AB’den X’e Grok soruşturması

Avrupa Birliği, Elon Musk’ın sahibi olduğu X platformunu, yapay zekâ ile üretilen cinsel içerikli sahte görüntülerin (deepfake) yayılmasını engellemek için yeterli adım atıp atmadığı konusunda mercek altına aldı. Avrupa Komisyonu’nun 26 Ocak 2026 tarihinde duyurduğu yeni inceleme, özellikle kadınları ve çocukları hedef alan içerikler ile çocuk cinsel istismarı materyali (CSAM) şüphesi taşıyan paylaşımlara karşı platformun sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini araştırıyor.

Komisyonun odak noktası, X’e entegre edilen yapay zekâ aracı Grok. Düzenleyiciler, Grok’un devreye alınmasıyla birlikte yasa dışı içeriklerin yayılımı konusunda “risklerin ortaya çıktığını” ve bunun AB vatandaşları için ciddi zarar doğurabileceğini vurguluyor. Komisyon’un açıklamasında, gerek görülmesi halinde ek yaptırım adımları atılabileceği de belirtiliyor.

DSA KAPSAMINDA İNCELEME

Soruşturma, AB’nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) çerçevesinde yürütülüyor. Komisyonun teknoloji dosyalarından sorumlu üst düzey ismi Henna Virkkunen, cinsel içerikli deepfake’lerin özellikle kadınlar ve çocuklar açısından “kabul edilemez” bir hak ihlali olduğunu vurgulayarak, X’in Avrupa’daki kullanıcıların haklarını korumak için gereken önlemleri alıp almadığının net biçimde ortaya konacağını söyledi.

Bu kapsamda Komisyon, X’in Grok’u platforma entegre ederken ve sonrasında:

* Yasa dışı içeriklerin yayılma riskini doğru değerlendirip değerlendirmediğini,

* Riskleri azaltmak için etkili önlemler alıp almadığını,

* Zararlı içeriklerin dolaşımını sınırlamak için yeterli sistemler kurup kurmadığını inceliyor.

DSA kapsamında ihlal tespit edilmesi halinde, X’i ciro bazlı yüksek para cezaları da dahil olmak üzere ciddi yaptırımlar bekleyebilir.

120 MİLYON EUROLUK CEZA

Bu yeni adım, X’in DSA kapsamında daha önce aldığı cezaların hemen ardından geldi. Avrupa Komisyonu, Aralık 2025’te X’e 120 milyon euro para cezası kesmişti. Bu ceza, platformun bazı şeffaflık yükümlülükleri ve sistem tasarımıyla ilgili ihlal başlıkları üzerinden verilmişti.

Şimdi açılan yeni soruşturma ise doğrudan, Grok’un platformda üretilip yayılabilen manipüle edilmiş cinsel içerik türleri ve X’in bu içeriklerin dolaşımını engellemek için yeterli “risk azaltma” adımlarını atıp atmadığıyla ilgili.

ESKİ DOSYA BÜYÜYOR

Komisyonun açıklamasında dikkat çeken bir diğer nokta da, 2023’te açılan X soruşturmasının kapsamının genişletilmesi. AB, o dosyada özellikle X’in:

* Tavsiye algoritması (hangi içeriklerin daha çok öne çıkarıldığı),

* Yasa dışı içeriklerin yayılmasını önlemek için kullanılan araçlar ve süreçler

 başlıklarını zaten inceliyordu. Yeni süreçle birlikte bu alanların daha kapsamlı şekilde ele alınacağı anlaşılıyor.

Öte yandan basına yansıyan testlerde, Grok’un bazı koşullarda hâlâ kişilerin görüntülerini “çıplaklaştırma” benzeri taleplere yanıt verebildiği iddia edildi. X ise daha önce bu tür yeteneklerin kaldırıldığını söylemişti.

X cephesinden yapılan açıklamada ise platformun çocukların cinsel istismarı, rızasız çıplaklık ve istenmeyen cinsel içerik konusunda “sıfır tolerans” politikası benimsediği, güvenlik önlemlerini güçlendirmeyi sürdürdüğü belirtildi.