Asgari ücret öncesinde ekonomideki veriler iktidarı uyarıyor

Şimdi sizinle İhsan Aktaş’ın başkanı olduğu Genar’ın ekim ayı anketini paylaşacağım.

PARTİLERİN OY ORANI

AK Parti yüzde 33.7’yle birinci sırada yer alırken CHP yüzde 31.8 çıkıyor. DEM Parti yüzde 9.4’le üçüncü sıraya yerleşti. Onu yüzde 8.4’le MHP takip ediyor. İYİ Parti yüzde 4.5 çıkarken onu yüzde 3.7’yle Zafer Partisi takip ediyor. Yeniden Refah Partisi yüzde 2.8 çıkarken Anahtar Parti uzun bir aradan sonra tekrar yüzde 2 seviyesine çıktı. Anahtar Parti yüzde 2.1 olurken TİP yüzde 1.3, Saadet Partisi ise yüzde 1.1.

CHP’NİN DURUMU

Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla birlikte CHP yüzde 35.6’ya sıçramıştı. Ama bu trend birkaç ay sürdü. Tekrar yüzde 30 sınırına doğru çekildi. Yargıyla ilgili süreçler ise muhalif tabanı CHP etrafında topladığı için yüzde 30’un altına düşmesini engelliyor. Normalleşme süreciyle birlikte CHP’nin serbest düşüşe geçip yüzde 30’un altına doğru gerilemesi söz konusu olabilir. Neden? Çünkü CHP, Ekrem İmamoğlu’nu anlatmak dışında bir siyaset üretemedi.

EKONOMİ ZORLUYOR

AK Parti’nin yükselişini ise ekonomi frenliyor. Dış politikada yaşanan gelişmeler AK Parti’nin yelkenlerini şişirirken ekonomik sıkıntılar AK Parti’yi aşağıya doğru çekiyor.

GENAR’ın Türkiye raporunda 2026 yılında asgari ücretliler, emekliler ve dar gelirlilerle ilgili yapılacak bir iyileşmenin yerel seçimlerde sandığa gitmeyerek mesaj veren seçmenin geri dönüşünü sağlayacağının altı çiziliyor. Ekonomideki yaşanacak iyileşmenin yüzde 5’lik ilave seçmen kazandıracağı ifade ediliyor. Tabii tersi olursa 2026 yılında asgari ücretliler, emekliler ve dar gelirliler bekledikleri artışlara kavuşamazlarsa bu beklentiler boşa çıkabilir. Çünkü ekonomik sıkıntılar dar gelirliler açısından yakıcı bir sorun olmaya devam ediyor.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE

Terörsüz Türkiye süreci siyaseti etkileyen önemli dalga boylarından biri haline geldi. Süreç ilerledikçe Terörsüz Türkiye’ye destek artıyor.

Terörsüz Türkiye sürecini destekleyenlerin oranı yüzde 69.7’ye çıkarken hayır diyenlerin oranı yüzde 20.7’ye geriledi. Ağustos ayında bu destek yüzde 56 seviyesindeydi. 13.7 puanlık bir sıçrama yaşanmış. Fikrim yok diyenlerin oranı ise yüzde 9.6 çıktı.

PARTİLERDEKİ ORANLAR

Terörsüz Türkiye sürecine en büyük destek Cumhur İttifakı ortaklarından geliyor. AK Partililer yüzde 89.9’la en yüksek desteği verirken
MHP seçmeni yüzde 81.9’la süreci destekliyor. DEM Parti seçmeni yüzde 79.9’la üçüncü sırada gelirken CHP seçmeninin sürece olan desteği yüzde 56.8 çıkıyor. Sürece karşı kampanya yürüten ve Meclis komisyonuna üye vermeyen İYİ Parti seçmeninin yüzde yüz karşı olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. İYİ Parti seçmeninin yüzde 56.9’u karşı çıkarken yüzde 37.5’i destekliyor. İYİ Parti seçmeninin yüzde 5.6’sı ise kararsız. Bu veriler Terörsüz Türkiye sürecinde genel bir mutabakat oluştuğunu göstermesi açısından önemli.

EKONOMİ YÖNETİMİNE GÜVEN

Türkiye’de de olsa Amerika’da da olsa dünyanın neresinde olursa olsun seçim sonuçlarını belirlemede ekonomi ilk sırada geliyor. Trump, etteki fahiş fiyatlara karşı yargıyı harekete geçmeye çağırdı. Trump göreve başladığında da yumurta fiyatlarına savaş açmıştı. Demirel’in, “Tencerenin devirmeyeceği iktidar yok” sözü bir kez daha doğru çıktı.

Bizde çok sıkı bir para politikası uygulanıyor. Enflasyonla mücadele ilk sırada geliyor. Burada anahtar kavram, güven. Çünkü ekonomi güven üzerinde durur.

GÜVEN ENDEKSİ

GENAR’ın araştırmasında ekonomi yönetimine güveniyorum diyenlerin oranı yüzde 16.7 çıkarken çok güveniyorum diyenler yüzde 2.2’yle son sırada geliyor. Güvenmiyorum diyenler yüzde 34.3’le ilk sırada gelirken, hiç güvenmiyorum diyenlerin oranı yüzde 34 çıkıyor. Ne güveniyorum ne güvenmiyorum diyenlerin oranı ise yüzde 12.8 çıkıyor.

Bir önceki ayda hiç güvenmiyorum diyenlerin oranı yüzde 34.1’ken ekim ayında bu oran yüzde 34 olarak gerçekleşti. Bir önceki ayda güvenmiyorum diyenlerin oranı yüzde 38.7’ydi. Ekim ayında ise bu oran bir miktar gerileyerek yüzde 34.3 çıktı. Bu sonuçlar ekonomi yönetimine duyulan güvende bir miktar iyileşmeyi gösteriyor.

HARCAMALARIMIZI AZALTTIK

Sonuçlar ekonomik sıkıntılar nedeniyle halkımızın son 6 ayda harcamalarını azalttığını gösteriyor. Son 6 ayda harcamalarımı azalttım diyenlerin oranı yüzde 81.9 çıkarken hayır diyenlerin oranı ise yüzde 18.1’de kalıyor.

HANGİ GELİR GRUBUNDAYIZ?

GENAR ankete katılanlara hangi gelir grubuna ait olduklarını da sormuş. Alt gelir grubu diyenlerin oranı yüzde 50.7 çıkarken, orta alt gelir grubu diyenler yüzde 14.3’te kalmış. Orta gelir grubu yüzde 31.4’le ikinci sırada, orta üst gelir grubu yüzde 1.8 çıkmış. Onu yüzde 1.8’le üst gelir grubu diyenler takip ediyor.

Özal, ortadirek toplumun bel kemiğini oluşturur derdi. Bizim alt gelir grubunu azaltıp orta gelir grubunu birinci sıraya çıkarmamız gerekiyor.

VE EKONOMİ

Ekonomiyle ilgili verileri neden bu kadar ayrıntılı olarak verdiğimi düşünenler olabilir. Asgari ücretin belirlendiği ve yavaş yavaş emekli ve memur maaşlarının konuşulduğu bir dönemde karar alıcılara bir ayna tutmak istedim.