Yapay zekada ezber bozan yeni dönem başlıyor

David Silver’ın birkaç ay önce kurduğu Ineffable Intelligence, 1,1 milyar dolarlık rekor yatırım alarak yapay zeka dünyasında dikkatleri üzerine çekti. AlphaGo ve AlphaZero gibi sistemlerin arkasındaki isimlerden biri olan Silver, insan verisine dayanmadan, kendi deneyimlerinden öğrenen bir “süper öğrenen” geliştirmeyi hedefliyor.

Google DeepMind’ın eski önemli araştırmacılarından David Silver, yapay zekada büyük dil modellerinin izlediği yola alternatif olacak iddialı bir girişimle sahneye çıktı. İngiltere merkezli Ineffable Intelligence, henüz birkaç aylık bir şirket olmasına rağmen 1,1 milyar dolarlık yatırım alarak 5,1 milyar dolarlık değerlemeye ulaştı.

Şirketin hedefi, bugün yapay zeka sektörüne yön veren büyük dil modellerinden farklı bir sistem geliştirmek. ChatGPT, Gemini ve benzeri modeller ağırlıklı olarak insan üretimi metinler, kodlar, kitaplar, internet sayfaları ve çeşitli veri kaynakları üzerinden eğitilirken Ineffable Intelligence, bilgiyi insan verilerinden değil, kendi deneyimlerinden öğrenen bir yapay zeka inşa etmek istiyor.

Silver’ın “süper öğrenen” olarak tanımladığı bu sistemin, deneme yanılma yoluyla beceri kazanması ve zamanla kendi bilgisini oluşturması amaçlanıyor. Bu yaklaşımın merkezinde ise pekiştirmeli öğrenme bulunuyor.

YENİ YOL PEKİŞTİRMELİ ÖĞRENME

David Silver’ın adı, yapay zeka tarihinin en dikkat çekici başarılarından bazılarıyla anılıyor. DeepMind’da geçirdiği yıllarda AlphaGo ve AlphaZero gibi sistemlerin geliştirilmesinde rol alan Silver, özellikle makinelerin insan stratejilerini taklit etmeden, kendi deneyimleriyle ustalaşabileceğini gösteren çalışmalarıyla tanındı.

AlphaZero, satranç ve Go gibi oyunlarda insan oyun kayıtlarına ya da hazır stratejilere ihtiyaç duymadan, tamamen kendi kendine oynayarak gelişmiş ve dünyanın en güçlü sistemlerini geride bırakmıştı. Ineffable Intelligence’ın temel fikri de bu anlayışı çok daha geniş bir alana taşımak.

Silver’a göre bugünün büyük dil modelleri insan zekasından öğreniyor. Bu nedenle insan bilgisinin sınırlarına, hatalarına ve önyargılarına bağlı kalma riski taşıyor. Onun hedeflediği sistem ise dünyayı kendi deneyimleriyle keşfeden, hedefler belirleyip bu hedeflere ulaşmaya çalışan ve başarısız oldukça yeni yollar deneyen bir yapay zeka olacak.

Silver bu farkı oldukça çarpıcı bir benzetmeyle açıklıyor. İnsan verisini “fosil yakıt” gibi gören araştırmacı, kendi kendine öğrenen sistemleri ise “yenilenebilir enerji”ye benzetiyor. Yani bugünün modelleri hazır insan bilgisinden güç alırken, onun hedeflediği yapay zeka bilgi üretmeye devam edebilecek bir öğrenme döngüsüne sahip olacak.

INEFFABLE’I FARKLI KILAN NE?

Ineffable Intelligence’ın diğer yeni nesil yapay zeka girişimlerinden en önemli farkı, büyük dil modellerinin üzerine yeni katmanlar eklemek yerine, yapay zekayı en baştan farklı bir öğrenme mantığıyla kurmak istemesi.

Son dönemde milyar dolarlık yatırımlar alan birçok yapay zeka girişimi, büyük dil modellerinin kod yazma, araştırma yapma ve kendi performansını geliştirme becerilerine odaklanıyor. Silver ise bunun yeterli olmayacağını düşünüyor. Ona göre bir model yalnızca insanlardan kalan verilerle eğitilirse, insanlığın bilmediği şeyleri keşfetme konusunda sınırlı kalabilir.

Bu nedenle Ineffable Intelligence, yapay zeka ajanlarını simülasyon ortamlarında eğitmeye odaklanacak. Silver, bu simülasyonların tam olarak nasıl çalışacağı konusunda ayrıntı vermese de sistemlerin burada hedeflere ulaşmayı, iş birliği yapmayı ve farklı durumlara tepki vermeyi öğrenebileceğini söylüyor.

Bu yaklaşım, şirketi yalnızca daha güçlü bir sohbet robotu üretmek isteyen girişimlerden ayırıyor. Ineffable’ın iddiası, daha iyi cevap veren bir modelden çok daha fazlası: Yeni bilimsel fikirler, teknolojiler, ekonomik yaklaşımlar ve hatta yönetim biçimleri keşfedebilecek bir yapay zeka geliştirmek.

Ancak bu iddia beraberinde ciddi güvenlik sorularını da getiriyor. Kendi hedefleri doğrultusunda öğrenen ve insan bilgisinin ötesine geçmesi amaçlanan bir sistemin, insan değerleriyle ne kadar uyumlu olacağı yapay zeka dünyasının en kritik başlıklarından biri. Silver ise simülasyonlarda geliştirilen sistemlerin davranışlarının gözlemlenebileceğini ve bu sayede güvenlik konusunda daha kontrollü bir yol izlenebileceğini savunuyor.

LONDRA’DA YENİ YZ MERKEZİ

Ineffable Intelligence’ın aldığı yatırım, yalnızca şirketin büyüklüğü açısından değil, Avrupa yapay zeka ekosistemi açısından da dikkat çekici. 1,1 milyar dolarlık yatırım turu, Avrupa’da bugüne kadarki en büyük tohum yatırımlarından biri olarak görülüyor.

Yatırım turunda Sequoia Capital ve Lightspeed Venture Partners öne çıkarken, Nvidia, Google, Index Ventures, DST Global ve İngiltere’nin yapay zeka odaklı yatırım girişimleri de yer aldı. Bu tablo, büyük teknoloji şirketlerinden ayrılan üst düzey araştırmacıların kurduğu yeni yapay zeka laboratuvarlarına yönelik yatırım iştahının ne kadar arttığını gösteriyor.

Son aylarda benzer bir dalga daha yaşanmıştı. Eski Meta AI yöneticisi Yann LeCun’un da aralarında bulunduğu ekiplerin kurduğu yeni girişimler milyar dolarlık yatırımlar aldı. DeepMind geçmişi bulunan Tim Rocktäschel’in kurucuları arasında yer aldığı Recursive Superintelligence da büyük yatırım görüşmeleriyle gündeme geldi.

Bu tablo, Londra’nın yapay zeka yarışındaki konumunu güçlendiriyor. DeepMind’ın Google tarafından satın alınmasının ardından şehirde oluşan araştırmacı ağı, yeni girişimlerin doğmasına zemin hazırlıyor. Ineffable Intelligence da bu ağın en iddialı örneklerinden biri haline gelmiş durumda.

David Silver’ın vizyonu gerçekleşirse, yapay zeka yarışında odak yalnızca daha büyük veri setlerine ve daha büyük dil modellerine kaymayabilir. Bunun yerine makinelerin kendi deneyimleriyle öğrenebildiği, insan bilgisini taklit etmekle yetinmeyip yeni bilgi üretebildiği bambaşka bir dönem başlayabilir. Ancak bu hedefin teknik olarak ne kadar mümkün olduğu ve güvenli şekilde nasıl hayata geçirileceği, yapay zeka dünyasının önündeki en büyük sorulardan biri olmayı sürdürüyor.