“Geleceğini Kuran Genç Kadınlar”

Ülkemizde eğitim ve istihdamda yer almayan (NEET - Not in Education, Employment or Training) genç kadınların sorun ve ihtiyaçlarını daha görünür kılmak, bu sorunlara çözüm bulmak ve ihtiyaçları karşılamak için mekanizmalar oluşturmak amacıyla başlatılan “Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi”; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Sabancı Vakfı iş birliğiyle yürütülüyor.

23 Şubat 2022 tarihinde İstanbul’da tanıtılarak start almış ve ilk fazı tamamlanmış olan Proje ile bugüne kadar 6 bin NEET genç kadına ulaşılmış; 800’ ünden fazlasının iş hayatına katılımı sağlanmış bulunuyor.

Türkiye’ de ne eğitimde ne istihdamda yer alan 18-29 yaş grubundaki gençlerin oranı %34,7; bu oran erkeklerde %24 iken, kadınlarda %50,5’e çıkıyor. Ve Ülkemiz’ de, 3 milyon 554 bin genç kadının ne eğitimde ne de istihdamda yeri bulunuyor.

“Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi” nin hedef kitlesi; 18-29 yaş grubundaki iş aramayı bırakmış, aktif olmayan, çeşitli engeller nedeni ile eğitimini tamamlayamamış, gelecek beklentisi ve hak farkındalığına sahip bulunmayan, “görünür olmayan” ve aktif olarak iş arayan, işsiz, eğitim ve istihdama dahil olmak isteyen “erişilebilir” NEET kadınlar.

Projenin ana hedefleri ise:

• NEET kadınların sorunlarını ve ihtiyaçlarını vurgulayarak ilgili kurumların çalışmalarını desteklemek ve paydaşlarla birlikte harekete geçmek
• NEET kadınların farkındalığını artırmak ve güçlenmelerini sağlamak
• Erişilebilir NEET kadınların becerilerini ve istihdam fırsatlarını iyileştirmek

Projenin ilk fazı 2022-2024 yılları arasında uygulandı. Proje kapsamındaki yüz yüze faaliyetler Adana, Diyarbakır ve İzmir’de; Hibe Programı ise -afet bölgesi illerini de kapsayacak şekilde- 20 ilde gerçekleştirildi. Online faaliyetler ise tüm Türkiye’de uygulandı.

İlk olarak, NEET kadınların sorun ve ihtiyaçlarının tespit edilmesi amacıyla, 1.626 NEET kadını kapsayan mevcut durum analizi ve saha araştırması yapıldı. Bu analizden elde edilen bulgular doğrultusunda meslekî ve güçlenme eğitim modülleri oluşturulup uygulandı. Aynı zamanda genç kadınların kendilerine en yakın eğitim, iş, staj ve girişim desteği fırsatlarına erişmelerini sağlamak amacıyla “Fırsatlar Haritası” uygulaması hayata geçirildi. Kariyerine adım atmak isteyen NEET genç kadınlar ile iş hayatından kadınların bir araya geldiği Mentorluk Programı başlatıldı. “Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi” kapsamında hayata geçen Mentorluk Programı, 18-35 yaş arasında ne eğitimde ne istihdamda yer alan (NEET) genç kadınların kariyer ve kişisel gelişimine destek olmak için hazırlanan bir danışmanlık hizmeti.

Ayrıca, NEET kadınların istihdam edilebilirliğini artırmak için çözüm önerileri sunan kurumların projelerinin desteklendiği Hibe Programı uygulandı. Eğitimler, Mentorluk Programı, Hibe Programı ve Fırsatlar Haritası aracılığıyla üç yıl içinde 6.000 NEET genç kadına ulaşılarak 800 genç kadının iş hayatına dahil edilmesi sağlandı. İlk dönemi 2023 yılında, ikinci dönemi ise 2024 yılında uygulanan Mentorluk Programı kapsamında toplam 1.000 mentor ve 1.100 mentiye ulaşılmış; toplamda 1.000’den fazla menti-mentor eşleşmesi, 4.105 mentorluk görüşmesi, toplamda 3.174 saatlik görüşme gerçekleştirilmiş; ayrıca Program devam ederken çok sayıda mentinin iş görüşmeleri sağlanmış ve toplamda 400’e yakın genç kadın istihdama dahil olmuş bulunuyor.

Proje ile -NEET kadınlara yönelik faaliyetlerin yanı sıra- gerçekleştirilen iletişim çalışmaları sayesinde, NEET kavramına dair toplumda önemli bir farkındalık yaratılmış oldu. İletişim ve farkındalık çalışmaları ile 3 milyon genç kadına ulaşılırken; 30 milyon erişim sağlandı. Bu sayede, NEET genç kadınların ekonomik ve toplumsal hayata katılımı konusunda hem yerel hem ulusal düzeyde güçlü bir etki sağlanmış oldu.

“Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi” ni değerlendirmek ve etkisini ölçmek amacıyla Yatırımın Sosyal Getirisi (Social return on investment - SROI) yöntemi kullanılmış bulunuyor. SROI, sosyal temelli projelerin yarattığı sosyal ve ekonomik değerlerin ölçülmesini sağlayan bir analiz metodu. Bu yöntemle, projeye yapılan yatırımların bireyler ve toplum üzerinde yarattığı değişim, finansal değerlerle ifade ediliyor. Bu sayede, sosyal kazanım ve yatırımı yansıtacak bir oranın hesaplanması mümkün oluyor. Örneğin 2 oranında etki, 1 birimlik yatırımın 2 birimlik sosyal değer yaratabildiğini ifade ediyor. Bu oran 1’in üzerinde olduğunda, yapılan yatırımın karşılığının alındığı ve projenin başarılı olduğu kabul ediliyor. SROI oranı, projenin başarı düzeyini ve sürdürülebilirliğini ortaya koyuyor.

“Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi” nin SROI analizine göre; Proje’ ye yapılan her 1 TL yatırım 4,1 TL sosyal getiri sağlamış, Proje ile yılda 45 milyon TL sosyal değer yaratılmış bulunuyor. Özellikle Mentorluk Programı, katılımcılara daha fazla fayda sağlamış durumda. Bu programda her 1 TL yatırımın, 6 TL sosyal getiri yaratmış olduğu; kadınların iş bulma oranları artarken, psikolojik dayanıklılıkların da güçlendiği görülüyor.

“Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi” nin İkinci Fazı, Mentorluk Programı ile hayata geçiyor. 2025-2027 yılları arasında uygulanacak olan İkinci Faz çalışmalarında, genç kadınların istihdam edilebilirliğini artıracak faaliyetlere öncelik veriliyor. Bu kapsamda İkinci Faz’ ın ilk adımı olarak Mentorluk Programı’ nın üçüncü dönem başvuruları açıldı. Türkiye’de sayıları 4,4 milyona ulaşan 18-35 yaş aralığındaki NEET genç kadınların kariyerlerine adım atmalarını hedefleyen programın başvuruları, 30 Ağustos 2025 tarihine kadar devam edecek.

Kariyerinde ilerlemiş ve farklı sektörlerden mentor olmak isteyen kadınlar ile kariyer ve kişisel gelişim yolculuklarında mentorluk desteği almak isteyen NEET genç kadınlar, başvurularını https://geleceginikurangenckadinlar.org/mentorluk adresi üzerinden gerçekleştirebiliyor.

Her zaman söylediğim gibi; Sivil Toplum Kuruluşları, bir toplumun “olmazsa olmazları”. İyi ki varlar…

Engellerimizi hissettirmeyecek engelsiz bir yaşam dileği ile…

Not: Bugün, Türkiye'nin yakın tarihinin en büyük felaketi olarak gösterilen 17 Ağustos Depremi 'nin yıldönümü. Aradan tam 26 yıl geçti. Ancak felaketin yaşattığı acılar hâlâ taze. 7,4 büyüklüğündeki bu yer sarsıntısı neticesinde kaybetmiş olduğumuz binlerce kardeşimizi rahmetle anıyor; yattıkları yerde nurlar içinde, huzurla uyumalarını diliyorum.