SpaceX'in roketi Ay'a çarpacak! Ağustos'ta neler olacak?

SpaceX’in Falcon 9 roketine ait üst kademe, 2025’teki Ay görevi sonrası Dünya atmosferine geri dönemedi ve geniş bir yörüngede başıboş kaldı. Bağımsız yörünge analisti Bill Gray’in hesaplamalarına göre roket parçası, 5 Ağustos’ta Ay yüzeyine saatte yaklaşık 8 bin 700 kilometre hızla çarpacak.

SpaceX’in Falcon 9 roketine ait üst kademe, Ay görevi sonrası Dünya atmosferine dönemeyince geniş bir yörüngede başıboş kaldı. Bağımsız yörünge analisti Bill Gray’e göre roket parçası, 5 Ağustos’ta Ay yüzeyine saatte yaklaşık 8 bin 700 kilometre hızla çarpacak. Olay Dünya için tehlike oluşturmuyor ancak uzay çöpleriyle ilgili endişeleri yeniden gündeme taşıyor. 

KONTROLDEN ÇIKAN ROTA

SpaceX’in Falcon 9 roketi, 15 Ocak 2025’te NASA’nın Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılmıştı. Roket, Firefly Aerospace’in Blue Ghost ve ispace’in Resilience adlı Ay araçlarını taşıyordu. Araçlar Ay’a doğru yolculuklarını tamamlarken, roketin üst kademesi görev sonrası Dünya atmosferine dönmek yerine oldukça geniş ve eliptik bir yörüngede kaldı.

Project Pluto adlı takip yazılımının geliştiricisi olan bağımsız yörünge analisti Bill Gray, yaptığı hesaplamalarda bu roket parçasının artık Ay ile çarpışma rotasına girdiğini belirtti. Gray’e göre çarpışma, 5 Ağustos’ta Türkiye saatiyle sabah saatlerinde gerçekleşecek.

Roket parçasının saatte yaklaşık 8 bin 700 kilometre hızla Ay’a çarpması bekleniyor. Bu hız, Dünya atmosferindeki ses hızının yaklaşık 7 katı olarak ifade ediliyor. Ancak uzmanlara göre çarpışma Dünya için herhangi bir tehlike oluşturmuyor.

AY’IN YAKIN YÜZÜNE DÜŞEBİLİR

Gray’in hesaplamalarına göre Falcon 9’un üst kademesi büyük olasılıkla Ay’ın Dünya’ya bakan yüzüne çarpacak. Ancak çarpma noktasının kesin yeri için daha fazla gözlem yapılması gerekiyor. Önümüzdeki aylarda toplanacak verilerle çarpışma yeri birkaç düzine metre hassasiyetle belirlenebilir.

Roket parçası şu anda Dünya çevresinde oldukça geniş bir yörüngede ilerliyor. En yakın konumunda Dünya’ya yaklaşık 220 bin kilometre yaklaşırken, en uzak noktasında 510 bin kilometreye kadar çıkıyor. Bu da onu Dünya ile Ay arasındaki uzay bölgesi içinde tutuyor.

Gray, Ay’ın yörüngesi ile roket parçasının yörüngesinin zaman zaman kesiştiğini, 5 Ağustos’ta ise iki cismin aynı noktaya aynı anda ulaşacağını ifade ediyor.

UZAY ÇÖPÜ UYARISI

Çarpışmanın Ay yüzeyinde büyük bir hasar yaratması beklenmiyor. Hatta uzmanlara göre böyle bir parçanın Dünya’ya dönmesi yerine Ay’a çarpması daha az riskli bir senaryo. Atmosfere girseydi büyük olasılıkla yanarak parçalanacaktı.

Yine de olay, uzay çöpleri tartışmasını bir kez daha gündeme taşıdı. İnsanlık her yıl daha fazla uydu, roket ve uzay aracı fırlatırken, görev sonrası geride kalan parçaların nasıl yönetileceği giderek daha büyük bir sorun haline geliyor.

Bazı uzay aracı parçaları geçmişte Dünya atmosferine girdikten sonra tamamen yanmadan yeryüzüne ulaşmış, hatta yerleşim yerlerine düşen parçalar olmuştu. Falcon 9’un bu üst kademesi doğrudan Dünya için tehdit oluşturmuyor ancak uzayda kontrolsüz kalan donanımların gelecekte daha ciddi riskler yaratabileceğini gösteriyor.