"Kariyerimi Planlıyorum" Projesi

Eğitimde Görme Engelliler Derneği (EGED), ‘başta görmeyenler olmak üzere, tüm engelli bireylerin insan hak ve özgürlüklerinden bağımsız şekilde yararlandığı erişilebilir bir ülke’ vizyonu ile yürütüyor çalışmalarını. Misyonu ise, yine başta görmeyenler olmak üzere;

• Engelli bireylerin eğitim ve istihdam alanında karşılaştığı sorunları ortadan kaldırmak
• Toplumdaki engellilik algısını olumlu yönde değiştirmek
• Mevzuat kaynaklı sorunları gidermek
• Engellilere yönelik her türlü ayrımcılığın ve engelliliğin istismarının önlenmesi için savunuculuk faaliyetleri yürütmek
• Erişilebilir materyaller geliştirmek ve teknolojiyi engelli öğrenci ve öğretmenlerin eğitim yaşantısında etkin kılacak çalışmalar gerçekleştirmek

Dernek, görme engelli gençlerin eğitimi ve sosyal yaşama dahil edilmesi gibi alanlarda faaliyet yürüten ve merkezi Belçika' nın Liege şehrinde bulunan, Views İnternational adlı uluslararası bir ağın da üyesi...

Türkiye'de, örgütlülük temelinde yürütülen engelli hakları mücadelesinin 60 yılı aşan bir tarihi var. Engelliler açısından dönem dönem hak kazanımı ve kayıplarının yaşandığı bu süreçte, sürekli olarak bir mücadele içerisinde bulunulmuş; engellilerin eğitim, sağlık, spor, istihdam, sosyal ve kültürel alanlar gibi konulardaki ihtiyaçlarına cevap verilebilmesi amacıyla birçok sivil toplum örgütü kurulmuştu. Ancak, zamanla, engelli hakları alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları arasında engellilik algısı bakımından görüş farklılıkları oluşmaya başlamış; bu durum hak temelli mücadelenin zedelenmesine, engelli kesimin sivil toplum kuruluşlarına karşı ilgisizliğine ve güvensizliğine sebep olmuştu.

Ayrıca, engelli bireylerin tüm sorunlarını ilgi alanı olarak belirleyen bu kuruluşlar; zamanla, belirledikleri konuların tümünü kapsayan bir çalışma sistemi oluşturamamış ve bir enerji kaybı yaşamışlardı.

16 Haziran 2009 tarihinde bir e-posta grubu olarak internet üzerinde örgütlenen Görme Engelli Öğrenciler Platformu, bilgisayar teknolojisini etkin bir şekilde kullanarak, görme engelli bireylerin eğitim-öğretim hayatında yaşadıkları sorunlar başta olmak üzere; ayrımcılık, engelliliğin istismarı ve istihdam konularına da eğilerek, çeşitli alanlarda raporlar hazırladı. Gerek gerçekleştiği projeler, etkinlikler ve kurslar; gerekse internet ortamında ya da yüz yüze yapılan toplantılar yoluyla saptanan sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirildi ve bunların uygulanmasını sağlamak için çaba harcandı.

Eğitimde Görme Engelliler Derneği’ nin amaçlarını aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:

• Eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanmasına yönelik her türlü tedbirin alınması için gerekli çalışmaların yapılması, bu bağlamda görme engelli bireylerin eğitim hayatında karşılaşmakta oldukları sorunlar için çözüm önerileri geliştirilmesi ve geliştirilen bu çözüm önerilerinin hayata geçirilmesinin sağlanmasında aktif rol üstlenilmesi
• Genel eğitim politikalarının belirlenmesinde; görme engelli olanlar başta olmak üzere, tüm öğrencilerin ihtiyaç ve beklentilerinin dikkate alınmasını sağlayacak çalışmalar yapılması
• Görme engelli bireylerin eğitimini destekleyici faaliyetlerde bulunulması
• Görme engelli öğrenci ve öğretmenlerin, eğitimde kullanılmak üzere geliştirilen yeni teknolojilerden engelli olmayan öğrenci ve öğretmenlerle eşit şekilde yararlanmalarının sağlanması
• Görme engelli öğretmenlerin yaşadığı her türlü mesleki sorunun çözümlenmesi için girişimlerde bulunulması, kamuoyunun dikkatini bu sorunların üzerine çekerek farkındalık oluşturulması ve görme engelli öğretmenlerin -görme engelli oldukları için- mesleki alanlarını ilgilendiren çeşitli konularla ilgili olarak mağdur edilmelerinin önlenmesi
• Engellilik ve engellilerin eğitimi alanında, ihtiyaç olduğu düşünülen her konuda uygulanabilir projeler geliştirilmesi; bu doğrultuda geliştirilen projelere katılınması, ortak olunması veya bunların desteklenmesi
• Engelliliğin maddî ya da manevî olarak istismarıyla mücadele edilmesi
• Başta engelli bireyler olmak üzere, herkesin maruz kalabileceği her türlü ayrımcı uygulamayla mücadele edilmesi

Eğitimde Görme Engelliler Derneği tarafından yürütülmekte olan "Kariyerimi Planlıyorum" Projesi,  Türkiye Ulusal Ajansı tarafından Erasmus+ Gençlik Katılım Faaliyeti (KA154) kapsamında destekleniyor. Proje ile, gençlerin kariyer planlama sürecinde karşılaştıkları zorlukların ortaya konulması ve bu zorluklara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda, engelli ve engelli olmayan gençlerin istihdam süreçlerinde karşılaştıkları sorunları birlikte tartışmaları, karar alıcılarla bir araya gelerek çözüm önerileri geliştirmeleri ve gençlerin bu sürece aktif katılımlarını sağlamak amacıyla; İstanbul'da, 03-04-05 Ekim 2025 tarihlerinde bir çalıştay düzenlendi. İstanbul Çalıştayı; Marmara ve Karadeniz bölgelerinde yaşayan, 18-30 yaş aralığındaki gençler için planlanmıştı.  

“Kariyerimi Planlıyorum” Projesi’ nin ikinci buluşması, 12–14 Aralık 2025 tarihlerinde, Ankara’ da başarıyla gerçekleştirildi. Daha önce İstanbul’ da başlayan Proje, bu kez farklı şehirlerden gelen gençleri Ankara’ da bir araya getirdi.

Ankara’ daki buluşmada görme engelli gençler, engel durumu olmayan akranlarıyla birlikte kariyer planlama ve istihdam süreçlerinde karşılaştıkları sorunları tartıştılar. Üç gün boyunca düzenlenen sunumlar, atölye çalışmaları ve oyunlar aracılığıyla; katılımcılar, hem birbirlerinin deneyimlerini dinleme hem de birlikte üretme ve öğrenme fırsatı buldular.

Program süresince gerçekleştirilen grup çalışmaları ve etkileşimli etkinlikler; katılımcılar arasındaki iletişimi güçlendirirken, birlikte yaşama ve kapsayıcı bir toplum anlayışına da katkı sundu. Farklı ihtiyaçlara ve deneyimlere sahip gençlerin bir araya gelmesi, kariyer konularının çok yönlü ele alınmasına olanak yaratmış oldu.

Eğitimde Görme Engelliler Derneği yetkilileri, Proje’ nin gençlerin yalnızca kariyer hedeflerini netleştirmelerine değil; aynı zamanda, birbirlerini daha yakından tanımalarına ve kapsayıcı bir birlikte yaşama kültürü geliştirmelerine de katkı sağladığını ifade ettiler.

Dernek; Proje’ nin bir sonraki buluşmasının 13–15 Şubat 2026 tarihlerinde İzmir’ de gerçekleştirileceğini ve ardından Ankara’ da düzenlenecek Ulusal Zirve’ de yerel buluşmalardan elde edilen çıktıların ele alınacağını duyurdu. Ulusal Zirve’ de, ayrıca, gençlerin geliştirdiği çözüm önerilerine dayalı bir politika metninin oluşturulması da planlanıyor.

Engellerimizi hissettirmeyecek engelsiz bir yaşam dileği ile…