Teknolojiyi getirip kimyamızı bozdular

Hakemlik mesleği, her geçen gün ilgi kaybediyor. UEFA’nın üst düzey turnuvalardaki “Be a Referee (Hakem Ol)” kampanyası da beklenen etkiyi yaratmadı.

VAR sonrası dönemde de itibar ve saygınlık konusunda yıpranma aşikar. Hele bizde tepkiler nirvana! Çeyrek asır öncesinin efsanelerinden Pierluigi Collina dönemindeki İngiliz, İspanyol, Fransız, Alman, Portekizli, Hollandalı, Danimarkalı, İsveçli hakemlerin otorite-yetenek-meleke harmanı fevkaladeydi. Kalite kokuyordu, tecrübe kendini gösteriyordu, güven üst noktadaydı.

'MOURINHO YÜZÜNDEN AİLEM MAÇLARA GELMİYOR'

Şimdilerde ise Davide Massa, Anthony Taylor, Clement Turpin gibi önünde saygıyla eğilinen birkaç isim dışında çok büyük yetenek geliyor diye gösterebileceğimiz yıldız isim çok az. Szyman Marciniak’a yokluktan nerdeyse Collina muamelesi yapılır oldu son yıllarda. İngilizlerin 1 numarası Anthony Taylor’un BBC’deki röportajında şu cümle durumu net özetliyor: “Hakemlerin dünya genelinde maruz kaldığı mükemmellik beklentisi kimyayı bozuyor.”

Taylor, yönettiği 2023 Avrupa Ligi finali Sevilla-Roma maçından sonra Jose Mourinho’nun alışılagelen abuk subuk tepkisini hatırlatıyor ve edilen hakaretler nedeniyle ailesinin artık maçlarına gelmediğini söylüyor. Taylor ailesiyle birlikte Budapeşte Havalimanı’nda Roma taraftarları tarafından hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu, ailesiyle birlikte seyahat etmenin hata olup olmadığını düşündürdüğünü belirtiyor.

AĞIR SORULAR VE YETERSİZ CEVAPLAR

Taylor'un bahsettiği Sevilla-Roma maçını elbette bizler de izledik. Hele büyük bir hata yokken, taraftar kitlelerini etkileyen Mourinho’nun tavırları hem yakışıksız hem de suçu başkasına atmaktan öteye değildi. Mourinho’nun genetiği böyle ancak sadece ona özel de değil. Genel karakteristik maç önünde “Aman hocam, canım hocam”; maç bitiminde en hafifinden “Allah cezanızı versin!” Futbolun ‘ne pahasına olursa olsun kazanma’ yaklaşımı hakemlerin ruh sağlığı ve performansları üzerinde olumsuz bir etkiye sahip. Çok yakın bir ağabeyim 25 yıldır sorar: “Türkiye’de bir insan neden hakem olur ki? Bunca rezilliği, sahtekarlık ithamlarını, mesnetsiz senaryoları, seviyesiz insanların tavırlarına maruz kalmayı çekmeye değer mi?” Bu denli ağır sorular karşısında “Futbol aşkı”, “Sahanın içinde kalabilme sevdası” gibi cevaplarımı, takdir edersiniz ki çok yetersiz buldu.

SOSYAL MEDYA KALEMŞÖRLERİNİN DÜŞTÜĞÜ ACINASI DURUMLAR

Hakemlerimize sosyal medyada ağır saldırı ülkenin genetiği. Hakaret, küfür, itham, senaryo dolu... Yıllarca ‘lanet olsun’ diyerek bunlara sessiz kaldılar. Ancak iğrençlikler sınır tanımaz hale gelince bu terbiyesizliği yapanları mahkeme kapısına gönderdiler. Lakin bu konu bile ‘kendilerine gelir kapısı açtılar’ yorumuna döndürüldü. Hatta abartıp “Para kazanmak için kasten hata yapıyor” diyecek kadar küçülenler oldu. Medyadaki aklıselim bazı insanlardan da böyle yorumlar gelmesi şaşırtmıyor. ‘Tık’ almak ve bu sayede sponsorla buluşabilmenin, medyanın 1 numaralı gelir kaynağına dönüştüğü süreçteyiz neticede. Empati yoksunluğu da cabası. Gece gündüz yedi sülaleye sövülecek ve kayıtsız kalınacak öyle mi? Tweet atarken kendilerini kral zanneden kalemşörlerin, hakemlere 15-20 bin lira ceza ödememek için düştükleri halleri görseniz Güldür Güldür ekibine kahkaha malzemesi çıkar.

HAKEME HAKARET ETMEK FUTBOL KÜLTÜRÜMÜZ OLDU

Anthony Taylor da olumsuz yorumları okuyarak zaman kaybetmek istemediğini; medya mensupları, yorumcular, eski hakemler, kulüpler tarafından çok iyi olmadığınız söylendiğinde, insanların ruh sağlığının potansiyel olarak zarar görebileceğini belirtiyor. Dikkat çektiği bir başka nokta ise artık bu nefretin amatör seviyelere, gençlerin maçlarına kadar yayılmasından duyduğu endişe. “Bu tarz maçlarda bile saha kenarında bir ebeveynin genç bir hakeme hakaret ettiğini görebilirsiniz” diyor. Türkiye’ye gelse demek ki kahrolacak. Hakeme hakaret etmenin futbol kültürü olarak özdeşleştiği nadide ülkeyiz.

BAŞARISIZLIK BİR TEK HATAYA MAL EDİLEMEZ

Taylor'un röportajındaki güzel bölümlerden biri de ‘hata’ kavramına dair: “Eleştiri tabii ki olacak ancak herkes kendi takımının gözünden değerlendiriyor çünkü işine öyle geliyor. Ancak bir futbol maçının sonucu çok yönlüdür. Bir hakemin kararına veya bir oyuncunun penaltıyı kaçırmasına ya da bir antrenörün taktik hatasına tek başına bağlı değildir. Kritik tek bir kararın sezona mal olduğu iddiası, gerçeklerle bağdaşmıyor. Çünkü bir maçta veya sezon boyunca sonuçları etkileyen birçok olay yaşanıyor. Dengeli eleştiri nadiren yapılıyor, olumlu bakan gözler de her geçen gün azalıyor.”

Gözden KaçmasınLiverpool'un serisi, Leeds United karşısında sona erdi!Haberi görüntüle

'VAR', GERÇEKLERLE İLGİSİ OLMAYAN ÜTOPİK BEKLENTİLERE YOL AÇTI

Anthony Taylor, Premier Lig’de 2019 yılında uygulamaya konulan VAR’ın gerçek dışı beklentiler yarattığına ve karar verme konusunda ütopya oluşturduğuna dikkat çekiyor. Ve bu beklentidekilerin tamamen yanıldıklarına dikkat çekiyor:

ÇELİŞKİLER, ÇELİŞKİLER...

“Mükemmellik diye bir şey yok. Hakemlerin her kararı doğru vermesini bekliyoruz. Başarısızlıktan veya hatalardan korkma konusunu gerçekten konuşmaya başlamamız çok önemli. Hakemlerin gelişebileceği doğru ve steril ortamı yaratmazsak uzun vadede hem performans hem de kişilik olarak olumsuz bir etki yaratacağını kabul etmeliyiz. Çelişkilerle dolu bir VAR yaklaşımı söz konusu. Bir hafta VAR’ın çok titiz olmasını istemiyoruz, ertesi hafta ise VAR bu olaya neden müdahale etmedi diyoruz.

'UTANÇ VERİCİ' DİYORLAR

Bir hafta oyunun akışını bozduğu için müdahale etmek istemiyoruz diyorlar, ertesi hafta VAR’ın burada müdahale etmemesi utanç verici açıklaması yapıyorlar. İnsanların gerçekten ne istediklerine karar vermeleri gerekiyor. Hayal dünyasından çıkıp, teknolojinin ne işe yaradığı konusunda daha mantıklı düşünmemiz gerekiyor. İşin özüne bakıldığında, bu dünyanın en iyi işlerinden birini, dünyanın en heyecan verici liginde uygulamak şahane. 47 yaşına geldim, gençlerin peşinden koşmak için artık yaşlıyız. Dürüst olmak gerekirse ne kadar devam ederim bilmiyorum. Ancak hedef Dünya Kupası’nda olabilmek.”