dolu haberler …”

Merhabalar sevgili okurlar.

 

1989 yılında kurulan Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı’nın (TSÇV) geçmişi 1972 yılına dayanıyor. Vakfın temelleri Kadıköy’de mütevazi bir binada, Prof. Dr. Hıfzı Özcan öncülüğünde, Türk Spastik Çocuklar Derneği’nin kurulmasıyla atılmış bulunuyor. 

Cerebral Palsy (CP)’li bireylere doğumlarından itibaren yaşlılık döneminin sonuna kadar hizmet veren, kendini bilimsel olarak sürekli geliştiren ve finansal olarak sürdürülebilir bir yapıya sahip olan uluslararası düzeyde bir referans grubu olma amacı ile kurulan bu Dernek, o tarihe kadar ülkemizde genellikle bilimsel çalışmaların uzağında kalan CP hastalığının daha dikkat çekici bir hale gelmesini sağlamış durumda. 

Cerebral Palsy çocuklukta en sık rastlanan fiziksel engellilik durumu. Gelişimini tamamlamamış beynin doğum öncesi, doğum sırası veya doğum sonrası dönemde hasar görmesi nedeniyle oluşuyor. İlerleyici bir hastalık olmayan Cerebral Palsy’de, travmaya uğramış beyne erken müdahale edilmesi ve hayat boyu rehabilitasyon uygulamasıyla önemli gelişmeler sağlanabiliyor.

Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı Cerebral Palsy’li çocuk ve erişkinlere teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve eğitim hizmetleri sağlıyor; onların meslek sahibi olmalarını ve kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmelerini, sosyal hayatta daha fazla yer edinebilen bireyler olmalarını hedefleyerek çalışıyor. 

Geçtiğimiz günlerde Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı’ndan “Çocuklarımızdan Umut Dolu Haberler Var!” başlıklı bir mesaj aldım. Mesajda hepimizin belki de ilk kez tecrübe ettiği pandemi sürecinde CP’li çocuklar ve ailelerinin zorlu bir mücadele yaşadığına değinen Vakıf yetkilileri, çocukların sağlığı için, kampüslerindeki hizmetlerini pandeminin ilk gününden itibaren geçici olarak durduklarını bildiriyorlardı. 

 

Söz konusu dönemde, her ne kadar Vakfın kampüs hizmetleri durdurulmuşsa da; 

Yazının Devamını Oku

Seyahat hakkı

Merhabalar sevgili okurlar.

Bildiğiniz gibi Covid-19 salgını ile mücadele kapsamında 28 Mart 2020 tarihinden başlayarak, İstanbul’da Marmaray ve Ankara’da Başkentray hariç, tüm Yüksek Hızlı Tren (YHT), ana hat ve bölgesel tren seferleri iptal edilmişti. Ülkemiz 30 Mayıs’ta normalleşme sürecine girerken, söz konusu seferler de aynı tarihte yayınlanan bir genelge ile yeniden başlatılmıştı.Ancak Gül Ceren Pekoğlu adlı okurumdan aldığım mektupta, engelli bireylerin Yüksek Hızlı Trenle seyahatinin engellendiği ifade ediliyor. 

Ceren Hanım mektubunda cam kemik hastalığı nedeniyle bedensel engeli bulunduğunu ve akülü tekerlekli sandalye kullandığını söylüyor. Devlet memuru olan okurum, “Her zaman hayatın içinde oldum ve bağımsız yaşama konusunda önüme çıkan güçlükleri aşmak için herkes gibi mücadele ediyorum.” diyor. 

Halen Ankara’da yaşayan Pekoğlu kısa bir süre öncesine kadar Eskişehir’de çalışıyor ve orada yaşıyormuş. Bu sebeple rutin kontrolleri için hâlâ Eskişehir’deki doktorlarını ziyaret etmesi gerekiyormuş. “Pandemi sürecinde birçok engelli gibi ben de zorunlu sağlık kontrollerimi yaptıramadım. Total protez kullandığım için zorlu bir süreç yaşadım. Pandemi nedeniyle getirilen seyahat kısıtlaması normalleşme ile birlikte kaldırılınca, Eskişehir’e diş kontrolüne gitmek istedim. Ancak TCDD’nin engellilerin ücretsiz ulaşım hakkının kısıtladığını öğrendim. Bunun üzerine 9 Temmuz 2020 tarihinde TCDD Müşteri Hizmetleri’ni arayarak hem kısıtlama hakkında bilgi istedim hem de bilet fiyatlarını sordum. Ancak görevli kişi, bana bilet satamayacaklarını; bu kararın engellileri Covid-19’a karşı korumak amacıyla alındığını söyledi.”

Ceren Hanım otobüste, uçakta, metro ve Ankara trenlerinde kısıtlama olmaksızın seyahat edebilirken neden yalnızca YHT ile seyahatine izin verilmediğini anlayamamış. Okurum bu davranışın seyahat hakkını engellediğini düşünüyor .

Gül Ceren Pekoğlu akülü tekerlekli sandalye kullanan biri olarak YHT’nde yanında refakatçi olmadan bağımsız bir biçimde seyahat edebilirken, başkalarına muhtaç bir biçimde uçak ya da otobüs seyahati yapmak istemediğini söylüyor. Ayrıca, YHT’nde ücretsiz seyahat hakkı verilmişken ve bu hakkın kaldırıldığına dair herhangi bir bildirim yapılmamış olmasına karşın neden kendisinin seyahat hakkının kısıtlandığını merak ediyor. 

Ceren Hanım, TCDD’nin seyahat özgürlüğü kısıtlamasını eşitlik ilkesine aykırı bir uygulama olarak gördüğünü söylüyor. Engellilerin sağlıklı ve güvenli bir şekilde seyahat edebilmeleri için gerekli önlemlerin alınması gerekirken onlara yasaklar konulmasının kabul edilebilir bir uygulama olmadığını düşünüyor. Ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na, hem kendi hem de diğer engelliler adına, bu yasağın kaldırılması için çağrıda bulunuyor. 

Gül Ceren Pekoğlu, mektubunu “Bu konuda bizim sesimizi duyurmanız hem benim hem de YHT’ni kullanacak diğer engelliler ve aileleri için çok önemli.” diyerek bitirmiş. 

Kendi işlerimizi kimseden yardım almadan yapabilmek, mümkünse tek başına özgürce dolaşabilmek biz engelliler için çok büyük önem taşıyor. Ne yazık ki, bu gibi özgürlükler benim için hiçbir şekilde mümkün değil artık. Her yere bir refakatçi eşliğinde gitme zorunluluğu kolay kolay kabul edilemiyor. Bu yüzden, hâlâ yalnız seyahat edebilir durumda olanların elinden almamalıyız bu haklarını.

Yazının Devamını Oku

Yaşamdaki her şey zıddıyla anlam kazanıyor…

Merhabalar sevgili okurlar. 

İçinde bulunduğumuz pandemi süreci sanırım hepimizin hayatını farklı yönlerden etkiledi. Marmara Üniversitesi Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığı Mediko Sosyal Merkezi’nden Uzman Klinik Psikolog Elif Yazar, bu süreçteki belirsizliğin insanoğlunun ‘varlığını devam ettirme’ kaygısını ortaya çıkardığını kaydediyor. 

Birçok insanın bugüne kadar arka plana attığı, gündelik hayat içinde unuttuğu en temel içgüdüsü ile yüz yüze gelmiş olduğunu söyleyen Yazar, “Ayrıca, bu dönemde hayatta kalma içgüdüsüyle insanoğlu gücünün sınırlarını da keşfetmeye başladı.” diyor. 

Bu kriz dönemi sona erdiğinde insanoğlunun bu stresin kendini ne kadar zenginleştirdiğinin farkına varacağını ifade eden Elif Yazar; insanların kriz dönemlerinde ne kadar güçlü olduklarını, duygu ve davranışlarını nasıl kontrol altında tutabildiklerini gördükçe daha da güçleneceklerini söylüyor.

Ben bu tecrübeyi uzun yıllar önce, kas hastalığımla yüzleştiğim ilk zamanlarda yaşadım. Önceleri bu acıyı kaldıramayacağımı sandım. Ardından, yavaş yavaş hayatımdaki güzelliklere odaklanmayı ve pek çok kimsenin farkına bile varmadığı ince detayları görebilmeyi öğrendim. 

Elif Yazar umut ve korkunun aynı anda gelişmediğini söylüyor. “İkisi aynı anda yürümediği için birini seçmek durumundayız.” diyor. Bir bakıma doğru bu söyledikleri. Ancak ben, insanın korkarken de umut edebileceğini ve zaman içinde umudun korkuyu yenebileceğini düşünüyorum. 

Elif Yazar pandeminin yarattığı korku ile ilgili olarak, “Böyle durumlarda kendimize söyleyeceğimiz en güzel cümle ‘bu durum geçici, kalıcı olmayacak, insanoğlu yüzyıllardır benzer mücadeleleri deneyimlemiş durumda, bu da geçecek’ olmalı. Ne kadar umutlu ne kadar gerçekçi ve akılcı iyimserlik içinde olursak, bunu başarma süremiz o kadar kısalacak.” diyor. 

Geçici bir durum karşısında Elif Yazar’ın önerdiği cümleyi sloganımız olarak kabul etmek gerçekten de işe yarayacaktır. Ancak, ya durum geçici değilse? 

Bu kez işimiz daha zor olacak. Zira durumu kabullenmemiz gerekecek. Tıpkı benim merdivenleri koşar adım çıkarken bir gün tekerlekli sandalyeye oturacağımı kabullenmiş olduğum gibi… 

Yazının Devamını Oku

Bu salgın…

Merhabalar sevgili okurlar.

“Bu salgın, sanki dokunmadığı bir nokta kalmasından korkarcasına, dünyanın her köşesine yayıldı.”

Bu ifade bizlerden 1500 yıl önce bu topraklarda yaşamış ve 541 yılındaki veba salgınına o dönemin İstanbulu’nda şahit olmuş olan ünlü Bizanslı tarihçi Prokopios’a ait. Bu sözler bugün yaşadıklarımızı da o kadar iyi özetliyor ki, sanırım herhangimiz de içinde bulunduğumuz durumla ilgili olarak aynı şeyleri söylebiliriz.

Dünyamız bugüne kadar pek çok salgından mustarip olmuş kuşkusuz. Bu aralar geçmiş salgınlarla ilgili pek çok yazı yazılıyor, araştırma yayınlanıyor. Barcelona Üniversitesi'nden Sales Carbonell, 541-549 yılları arasında Mısır’dan başlayarak Akdeniz havzasına, oradan da Kuzey Avrupa’ya kadar yayılan veba salgınını incelemiş. Carbonell, Prokopios’un eserinden salgınla ilgili kısımları bugünkü salgın deneyimimizle karşılaştırmış. Bu çalışmayla ilgili bir haber okuduktan sonra, Prokopios’un Gizli Tarih eserinin sayfalarını karıştırdım biraz.

Prokopios’un bizzat şahit olduğu salgın İstanbul’da, bahar ortasında, başlamış. Hastalığa yakalananlar çoğunlukla hasta olduklarını anlamıyorlar ve hastalığın yayılmasına neden oluyorlarmış. Tıpkı Covid-19’a yakalanan pek çok kişinin de hasta olduğunu fark etmeden etrafındakilere bulaştırdığı gibi… Prokopios, eserinde, hekimlerin birçoğunun hastalarını tedavi ederken hastalığı kaptığını ve hayatlını kaybettiğini de belirtiyor. Ben de yaşadığımız süreçte kaybettiğimiz doktorlarımızı ve diğer tıp çalışanlarımızı düşünmeden edemiyorum; tıp her daim kutsal bir meslek…

Prokopios; günde binlerce insanın ölümüne neden olan salgın yüzünden cenaze törenlerinin yapılamadığını, insanların aylarca evlerinden çıkmadıklarını, sokaklarda kimsenin görünmediğini, işlerin ve ticaretin durma noktasına geldiğini, mal bulunmadığını, hatta yiyecek içecek sıkıntısının bile baş gösterdiğini anlatıyor.

Salgının ayrım gözetmediğini; dünyanın tek bir yerini ya da belli bir insan grubunu değil herkesi etkilediğini ve yaşı ve durumu ne olursa olsun her insana bulaşabildiğini; mevsim seçmediğini vurgulayan Prokopios, salgının getirdiği bir faydadan da söz ediyor ve: “O dönemde araba yarışlarında birbirlerine diş bileyen hizipler birbirlerine duydukları nefreti bir kenara bıraktılar ve kendi hiziplerinden olmayanların tabutlarını birlikte taşıdılar, cesetlerini birlikte gömdüler.” diyor.

Anlaşılan o ki, yaklaşık 1500 yıllık bir aradan sonra benzer bir salgınla karşı karşıya kalmış bulunuyoruz. Demek, boşuna söylememişler tarihin tekerrürden ibaret olduğunu…

Engellerimizi hissettirmeyecek engelsiz bir yaşam dileği ile…

Yazının Devamını Oku

Sevgi

Merhabalar sevgili okurlar.

Hayatın anlamı nedir diye sorarsanız bana, “sevgi” derim sizlere. Sevgi derken, sadece karşı cinse duyulan hislerden söz etmiyorum. Benim anlatmak istediğim; tüm çevremizi içine alan, hiçbir koşul tanımayan, paylaştıkça çoğalan ve bizleri mutlulukla saran bir duygu… 

Önce annemizi ardından babamızı ve kardeşlerimizi, okula başladığımızda öğretmenimizi ve arkadaşlarımızı sevmeyi öğreniyoruz. Bu sevgi sayesinde her sabah okula hevesle gidiyoruz. Öğretmenlerini ve arkadaşlarını sevmeyen çocuklar ise okula gitmeyi bir görev sayıp, hiç istemeden koyuluyorlar okul yoluna…

Peki ya sevmeyi nasıl öğreniyor insanlar? Tabii ki buradaki en büyük iş anne ve babaya düşüyor. Eğer onlar birbirlerini, akrabalarını ve arkadaşlarını seviyorlarsa çocuklar da onları örnek alıyor ve birbirlerine sevgiyle yaklaşıyorlar. Çocuklara sevgiyi öğretmenin bir diğer yolu ise onlara evcil bir hayvanın sorumluluğunu vermek. Zira hayvanlar sahiplerine karşı hiçbir koşul tanımayan sınırsız bir sevgi besliyorlar. Bu o kadar büyük bir mutluluk ki tarif etmekte zorlanıyorum. 

Ben tüm fertlerinin birbirini çok sevdiği ve daima kendinden önce karşısındakini düşündüğü bir ailede büyüdüm. Ayrı şehirlerde yaşayan amcam ve babam birbirlerini çok severlerdi. Sanırım ilk önce onlar öğretti bana sevmenin anlamını. 

Doğduğum andan itibaren bir kedi vardı hayatımda. İlk fotoğraflarda annemin kucağını onunla paylaşırken görülürüm hep. Bembeyaz bir kediydi, adı da Pamuk’tu. Sonra Pamuk’u kaybettik ve başka kediler girdi hayatıma. On altı yılımızı birlikte geçirdiğimiz güzel kızım Chianti’yi kaybettikten sonra başka kedi alamayacağımı zannettim. Ama iki yıl kadar önce “Oğluş” adını verdiğim bir oğlum oldu. Sokaktan aldığım bu dünya güzeli kedi hayatımın en büyük mutluluğu. 

 

 

Yazının Devamını Oku

Dünyaya umut dağıtmaya gelmiş bir adam

Merhabalar sevgili okurlar.

Dün her zamanki gibi internet üzerinden gazetem Hürriyet’i okurken, Hindistan’ın bir köyünde kolları ve bacakları olmayan bir kız bebek doğduğuna dair bir habere rastladım. Bebeğin, “Tetra-Amelia Sendromu” olarak da bilinen, “otozomal resesif konjenital bozukluk” ile doğması sonucunda kollarının ve bacaklarının olmadığı belirtiliyor; bu bozukluğun dışında bebeğin son derece sağlıklı olduğu söyleniyordu. 

Çok nadir görülen Tetra-Amelia Sendromu, bebeğin kol ve bacak olmadan doğmasına neden olan; iskelet, yüz, baş, kalp, akciğerler, sinir sistemi veya genital bölgede diğer malformasyonlara da yol açabilen genetik bir hastalık. Sendromun tüm vakaları için belirlenmiş tek bir neden henüz yok; ancak hastalığın WNT3 genindeki bir mutasyon yoluyla oluştuğuna dair birçok vakaya rastlanmış bulunuyor. WNT3 geni hamilelikte uzuvların ve diğer vücut sistemlerinin gelişimi için önemli bir proteinin üretilmesinden sorumlu. Eğer bu gende bir değişiklik meydana gelirse protein üretilmiyor ve bu durum kol ve bacakların yokluğuna, aynı zamanda, gelişme eksikliği ile ilgili diğer malformasyonlara neden oluyor.

Okuduğum haber bana, varlığından üç beş yıl kadar önce haberdar olduğum, Tetra-Amelia Sendromlu Motivasyon Uzmanı Nick Vujicic’i anımsattı.

Vujicic, 1982 yılında Yugoslav göçmeni olan bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Otobiyografisine göre anne ve babası onu kabul etmek istemediler. Ama sonunda bebeklerinin durumunu kabullendiler ve bunu Tanrı’nın oğulları için yaptığı bir plan olarak görmeyi başardılar. 

Nick Vujicic’in malformasyona uğramış ayaklarının parmakları birbirine yapışıktı. Bu yüzden, ayaklarını el gibi kullanabilmek amacıyla bir operasyon geçirdi. Ameliyatın ardından elektrikli tekerlekli sandalye kullanabilmeye başladı. Ancak sekiz yaşındayken okulda kendisiyle alay edildiği için intihara teşebbüs etti. On yaşında da kendini suya atıp boğulmak istedi, fakat ailesini çok sevdiği için bunu gerçekleştiremedi. Kısa sürede günlük işlerini tek başına yapmayı öğrendi, vücudunda bulunan iki ayak parmağıyla kalem tutup yazı yazmaya başladı. Bilgisayar ve mobil telefon kullanmayı, davul çalmayı, saçını taramayı ve tıraş olmayı öğrendi. Yedinci sınıftayken okul birliğine üye oldu. 

Nick on yedi yaşındayken annesi ona bir makale okuttu. Söz konusu makale engelleri olan fakat buna rağmen hiç pes etmeyen bir adam hakkındaydı. Bu yazıyı okuduktan sonra hayata bakış açısı değişen ve engellerini benimseyen delikanlı, kilisede umut verici konuşmalar yapmaya başladı.  

Buluğ çağında ve ilk gençlik yıllarında yaşıtları tarafından aşağılanan Nick, her şeye rağmen, kendini kanıtlayabilmeyi başardı. 21 yaşında Griffith Üniversitesi’nden çift ana dal yaparak (İşletme ile Muhasebe ve Finansal Planlama) mezun oldu. 2005 yılında uluslararası kâr gütmeyen bir organizasyon olan “Life Without Limbs” (Uzuvsuz Hayat) Derneği’ ni kurdu. 2007’de ise “Attitude is Altitude” (Tavrınla Yüksel) adlı, motive edici konuşmalar yapma amaçlı, bir şirket kurdu. 2010 yılında “The Butterfly Circus” (Kelebek Sirki) adlı kısa bir filmde oynayan Nick, Method Fest Bağımsız Film Festivali'nde kısa film dalında en iyi aktör unvanı ile onurlandırıldı. 2011 yılında “Attitude is Altitude” Şirketi tarafından Nick’in seslendirdiği bir single ve müzik videosu yayınlandı. 

Nick’in ilk kitabı, Life Without Limits: Inspiration for Ridiculously Good Life (Sınırsız Yaşam: Delicesine Güzel Bir Hayat İçin İlham) 2010 yılında basıldı ve 30’dan fazla dile çevrildi. 

Yazının Devamını Oku

“Erişilebilirlik” hâlâ engelli bireylerin en önemli sorunu

Merhabalar sevgili okurlar.

“Erişilebilirlik, engelliler ve yaşlılar başta olmak üzere herkesin toplumsal yaşama eşit ve etkin olarak katılabilmesi için ön koşul. Hareket kısıtlılığı olanların evlerinden çıkabilmesi; kaldırımları, yaya geçitlerini, parkları, binaları ve toplu taşımayı kullanabilmesi; bilgi ve iletişim teknolojilerine ve hizmetlere erişebilmesi için tüm bunların engelsiz yani erişilebilir olarak planlanması, tasarlanması ve düzenlenmesi gerekmektedir.” 

 

Yukarıdaki cümleler T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün “2020 Erişilebilirlik Yılı” duyurusunun ilk paragrafını oluşturuyor. Bilindiği gibi 2020, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından, Erişilebilirlik Yılı olarak ilan edilmiş bulunuyor.  Söz konusu duyuruda binalar, açık alanlar, toplu taşıma sistemleri ve web sayfalarının erişilebilirliği konularında Türk Standartları Enstitüsü iş birliğinde erişilebilirlik standartlarının belirlenmiş ve yayınlanmış olduğu ifade ediliyor. Duyuruda, ayrıca, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı iş birliğinde İmar Mevzuatı kapsamında Planlı Alanlar İmar Yapı ve Denetim Uygulama Yönetmeliklerinde erişilebilirlik standartlarının uygulanmasına yönelik düzenlemeler yapıldığı da bildiriliyor. 

 

Ancak söz konusu duyurunun yayınlanma tarihi olan 9 Ocak 2020 tarihinden bu yana altı ay geçmiş ve yılın yarısının tamamlanmış olmasına karşın erişilebilirlik anlamında önemli bir yol kat ettiğimizi söyleyemeyiz. 

 

Türkiye Beyazay Derneği İzmir Şubesi Başkanı Sayın Salih Arıkan, merkezi ve yerel yönetimlerin engelliler için pek çok hizmet sunduklarını, ancak engelliler evlerinden dışarı çıkamadıkları sürece verilen hizmetlerin kâğıt üzerinde kalmaya mahkûm olduğunu söylüyor. Arıkan, kamuya açık binalarda engelli rampaları bulunmadığını, bulunsa bile çoğu zaman standartlara uymadığını ifade ediyor. 

 

Yazının Devamını Oku