İnsanlığın ilk geometrik çizimleri bulundu: Yumurta kabuğunda 60 bin yıllık izler
Güncelleme Tarihi:
Güney Afrika’da bulunan devekuşu yumurtası kabukları üzerinde yapılan yeni bir araştırma, erken dönem Homo sapiens’in düşündüğümüzden çok daha gelişmiş bir görsel düşünme yeteneğine sahip olabileceğini ortaya koydu. Yaklaşık 60 bin yıl öncesine tarihlenen kabuk parçalarının üzerindeki çizimlerin rastgele olmadığı, belirli geometrik kurallara göre yapıldığı belirlendi.
İtalya’daki Bologna Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve PLOS One dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar yüzlerce kabuk parçasını inceleyerek çizimlerin paralel çizgiler, dik açılar ve tekrar eden motifler içeren düzenli bir sistem oluşturduğunu tespit etti.
RASTGELE DEĞİL
Araştırmada incelenen 112 kabuk parçası, Güney Afrika’daki Diepkloof ve Klipdrift ile Namibya’daki Apollo 11 adlı arkeolojik alanlardan çıkarıldı. Bilim insanları geometrik ve istatistiksel analiz yöntemleri kullanarak çizimlerin açılarını, çizgi yönlerini ve yüzey üzerindeki düzenini ayrıntılı biçimde yeniden oluşturdu.
Sonuçlar, çizimlerin yüzde 80’den fazlasında belirgin bir mekânsal düzen bulunduğunu gösterdi. Pek çok motif, birbirine paralel çizgilerden ve yaklaşık 90 derecelik açılardan oluşuyor. Bazı kabuklarda ise tarama desenleri, ızgara benzeri düzenler ve elmas şekilleri gibi daha karmaşık motifler görülüyor.
Araştırmayı koordine eden Bologna Üniversitesi’nden Silvia Ferrara’ya göre bu çizimler yalnızca dekoratif değil, aynı zamanda planlı bir görsel tasarımın ürünü. Ferrara, bu insanların çizgileri rastgele çizmek yerine paralellik, tekrar ve dönüş gibi ilkeleri takip ettiğini belirtiyor.
SU KAPLARINDA İZLER
Bilim insanları bu kabukların büyük olasılıkla su taşıma kapları olarak kullanıldığını düşünüyor. Devekuşu yumurtasının kabuğu delinip içi boşaltıldıktan sonra dayanıklı bir kap haline getirilebiliyor. Üzerine yapılan çizimler ise hem süsleme hem de muhtemelen kimlik ya da grup işareti gibi işlevler taşıyor olabilir.
Araştırmaya göre bazı desenler oldukça gelişmiş zihinsel işlemler gerektiriyor. Örneğin aynı motifin belirli aralıklarla tekrar edilmesi, farklı yönlere döndürülmesi veya aynı yüzey üzerinde katmanlı şekilde yerleştirilmesi, çizimi yapan kişinin zihninde önceden planlanmış bir tasarım bulunduğunu düşündürüyor.
İNSAN ZİHNİNE İPUCU
Bu bulguların en önemli sonucu ise erken Homo sapiens’in bilişsel yeteneklerine dair verdiği ipuçları. Görsel öğeleri belirli kurallara göre düzenleyebilme ve basit şekillerden karmaşık sistemler oluşturabilme yeteneği, soyut düşünmenin temel göstergelerinden biri kabul ediliyor.
Araştırmanın ilk yazarı Valentina Decembrini’ye göre bu tür düzenli desenler, insanların on binlerce yıl önce bile görsel alanı belirli kurallara göre organize edebildiğini gösteriyor. Bu yetenek, zaman içinde süslemelerin, sembollerin ve nihayetinde yazının ortaya çıkmasına kadar uzanan zihinsel gelişimin erken bir aşaması olarak görülüyor.