Ülke futbolunun değişmeyen hastalıklı derdi: Hakemler!

Futbol kültürü bu denli hastalıklı başka bir ülke yok. Türkiye Futbol Federasyonu Olağan Mali Genel Kurul Toplantısı yapılıyor, lig başlamamış, maç oynanmıyor, mali ibra temalı bir toplantı ve manşetlere yansıyan konular yine hakem! 2022’den bu zamana hakem camiası üzerinde yaratılan ve çanak tutulan kaosun bir sonucu aslında.

· “Geçmişin tortularını, karanlıklarını futbolumuzdan temizleyeceğiz.”

· “Gelin hakemlik sistemini devredelim, taşın altına elinizi koyun dedik.”

· “Hakemlere kabahat bulmuyorum. İradelerini teslim etmişler ki başkana biat edersek ve bu adam giderse ‘Bizi sattın, evine git’ derler diyorlar.”

· “Hakemler insani hataların dışında kasti hatalardan uzak dursunlar. Art niyetli olan bizle beraber olmaz.”

AVRUPALI ‘TECRÜBE’ DiYOR, BiZ iSE ‘TORTU’

TFF Başkanı Sayın İbrahim Hacıosmanoğlu, “Gençlere güveniyoruz, önlerini açtık, hatalar olacaktır. Geçmişin tortularını kararlılıkla futbolumuzdan temizleyeceğiz. Müsabakaların %70’ini genç yüzler, %30’unu tecrübeli isimler yönetti. Üst klasman hakemlerinin yaş ortalamaları 37’den 33’e, FİFA ise 38’den 35’e indirilmiştir” diyor.

Gözden KaçmasınOsimhen transferinde son dakika: Galatasaray'dan Napoli'ye yeni teklif hazırlığı!Haberi görüntüle

MARiFET YAŞI iNDiRMEK DEĞiL GÖREVE LAYIK OLANLARI BULMAK

Ne yazık ki ‘gençler’ diye atfedilen isimlerden kimi hakemlik melekesinden fazlasıyla yoksundu, kimi ise tecrübesizlik nedeniyle çok başarısızdı. Keza, talimata aykırı düzenlemeyle FİFA kokartı takılan Mehmet Türkmen, ilk atletik testte çakıldı. Dolayısıyla marifet yaşı indirmek değil, Avrupa’da Türk hakemliğini layıkıyla temsil edip yukarılara taşıyacak isimleri listelere yazabilmek, Süper Lig seviyesini hak edenleri keşfedebilmek, hazırlayabilmek...

Sadece gençleştirme adı altında bir yapılanma yanlış bir metodoloji. Daha vahimi, bu mesleğe yıllarca emek verenlere ‘tortu’ gözüyle bakılması. Avrupa’nın 5 büyük ligini ‘yaş/hakemlik tecrübe yılı/görev sayısı/FİFA kokartı/ atama prensipleri’ kriterlerine göre sezon içerisinde birkaç kez hatırlattık. Avrupa’da 40+ yaş hakem sayısı veya tecrübe yılı 5+ olanların sayısının yönettiği maç oranı %84’lerde. Bizimle tam zıt.

Sayın Hacıosmanoğlu, TFF bünyesinde istatistikle ilgilenen herhangi bir profesyonele (MHK dışında) Avrupa liglerindeki hakemleri ve verileri inceletirse daha sağlıklı bilgiye ve yapılanma modellerine ulaşacaktır.

342 MAÇIN 100’ÜNÜ 6 TECRÜBELi iSiM YÖNETTi

Süper Lig’de 5 yıldan fazla zamandır (2020’den önce) düdük çalmaya başlamış ve en az 5 maç yönetmiş sadece 6 isim vardı:

Halil Umut Meler (10 yıl), Ümit Öztürk (10 yıl), Arda Kardeşler (9), Ali Şansalan (8), Zorbay Küçük (7), Atilla Karaoğlan (6 yıl).

Bu hakemler ligdeki 342 maçtan 100’ünü yönetti. Böyle bir tablo hiçbir ligde yok. Hakemlik adına son 10 yılın en kötü geçen 2024-25 sezonunu genç/tecrübeli farkı verilerle açıklamak büyük yanılgı. Hakemlikte tecrübe kavramı hem mesleki hem de kişisel gelişim adına çok değerli.

NiSANDAN iTiBAREN DAHA AZ HATA YAPARLAR

İstatistiksel olarak, her sezon nisan ayından itibaren hakemlerin genel başarı oranı artar, hatalar azalır. Sadece geçen sezona özgü değil, yıllardır böyledir. Lakin her MHK’nın ne hikmetse övünmesine alıştık. Oyuncuların şampiyonluk, ligde kalma, Avrupa’ya gitme mücadelesinde sportmenlik dışı davranışlara, takımını eksik bırakmamaya karşı hassasiyeti ve dikkati bir kademe daha artar. Hakemle uğraşma azalır, ihlal oranı düşer. Saha dışı odak düşüktür. MHK’ların veya hakemlerin tek başına becerisi değil, futbolun doğasının karakteristiğidir.

KULÜPLER, MHK’YA KARŞI ÇIKABiLECEK Mi?

Sayın Hacıosmanoğlu, Danışma Kurulu konusunda Kulüpler Birliği ile ilerleme kaydettiklerini ve hakemliği beraber yöneteceklerini belirtti. Geçtiğimiz şubatta devreye girecekti, bekledik, olmadı. Ancak şimdi de MHK, 54 hakemden oluşan üst klasman havuzundan 19 ismi Süper Lig için ayırdı. Kalan 35’ini TFF 1. Lig torbalarına böldü. Sözde üst klasmanda olup görev vermeyeceği isimlerin de yüzüne tebliğ etti. Kulüpler bu yapılanmaya itiraz edebilecek mi? Hatta kulüpler, üst klasman havuzunda 54 hakem dururken, 2. Lig ve 3. Lig’den öteye gitmemiş isimlerin, protokole aykırı şekilde VAR kadrosuna dahil edilip Süper Lig veya 1. Lig maçlarında görev almasına ses çıkarabilecek mi?

GERÇEKTEN ‘BiAT’ DiYEN VARSA, EViNE GÖNDERiN

İbrahim Hacıosmanoğlu, “Hakem arkadaşlarımız, biz başkana biat edeceğiz ama kalacak mı gidecek mi emin değiliz ifadesini kullandı. İradelerini teslim etmişler” şeklinde vahim bir diyalogdan bahsetti. Sayın Başkan, yüzünüze gerçekten böyle diyen bir hakem varsa, o an meslekle ilişkisini kesmelisiniz. ‘Biat’ kelimesini telaffuz eden, ne etikten, ne mesleki hassasiyetten, ne de kurumsallıktan nasibini almamış hakemlerin kadroda yer alması kabul edilemez. Skandal!

‘HANiOK’TA KiMLER YER ALACAK?

MHK Talimatı’nda en önemli görevi üstlenen PMİK (Profesyonel Müsabaka İcra Kurulu), ocak ayından bu yana yok. MHK 7 üyeyle devam ediyor. TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu, “İnsani hataların dışında kasti hatalardan uzak dursunlar. Art niyetli olan bizle beraber olmaz” dedi.

Anlaşılan o ki, MHK bünyesinde PMİK yerine HANİOK (Hakem Niyetini Okuma Kurulu) geliyor. Sayın Başkan’a tavsiyem geçen sezon gibi olmasın. Sivas-Galatasaray maçından sonra ekranlarda, “Bizi sabote ediyorlar” iddiasında bulunduğunuz tüm hakemler kadroda kaldı.

“Ligin ikinci yarısı, ilk yarıya göre daha şaibesiz” dediğiniz maçlardaki tüm hakemler de kadroda kaldı. HANİOK için iyi niyet okuyucu şart.