Kulak misafiri köpekler daha zeki olabilir
Güncelleme Tarihi:
Evde “park” ya da “yürüyüş” kelimesi geçince köpeğin bir anda ayağa fırlaması boşuna değil. Bilim insanları, bazı “kelime yetenekli” köpeklerin sadece kendilerine konuşulurken değil, sahiplerinin başkalarıyla sohbetini dinleyerek de oyuncak isimlerini öğrenebildiğini gösterdi.
Science dergisinde yayımlanan küçük ölçekli bir çalışmada, “Gifted Word Learner” (GWL) olarak tanımlanan 10 köpek test edildi. GWL, bilim dünyasında yeni yeni kullanılan bir sınıflama: Bu köpekler çok sayıda objenin adını öğrenip hatırlayabiliyor, hatta benzer işlevli oyuncakları “kategorize” edebiliyor. Her ırkta görülebiliyor ama önceki araştırmalarda border collie ve kırmalarının bu konuda öne çıktığı da belirtiliyor.
KULAK MİSAFİRİ ÖĞRENME
Macaristan’daki Eötvös Loránd Üniversitesi’nin “Genius Dog Challenge” projesi kapsamında yapılan deneyde iki ayrı öğrenme durumu karşılaştırıldı. İlkinde sahipler köpeğe doğrudan hitap ederek 2 yeni oyuncağı tanıttı ve isimlerini tekrar tekrar söyledi. İkincisinde ise köpek yakınlarda otururken sahip, oyuncaklar hakkında başka biriyle konuştu; yani köpeğe özellikle “öğretmeye” çalışmadı.
Her iki durumda da köpekler toplam 8 dakika boyunca (kısa seanslar halinde) oyuncak isimlerini duydu. Ardından oyuncaklar başka bir odaya kondu ve sahipler “Teddy’i getirir misin?” gibi komutlarla köpeklerden oyuncağı adıyla getirmesini istedi.
Sonuç dikkat çekiciydi: 10 köpeğin 7’si, her iki koşulda da yeni isimleri öğrendi. Doğrudan öğretmede doğruluk oranı yüzde 80 olurken, köpeğe hitap edilmeden sadece “kulak misafiri” olduğu durumda doğruluk yüzde 100’e çıktı. Yani bu özel yetenekli köpekler, dinleyerek öğrenmede en az doğrudan eğitim kadar iyi performans gösterdi.
ZAMAN FARKINA RAĞMEN
Araştırmanın ikinci kısmında ekip, öğrenmenin daha zor bir türünü denedi: Köpekler oyuncakları gördükten sonra oyuncaklar bir kovaya kondu ve isimler, oyuncaklar köpeğin görüş alanında değilken söylendi. Yani “görme” ile “adını duyma” arasına zaman farkı girdi. Buna rağmen çoğu köpek yine de yeni etiketleri öğrenmeyi başardı.
Araştırmacılar, bu bulguların “dinleyerek kelime öğrenme” gibi sosyal-bilişsel süreçlerin sadece insana özgü olmayabileceğini düşündürdüğünü söylüyor. Ama önemli bir not da var: GWL köpekler oldukça nadir.