Her ‘temiz’ su ‘sağlıklı’ su mudur? Satın alırken mutlaka bunları kontrol etmelisiniz

Hem yüzey suları hem de yer altı su kaynakları ciddi baskı altında

“Küresel iklim değişikliği ve artan nüfus baskısı altında, Türkiye’nin doğal su kaynaklarının mevcut durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?” diye sorduğum Yaşabey Kalebaşı, “Türkiye, Akdeniz Havzası’nda yer alması nedeniyle küresel iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında bulunuyor. Kişi başına düşen yıllık yaklaşık 1.313 metreküp kullanılabilir su miktarı ile ülkemiz bugün su stresi altında olmakla beraber nüfus artışı ve iklim krizinin etkileriyle bu riskin önümüzdeki yıllarda daha da derinleşmesi bekleniyor. Kuraklık, çölleşme ve yağış rejimlerindeki düzensizlikler hem yüzey sularını hem de yer altı su kaynaklarını ciddi baskı altına alıyor. Bu nedenle suyu yalnızca bir doğal kaynak değil, stratejik bir güvenlik unsuru olarak ele almak zorundayız” dedi.

Yer altı suları, ülkemizin geleceği için adeta bir sigorta niteliği taşıyor

“SUDER olarak sürdürülebilir su yönetiminin temelinde kaynağında koruma, verimli kullanım ve uzun vadeli planlama olduğunu savunuyoruz” diyen Kalebaşı ekledi:

“Yer altı suları, ülkemizin geleceği için adeta bir sigorta niteliği taşımakla birlikte bu kaynakların bilinçsizce tüketilmesi, telafisi zor sonuçlar doğuruyor. Tarımda modern ve akılcı sulama yöntemlerine geçilmesi, sanayide “Azalt–Geri Kazan–Geri Dönüştür” (3R) modelinin hayata geçirilmesi, yağmur suyu hasadı ve atık suyun geri kazanımı gibi uygulamaların yaygınlaştırılması kritik öneme sahip. Kamu, özel sektör ve toplumun tüm paydaşlarının ortak hareket etmesi, su kaynaklarımızı gelecek nesillere aktarabilmenin en temel taşlarından biridir.”

Sağlıklı su nedir?

Tüketiciler arasında 'sağlıklı su' kavramına dair ciddi bir bilgi kirliliği mevcut. Toplumda 'sağlıklı su' kavramı çoğu zaman yalnızca 'temiz su' ile eşdeğer görülüyor. Ancak bir suyun sağlıklı kabul edilebilmesi için temiz ve güvenli olmasının yanı sıra doğal yapısını koruması da gerekiyor.

Yaşabey Kalebaşı, “Doğal mineral dengesi, pH değeri ve mikrobiyolojik güvenlik, içme suyunun insan sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerini belirleyen temel unsurlardır. Doğal mineral yapısını koruyan sular, vücudun mineral dengesine katkı sağlarken; bu dengenin bozulması uzun vadede sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu noktada özellikle arıtma cihazlarının yarattığı risklere dikkat çekmek gerekiyor” dedi ve şu bilgileri verdi:

“Yapılan bilimsel çalışmalar, arıtma sistemlerinin 1 litre içme suyu elde etmek için 5 litreye varan atık su oluşturduğunu ve suyun doğal mineral içeriğinde yüzde 75 ila 100 arasında kayba neden olabildiğini ortaya koyuyor. Hem sağlığımız için hem de su kaynaklarının korunması açısından, içme suyunda güvenlik kadar doğal içeriğin korunması da büyük önem taşıyor. Sağlıklı su; temiz, güvenli ve dengeli mineral yapısına sahip olan sudur. İçme suyunda güvenlik kadar, suyun doğal içeriğinin korunması da temel bir halk sağlığı meselesi olarak ele alınmalıdır.”

İçme suyu satın alırken bunlara dikkat edin

“Sağlıklı içme suyu tercihinde tüketicilerin bilinçli davranması büyük önem taşıyor. Öncelikle ürün etiketinde kaynak yeri, resmi izin numaraları ve analiz bilgileri mutlaka kontrol edilmelidir. Bu bilgiler, suyun hangi kaynaktan çıktığını, hangi koşullarda üretildiğini ve hangi kalite kriterlerinden geçtiğini gösterir” diyen Kalebaşı, içme suyu satın alırken dikkat edilmesi gerekenleri sıraladı:

-- Ayrıca suyun mineral içeriği ve pH değerine dair bilgilerin etikette yer alması, tüketici açısından önemli bir referanstır. Ambalajlı su üreten markalar, düzenli denetimlere tabi oldukları için bu bilgiler şeffaf biçimde sunulur. Tüketicinin bu verileri dikkate alması hem kendi sağlığı hem de güvenilir ürün tercihleri açısından en doğru yaklaşım olacaktır.

-- Tüketicinin dikkat etmesi gereken bir diğer konu da saklama ve kullanım koşullarıdır. Ambalajlı sular güneş ışığından uzak, serin ve kuru bir yerde, ağzı kapalı şekilde muhafaza edilmelidir.

-- Ambalajın şekli bozulmuş, etiketi solmuş veya raf ömrü geçmiş ürünler tercih edilmemelidir. Açıldıktan sonra suyun kısa sürede tüketilmesi lezzet ve hijyen açısından önem taşır.

-- Ayrıca, etiketinde Sağlık Bakanlığı onay tarih numarası bulunan, kapakları sağlam ve sızdırmaz, rengi ve şişesi uygun olan ambalajlı sular güvenle tüketilebilir.

-- Tüketim öncesinde suyun berrak olup olmadığı, bulanık veya yeşilimsi bir görünüm taşımadığı mutlaka kontrol edilmelidir.