ABD'den yörüngede “Top Gun” denemesi

ABD Uzay Kuvvetleri için çalışan iki özel uzay şirketi, yörüngede oldukça karmaşık bir yakın takip ve inceleme görevi gerçekleştirdi. True Anomaly ve Rocket Lab tarafından yapılan tatbikatta, iki uydu Dünya yörüngesinde birbirine yaklaşarak araçlardan birinin diğerini görüntülemesi sağlandı.

“Victus Haze” adı verilen görev, uzaya yeni gönderilen bir aracın kısa süre içinde tespit edilmesi, takip edilmesi ve yakından incelenmesi üzerine kuruldu. Bu tür görevler, ABD’nin özellikle Çin ve Rusya’nın uzayda geliştirdiği yeni askeri kabiliyetleri daha hızlı anlamak istemesi nedeniyle kritik görülüyor.

UZAYDA YAKIN TAKİP

Askeri kurumlar, rakip ülkelerin uydularını ve uzay araçlarını incelemek için yörüngede yakın geçiş görevleri yapabiliyor. Ancak bu tür keşif faaliyetlerinin ölçeğini büyütmek, giderek özel sektörün daha fazla dahil olduğu bir alana dönüşüyor.

True Anomaly CEO’su Even Rogers, Çin ve Rusya’nın düzenli olarak uzaya yeni kabiliyetler gönderdiğini belirterek ABD Uzay Kuvvetleri’nin görevinin bunların ne olduğunu anlamak olduğunu söyledi. Rogers’a göre ABD’nin mevcut gözlem ve veri toplama kapasitesinde hâlâ boşluklar bulunuyor.

Tatbikatın en dikkat çekici bölümlerinden biri Rocket Lab’in hızı oldu. SpaceX’in rakiplerinden biri olarak görülen Rocket Lab, bildirim aldıktan yalnızca 16 saat 42 dakika sonra Puma adlı uzay aracını fırlattı. Normalde roket fırlatmaları aylar öncesinden planlanıyor ve hazırlık süreçleri uzun zaman alıyor.

Puma yörüngeye ulaştığında, True Anomaly’nin Jackal adlı uzay aracı onu karşılamak için uzayda bekliyordu. Görevin bir parçası olarak True Anomaly, Puma’nın yörüngede tam olarak nereye geleceğini önceden bilmiyordu.

Buna rağmen Jackal, kendi sensörlerini kullanarak hedefini yaklaşık 2 bin kilometre mesafeden buldu ve tanımladı. Daha sonra Puma’ya yaklaştı, çevresinde manevra yaptı ve aracın farklı bölümlerinin görüntülerini aldı. Jackal ardından başlangıç konumuna geri döndü.

GİZLİ MESAFE

İki uzay aracının birbirine tam olarak ne kadar yaklaştığı açıklanmadı. Bu bilginin gizli olduğu belirtildi. Ancak True Anomaly CEO’su Rogers, insanlı NASA ve Uzay Kuvvetleri görevleri dışında bunun modern tarihte iki uzay aracı arasında gerçekleştirilen en karmaşık yakınlaşma ve yakın operasyonlardan biri olduğunu söyledi.

Bu tür bir görevin zorluğu, yörüngedeki araçların yaklaşık 28 bin kilometre/saat hıza yaklaşan süratlerle hareket etmesinden kaynaklanıyor. İki aracın bu hızlarda birbirini bulması, yaklaşması, görüntüleme yapması ve güvenli şekilde ayrılması son derece hassas hesaplamalar gerektiriyor.

Görevin sonraki aşamalarında zorluk seviyesinin artırılması bekleniyor. İki şirketin önümüzdeki haftalarda yeni tatbikatlar yapmaya hazır olduğu belirtiliyor. Bu denemelerde Rocket Lab’in Puma aracının True Anomaly’nin Jackal’ından kaçmaya çalışması, Jackal’ın ise onu takip etmesi gündeme gelebilir.

Ayrıca Puma’nın da kendi inceleme manevralarını yapması bekleniyor. Bu da yörüngede adeta bir “kovalamaca ve karşı keşif” senaryosu anlamına geliyor.

YENİ UZAY SAVAŞI

True Anomaly, 2022 yılında eski askeri uzay uzmanlarından oluşan bir ekip tarafından kuruldu. Şirketin amacı, 2019’da kurulan ABD Uzay Kuvvetleri’nin yeni görevleri için hem donanım hem de yazılım geliştirmekti.

Şirket bugüne kadar 1 milyar doların üzerinde yatırım aldı. Mart ayında gerçekleşen 650 milyon dolarlık büyük yatırım turu da bunun içinde yer alıyor. True Anomaly şimdi ABD Uzay Kuvvetleri’nin 6,2 milyar dolarlık Andromeda programı kapsamında yeni görevler almak için yarışacak.

Bu program, manevra kabiliyeti yüksek özel uzay araçlarıyla yörüngede keşif ve inceleme yapılmasını hedefliyor. Başka bir deyişle uzayda yalnızca uydu fırlatmak değil, yörüngedeki araçları izlemek, tanımlamak ve gerektiğinde yakından incelemek de özel şirketlerin rekabet alanına dönüşüyor.