Necaseti Galize Ve Necaseti Hafife Nedir?

İslam dininde Müslümanların temizliğe özen göstermesini istediği, belirli ibadetler içerisinde buna ek olarak hükmi temizliği şart koştuğu belirtilmektedir. Bunun için maddi ve hükmi temizlik ve onun karşıtı maddi ve hükmi kirlilik ilmihal ve fıkıh kültürünün kavramları arasında yer almıştır.

Necaset Nedir?

Hakiki ve maddi pislik ve kirliliğe İslam dininde necaset adı verilmektedir. Böyle kirli ve pis maddelere ise necis adı verilmektedir. İslam dininde necaset arızi bir vasıf olup bir şeyin temiz olması gerekmektedir. Bu sebeple fıkıh kitaplarında dine göre necis sayılan maddeler ile birlikte ölçüleri zikredilmek ile yetinilmektedir.

Detaylı olarak ifade edilmek gerekir ise bir etin yenmesi helal veya haram olsun fark etmeksizin akıcı kanı olan kara hayvanların dini usule uygun olarak boğazlanmadan öldürülmüş ise bu hayvanların etleri necis sayılmaktadır. Ayrıca kan, sarhoş edici içkiler, insan idrarı, domuz eti, insan kusmuğu veya dışkısının etinin yenmesi helal olmayan hayvanların eti, idrarı ve dışkısı dine göre necis, yani pis sayılmaktadır. Fakihlerin pek çoğu şarabı da necis saymaktadır.

Necaseti Galize Nedir?

Necaseti kavramı necaseti galize ve necaseti hafife kavramlarını ortaya çıkarmıştır. Eti yenen hayvanların idrar ve dışkısını Maliki ve Hanbeliler necis saymamaktadır. Fakat Şaafiler necis saymaktadır. Hanefilere göre tavuk, kaz gibi kümes hayvanlarınki necaseti galiza olarak ifade edilmektedir. Buna ağır pislik de denilmektedir.

İslam dini temizliğe çok büyük önem vermektedir. Bu durum insan yaradılışının bir gereği olmaktadır. Vücut, elbise ve çevredeki necis maddelerinin her birinin en iyi şekilde temizlenmesi arzu edilmektedir. Fakat böyle bir temizlik her zaman mümkün olmayabilir. Bu nedenle İslam bilginleri Sünnet ve Kur'an'daki kolaylık ve kolaylaştırma ilkelerinden dolayı ibadetler için gereken maddi temizliğin alt sınırını belirlemede bazı ölçütler getirmişlerdir.

Necaseti Hafife Nedir?

Eti yenen hayvanların dışkılarının ve idrarlarının Şaafilerin necis olarak saydıkları belirtilmiştir. Bu hayvanlardan dört ayaklı olanlarınkine necaseti hafife, yani hafif pislik adı verilmektedir. Bu hayvanlar sığır, koyun, geyik gibi dört ayaklı hayvanlardan oluşmaktadır.

Hanefilere göre at, eşek ve katırın idrar ve dışkısı ile havada pislemeleri sebebiyle sakınılması zor olduğu için güvercin, kartal ve atmaca gibi kuşların da dışkıları necaseti hafife yani hafif pislik grubuna girmektedir. Domuz ve köpekte ihtilap olmak ile birlikte canlı hayvanların bedenleri necis olmamaktadır. Fakat salya, idrar ve dışkıları etinin hükmüne tabi olarak ağır veya hafif necis sayılmaktadır.

Kaynak: Diyanet