İngiltere’nin ikonik geleneği: Öğleden sonra çayı

İngiliz edebiyatının ünlü yazarlarından Henry James, “Bir Hanımefendinin Portresi” adlı eserinde öğleden sonra çayını övgüyle anlatmıştı: “Bazı koşullar altında, hayatta öğleden sonra çay törenine ayrılan saatten daha keyifli çok az saat vardır.” İngiltere’de “çay vakti” ifadesi, sadece sıcak bir içecekten ibaret değil; çimenliklerde taşınan gümüş çaydanlıklar, zarif pastalar ve parmak sandviçlerle birlikte bir sosyal ritüel anlamına geliyor.

Öğleden sonra çayının doğuşu, aç bir aristokratın acelesiyle başladı. 1840’larda Bedford Düşesi Anna Russell, akşam yemeğine daha saatler varken öğleden sonra acıktığını fark etti ve hizmetçisine küçük atıştırmalıklar eklemesini istedi. İşte bu, günümüzde İngiltere’nin simgesi haline gelen öğleden sonra çayının başlangıcı oldu.

Başlangıçta sadece üst sınıfın zevki için sunulan çay, kısa sürede çeşitlendi: kabarık parmak sandviçler, domates, kuşkonmaz, karides, havyar, kekler ve çörekler masaları süsledi. Salatalıklı sandviçler, özellikle pahalı cam seralarda yetiştirilen salatalıkların bir statü göstergesi olarak öne çıktı.

KRALİYET ONAYI VE POPÜLERLEŞME

Kraliçe Victoria, öğleden sonra çayına katılarak bu geleneği taçlandırdı. Favorisi olan Victoria sünger keki, bugün hâlâ ikindi çaylarının vazgeçilmezlerinden. 19. yüzyılda kabartma tozunun icadı ve demiryollarının yaygınlaşması, çöreklerin ve kremalı çayların hızla popülerleşmesini sağladı. Güneybatı İngiltere’deki Devon ve Cornwall bölgeleri ise kremalı çayın doğduğu yerler olarak biliniyor.

ÇAY SADECE ZARAFET DEĞİL, SOSYAL BİR RİTÜEL

Zamanla öğleden sonra çayı, sosyal statüyü güçlendiren bir etkinliğe dönüştü. 19. yüzyılda Lady Constance Howard gibi isimler, çayda eldivenlerin nasıl kullanılacağından özel çay takımlarının teminine kadar ritüelleri detaylandırdı. Çay, aristokrat salonlarından Londra’nın şık sokaklarına yayıldı; Langham ve Ritz gibi oteller, ikindi çayını halka sunan ilk mekanlar arasında yer aldı.

İŞÇİ SINIFI VE YÜKSEK ÇAY

Öğleden sonra çayı yalnızca aristokratlara özgü değildi. Viktorya dönemi işçileri, “yüksek çay” adıyla bilinen, daha doyurucu öğünleri öğleden sonra tüketmeye başladı. Ekmek, peynir, jambon ve turtaların eşlik ettiği bu çay, yoğun iş günlerinin ardından hak edilmiş bir molaydı.

GÜNÜMÜZDE ÖĞLEDEN SONRA ÇAYI

Bugün İngiltere’de öğleden sonra çayı hem geleneksel hem de temalı biçimlerde servis ediliyor. Langham Oteli’nin pasta şefi Andrew Gravett, “Öğleden sonra çayı, doğum günleri, yıldönümleri ve özel kutlamalar için mükemmel bir deneyim sunuyor. Konuklar birkaç saatliğine de olsa kraliyet ailesinden biri gibi hissediyor” diyor.

Geleneksel çaylar hâlâ popüler olsa da Sherlock Holmes, Shakespeare, Harry Potter, Peppa Pig ve Jurassic temalı ikindi çayları gibi modern yorumlar da bulunuyor. Çocuklar için özel çaylar, interaktif deneyimlerle birleşerek eğlenceli bir aktivite haline geliyor.

CNN Travel’ın “British ‘teatime’ is a very complicated business. Sometimes there isn’t even any tea” başlıklı haberinden derlenmiştir.