'Altın bacaklı kızın' hikayesi tüm kadınları ilgilendiriyor: Adet dönemlerinde tampon kullanımı ve toksik şok sendromu riski

Lauren Wasser, tampon kullanımı sebebiyle geçirdiği toksik şok sendromunun ardından bacaklarını kaybetmişti.

Genç model, yaşadığı yüksek ateş, halsizlik ve ağrıları grip belirtileri sandı ancak durum kısa süre içinde ağır bir tabloya dönüşmüştü. Durumu kötüleşen Wasser, evinden baygın halde bulunmuş, kalbi durma noktasına gelmişti. Doktorları modelin hayatta kalma ihtimalinin yüzde 1 olduğunu söylemişti.

Geçirdiği sepsis ve kangren sebebiyle önce sağ bacağını kaybeden model, yıllar içinde yaşadığı komplikasyonlar sebebiyle sol bacağından da oldu.

Yaşananlardan sonra verdiği röportajlarda konuyla ilgili kritik noktaları anlatan model, tamponu kullanma konusunda hassas davrandığını ve tüm talimatlara uyduğunu söyledi, “Tampon şirketleri bu yanlış bilgiyi bir tür günah keçisi olarak kullanarak gerçekten iyi bir iş çıkardılar. Bu durum bizim suçumuz olmasa da 'bu sizin hatanız' diyerek suçu kadınların üzerine yıktılar” demişti.

Lauren Wasser’ın başına gelen korkutucu durum, tüm kadınların tampon kullanımı konusunda endişelenmesine yol açtı. Hemcinslerimin endişelerini gidermek, merak edilenlere cevap almak adına Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Kağan Kocatepe'yi aradım, “Vajinal tampon gerçekten tehlikeli bir ürün mü?” diye sordum.

İşte Kağan hocanın cevabı:

“Usulüne uygun olarak kullanıldıklarında vajinal tamponlar adet dönemlerinde kadınlar için hayatı oldukça kolaylaştırmalarına ve bir risk taşımamalarına karşın yanlış kullanımda Toksik Şok Sendromu (TSS) adı verilen ve hayati tehlike taşıyan hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabilmektedirler.

En basit anlatımla TSS, bakteriler için oldukça iyi bir besiyeri oluşturan kanın vajinada tampon tarafından emilmiş halde uzun süre beklemesi sonucunda, genital bölgede normal şartlarda bir soruna yol açmadan bulunan bakterilerin hızla çoğalarak yaydıkları toksinlerin kadının kanına geçmesi sonucu oluşan bir sepsis (kan enfeksiyonu) tablosudur ve septik şokla sonuçlanabilmektedir.”

Kağan Kocatepe bu riski göz önünde bulundurarak adet dönemindeyseniz ve vajinal tampon kullanıyorsanız şu durumlarda muhtemel bir TSS için acil doktora başvurmanız gerektiğini söyledi:

- Tamponu vajinada unuttuğunuzu fark edilmesi,
- Aniden yükselen ve 38 dereceyi geçen ateş,
- Baş ağrısı,
- Bulantı ve kusma,
- İshal,
- Bilinç değişiklikleri,
- Vücutta yaygın kaşıntı,
- Yaygın eklem ağrıları gibi belirtiler

Kocatepe şunları da ekledi:

“Toksik şok sendromunun belirtileri yukarıdakilerle sınırlı değildir. Kendinizde normal dışı bir şeyler olduğunu düşündüğünüz her durumda doktora başvurmalısınız. Yine de TSS çok nadirdir ve tampon vajinada unutulduğunda bile mutlaka oluşmaz ve modern tamponlarda risk oldukça azalmıştır. Usulüne uygun kullanıldığında bile oluşan TSS olguları çok ender ve istisnaidir.”

​Toksik şok sendromunu önlemek için...

“En önemlisi, vajinal tamponun kullanma talimatında belirtildiği şekilde sık sık yenisi ile değiştirilmesi” diyen Kağan Kocatepe, TSS’yi önlemenin yollarını şöyle detaylandırdı:

-- Adet kanaması hafiflediği andan itibaren hijyenik pede geçmeli, geceleri tampon kullanmamalı, hijyen kurallarına uymalısınız.

-- Tampon yerleştirmeden önce ve sonra ellerin yıkanması çok önemli.

-- Hafif kanamalarda veya diğer akıntılarda hijyenik ped kullanmak da mutlaka dikkat etmeniz gereken diğer noktalar arasında yer alıyor.

Adet döneminde en güvenli ürün hangisi?

Kağan Kocatepe, adet döneminde arada sırada tampon kullanmanın çoğu sağlıklı kadın için uygun olduğunu ancak ‘en güvenli ürün’ açısından bakıldığında kendisinin vajinal tamponların ilk tercih olarak görülmesi taraftarı olmadığını belirtti.

“Bence dış genital bölgeyi daha az etkileyen, sık değiştirilen geleneksel hijyenik pedler veya doğru hijyen kurallarına bağlı kalınarak kullanılan menstrual kaplar daha uygun seçenekler olabilir. Lakin yine de çoğu sağlıklı kadın denize girerken, spor yaparken veya benzeri durumlarda kısa süreli ve doğru kurallarla vajinal tampon kullanabilir” diyen Kocatepe ekledi:

“Yoğun günlerde 2–4 saatte bir (kanamanın azaldığı günlerde 4-6 saatte bir) değiştirmek, gece tamponla uyumamak, yerleştirirken elleri iyi yıkamak, vajinal akıntı/enfeksiyon varsa kullanmamak, lohusalık döneminde kesinlikle uzak durmak son derece önemlidir. Tamponu içeride unutmaya karşı önlem olarak, tampon ipinin uzunca bir kısmının vajina dışında bırakılması, ele kolay gelmesi ve böylece hatırlanması açısından önemlidir.”

Tüm regl ürünlerinin detaylı karşılaştırması

Klasik hijyenik ped: En düşük toksik şok sendromu riski taşır, kullanımı kolaydır, vajina içine yerleştirilmez, yeni adet görmeye başlamış genç kızlar için öğrenmesi kolay ve pratik olmakla birlikte, cilt tahrişi koku ve irritasyon yapabilir. Doğum sonrası lohusalık kanamalarının devam ettiği sürede tek seçenektir.

Tampon: Yüzme/spor için rahat olması, dışarıdan görünmemesi ve hareket özgürlüğü sağlamakla birlikte TSS riski, vajinal kuruluk ve tahriş ve unutma riski taşır. 2–4 saatte bir (kanama yoğunluğu azaldığında 4-6 saatte bir) değiştirilmeli ve maksimum 8 saat kalmalıdır.

Daha önce TSS geçirenler, sık vajinal enfeksiyon geçirenler veya aktif vajinal enfeksiyonu olanlar, vajinal kuruluğu olanlar ve doğum sonrası lohusalık döneminde olan kadınlar kullanılmamalıdır.

Menstrual kap: Tekrar kullanılabilmesi, uzun vadede ekonomik bir seçenek olması, daha az koku yapması, vajinayı enfeksiyonlara karşı koruyan vajinal floraya olumsuz etkisinin daha az olması en önemli avantajlarıdır.

Bununla birlikte bir öğrenme süreci gerektirmesi, yanlış veya eksik sterilizasyonun enfeksiyon riski oluşturabilmesi, bazı kadınlarda çıkarma/takma sürecinin daha zor olması dezavantajları arasında sayılabilir.

6–12 saatte bir değiştirilmeli, her döngü sonunda sterilizasyon yapılmalı, takma ve çıkarma esnasında eller iyice yıkanmış olmalıdır.

Regl külotu: Konforlu ve çevre dostu olmakla birlikte yoğun kanama günlerinde yetersiz kalabilir. Uzun süre nemli kalırsa irritasyon yapabilir, iyi yıkanmazsa bakteriyel enfeksiyon yaratabilir. 6–12 saatte bir (yoğun günlerde daha sık) değiştirilmelidir.