Birinci parti kim, MHP ne durumda, ekonomide göstergeler

Bugün İhsan Aktaş’ın başkanı olduğu GENAR’ın kasım ayı araştırmasını paylaşacağım.

Bu kez iki nokta üzerine odaklandım.

1- CHP, birinci partiyiz diyor.

2- Terörsüz Türkiye sürecine verdiği güçlü destek nedeniyle MHP’nin oy oranı önem kazandı. MHP, kimi anket firmalarına göre düşüş yaşıyor ama benim takip ettiğim araştırmalar aynı şeyi söylemiyor.

Önce siyasi partilerin oy oranlarını aktaracağım.

BİRİNCİ PARTİ

AK Parti yüzde 34, CHP yüzde 32.1, DEM Parti yüzde 10.7, MHP yüzde 8.1, İYİ Parti yüzde 4.3, Zafer Partisi yüzde 3.6, Anahtar Parti yüzde 2.5 çıkıyor.

CHP, Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alındığı 19 Mart’tan sonra yükselen dalga olarak nisan, mayıs ve haziran aylarında birinci parti konumuna yükselmişti. Betimar’ın nisan ayı araştırmasına göre “CHP, yüzde 32.5’le birinci Parti” diye yazmıştım. Ancak CHP bunu koruyamadı. Toplumun önüne Ekrem İmamoğlu dışında bir proje koyamadı. Ama ağustos ayında yüzde 30.3’e gerileyen CHP, kasım ayında yüzde  32.1’e tırmanmayı başardı. AK Parti birkaç aylık aradan sonra tekrar birinci parti konumuna yükseldi. Ancak CHP ile arasındaki makası açamadı. Dış politikada sağladığı büyük başarılara rağmen ekonomik sıkıntılar AK Parti’nin tırmanışa geçmesini engelliyor.

MHP’NİN OY ORANI

Terörsüz Türkiye sürecine verdiği güçlü destek nedeniyle MHP’ye özel bir parantez açma ihtiyacı hissettim. Haziran ayında yüzde 8.9 olan MHP oyları temmuz ayında yüzde 9.0, ağustos ayında ise yüzde 8.1 çıkıyor. Eylül ayında yüzde 8.4, ekim ayında  yüzde 8.4, kasım ayında ise yüzde 8.1 çıkıyor. MHP yüzde 8’le yüzde 10 arasındaki bir yere oturmuş durumda. MHP, Terörsüz Türkiye sürecine karşı çıksaydı oy oranı daha yüksek çıkardı ama bu akan kanın durmasına hizmet etmezdi.

DEM PARTİ

Bu süreçte mercek altına alınması gereken partilerden birini de DEM Parti oluşturuyor. DEM Parti, Terörsüz Türkiye sürecini desteklediğini açıkladıktan sonra üçüncü parti konumuna yükseldi. Haziran ayında yüzde 10.1 olan parti, temmuz ve ağustos aylarında ise yüzde 9.8 oy oranındaydı. Temmuz ayında yüzde 9.9, ekim ayında yüzde 9.4 olan DEM Parti kasım ayında yüzde 10.7’ye yükseldi.

İYİ PARTİ VE

ZAFER PARTİSİ

Terörsüz Türkiye sürecine karşı sert bir muhalefet yürütülen İYİ Parti ve Zafer Partisi iddia edildiği gibi büyük bir patlama yapamadılar. İYİ Parti yüzde 4, Zafer Partisi ise yüzde 3 trendine oturmuş durumda.

EKONOMİNİN NABZI

Asgari ücretin belirleneceği, emekli ve memur maaşlarının tespit edileceği bir dönemde ekonomiye ayna tutmak istedim. Ekonomi, AK Parti’nin oy oranını belirleyici faktör olma özelliğini koruyor. 

EKONOMİ YÖNETİMİNE GÜVEN

GENAR, her ay olduğu gibi ekonomi yönetimine duyulan güveni sormuş. ‘Hiç güvenmiyorum’ diyenlerin oranı yüzde 31.5 çıkarken, ‘güvenmiyorum’ diyenlerin oranı yüzde 34’le en yüksek seviyede. ‘Güveniyorum’ diyenlerin oranı yüzde 15.3 çıkarken, ‘çok güveniyorum’ diyenlerin oranı yüzde 1.8 çıkıyor. 

KARAMSARLIK

Ekonomide güven birinci faktörse, karamsarlık da ikinci büyük handikap olarak öne çıkıyor. 2026 yılında ekonominin iyi olacağını düşünenlerin oranı yüzde 23.2 iken, daha kötü olacak diyenlerin oranı ise yüzde 64 çıkıyor. Ekonomi yönetiminin topluma güven verme ve karamsarlık bulutlarını dağıtmayı gündemine almasında yarar var.

TARIM BAKANI YUMAKLI’DAN ÇARPICI AÇIKLAMALAR

Bir grup gazeteci Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile bir araya gelip aklınıza gelen her soruyu sorduk. Yerim dar olduğu için çok kısa soru cevap şeklinde gideceğim.

Et ve Süt Kurumu Genel Müdürü Mücahit Taylan’ın kendisine bağlı olan kuruma et sattığı yönündeki iddiaları hatırlatınca Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı önce “2024 başından itibaren artık yurtdışından tedarik işini sadece ESK yapıyor. Bu durum bazı çevreleri rahatsız etti. Eskiden bu iş sadece belirli bir kesimin tekelindeydi” dedi. Et ithalatçılarını işaret etti. Birilerinin tekerine çomak soktuk anlamında konuştu. Bürokratını korudu. “‘Genel müdür oldu, şirket kurdu, Türkiye’ye et satıyor’ diye bir iddia ortaya attılar. Bu yalan tutmayınca bu kez ‘Şirket genel müdür olmadan kurulmuş ama et satışı genel müdür olunca devam etmiş’ dediler. Biz bu iddiaların belgesini isteyince 2017 tarihli bir evrak gösterdiler. Oysa o tarihte genel müdürün ne ESK’da ne Bakanlığımızda ne de kamuda herhangi bir görevi vardı” diye konuştu.

ET SPEKÜLATÖRLERİ

Ama bu arada birileri karkas et üzerinden spekülasyon yapmış. Bakan Yumaklı onu da anlattı. “Bu iftiraların ardından burada oluşan spekülasyondan birileri faydalanmak istedi ve herhangi bir maliyet artışı olmamasına rağmen karkas et fiyatında artış oldu. Nedenini sorgulamaları gereken asıl konu bu” dedi.

Et işi sadece et işi değil.

İKİ BÜYÜK TEHLİKE

Tarım Bakanı Yumaklı, “İki büyük tehlike bizi bekliyor” deyince bir an kendimi Milli Güvenlik Kurulu toplantısında gibi hissettim. İbrahim Yumaklı bu iki tehlikeyi su kıtlığı ile tarımda kuraklık ve gıda olarak açıkladı. “Akdeniz kuşağındaki ülkelerde ciddi bir su sıkıntısı var” dedi. Bakan Yumaklı daha önceki bir görüşmemizde de artık sadece ülkelerin değil şehirlerin arasında da su konusunda sorunların yaşanacağını söylemişti. Yüreğimize su serpen sözleri ise “suyun verimli kullanımı için yoğun çalışma yürütüyoruz” oldu. Gıda konusunu ise sadece fiyat artışları açısından değerlendiriyoruz ama Tarım Bakanı zirai don, kuraklık ve hayvan hastalıklarının etkilerine karşı büyük bir çaba içinde çalışmalarını sürdürüyor.