Ay yolculuğu hazırlıkları sürüyor: Artemis 2 hangi aşamada?
Güncelleme Tarihi:
NASA’nın onlarca yıl sonra Ay’a göndereceği ilk insanlı görev olan Artemis 2, planlanan 6 Şubat fırlatma tarihine yaklaşırken yoğun bir hazırlık sürecinden geçiyor. Görev kapsamında dört astronot, Space Launch System (SLS) roketi ve Orion kapsülüyle Ay’ın etrafında tur atacak ve yaklaşık 10 gün sonra Dünya’ya dönecek.
Mürettebatta NASA’dan Reid Wiseman (komutan), Victor Glover (pilot) ve Christina Koch (görev uzmanı) ile Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen yer alıyor. Görev, Artemis programının bir sonraki adımı olan Ay’a inişli Artemis 3 için hem teknik hem de operasyonel açıdan kritik bir prova niteliği taşıyor.
RAMPADA DETAYLI KONTROLLER
SLS roketi ve Orion kapsülü, Kennedy Uzay Merkezi’ndeki montaj binasından çıkarılarak Fırlatma Rampası 39B’ye taşındı. Bu aşamadan sonra çalışmalar, roketin rampadaki yer sistemleriyle tam uyum içinde çalışıp çalışmadığını doğrulamaya odaklanıyor. Yakıt hatları, elektrik ve veri bağlantıları, soğutma sistemleri tek tek test ediliyor.
Astronotların Orion kapsülüne ulaştığı mürettebat erişim kolu hareket testlerinden geçiriliyor. Ayrıca fırlatma öncesi olası bir acil durumda, astronotları rampadan hızla uzaklaştırmak için tasarlanan acil tahliye sistemi de yapılandırılıyor. Bu sistem, ekibi kısa sürede güvenli bir alana taşıyacak şekilde tasarlanmış durumda.
NASA, görev hâlâ “geliştirme uçuşu” niteliği taşıdığı için takvimin esnek tutulduğunu ve tüm adımların güvenlik önceliğiyle ilerlediğini vurguluyor.
KRİYOJENİK YAKIT PROVASI
Hazırlıkların en kritik aşaması ise “wet dress rehearsal” olarak bilinen yakıt ve geri sayım provası. Bu testte SLS roketine yaklaşık 2,65 milyon litre sıvı oksijen ve sıvı hidrojen yükleniyor. Bu yakıtlar, eksi 200 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulduğu için dolum sırasında sıcaklık, basınç ve akış hızlarının son derece hassas biçimde kontrol edilmesi gerekiyor.
Prova sırasında gerçek bir fırlatmadaki tüm geri sayım adımları uygulanıyor, ancak motorlar ateşlenmiyor. Testin sonunda yakıt roketten güvenli biçimde boşaltılıyor. NASA, bu provayı 2 Şubat’a kadar tamamlamayı hedefliyor.
Önceki Artemis 1 görevinde, özellikle sıvı hidrojen hatlarında yaşanan sızıntılar bu sürecin ne kadar kritik olduğunu göstermişti. O kampanyadan elde edilen deneyimlerle bağlantı noktaları, dolum prosedürleri ve bazı yer ekipmanlarında Artemis 2 için iyileştirmeler yapıldığı belirtiliyor.
GÜVENLİK TAKVİMDEN ÖNCE
NASA, 6 Şubat tarihini ana hedef olarak açıklasa da bu tarihin kesin olmadığının altını çiziyor. Yakıt provasında ya da diğer teknik kontrollerde beklenmedik bir sorun yaşanması halinde, fırlatma Şubat ayı içinde başka bir pencereye kaydırılabilir. Ayrıca Mart ve Nisan aylarında da alternatif fırlatma fırsatları bulunuyor.
Yetkililere göre Artemis 2, yalnızca astronotları Ay’a yaklaştırmakla kalmayacak; SLS roketi, Orion kapsülü ve yer sistemlerinin insanlı uçuş koşullarında nasıl davrandığını test ederek Ay’a dönüş yolunda en önemli kilometre taşlarından biri olacak.
