Kolesterol yüksekliği nedir? Kolesterolün düşürülmesi için nasıl beslenmeliyiz? Kan yağlarının yüksekliğinin belirtileri nelerdir?

Kolesterol yüksekliği nedir Kolesterolün düşürülmesi için nasıl beslenmeliyiz Kan yağlarının yüksekliğinin belirtileri nelerdir

Fazla miktarda kolesterol insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor. Hiperlipidemi bazı hastalarda belirgin bir belirti vermeden de ortaya çıkabiliyor ve rutin bir kan testinde fark edilebiliyor. Okan Üniversitesi Hastanesi Dahiliye Uzmanı Doç. Dr. Irmak Sayın Alan, kolesterol yüksekliği, kan yağlarındaki yüksekliğin belirtileri ve tedavisi hakkında bilgi verdi.

Haberin Devamı

Kolesterol yüksekliği nedir?

Vücudumuzun sağlıklı hücrelerin oluşumuna devam edebilmesi için kolesterole ihtiyacı vardır. Fazla miktarda kolesterol, sağlığımız üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Bu durum farklı şekillerde oluşur ve genellikle önlenebilir ya da tedavi edilebilir. Lipid (yağ) miktarının fazla olduğu bir kan, genellikle "hiperlipidemi" olarak adlandırılır. Kandaki kolesterol miktarlarının aşırı miktarı olarak tanımlanır.

Kan yağlarının yükselmesine neden olan faktörler nelerdir?

  • Yaş ve cinsiyet
  • Sigara içilmesi
  • Yüksek lipoprotein varlığı (kandaki yağ türü)
  • Genetik faktörler (aile geçmişi)
  • Yüksek tansiyon
  • Düzensiz beslenme
  • Hareketsiz yaşam
  • Obezite
  • Doymuş yağ ve trans yağ içeriği yüksek gıdaların tüketimi
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Tip 2 diyabet
  • Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidizm)
  • Kronik böbrek hastalığı

Kan yağlarının yüksekliğinin en yaygın türleri şöyledir:

  • Yüksek kolesterol (hiperkolesterolemi)
  • Yüksek trigliseritler (hipertrigliseridemi)

Kan yağlarının yüksekliğinin belirtileri nelerdir?

Hiperlipidemi bazı hastalarda belirgin bir belirti vermeden de ortaya çıkabilir. Çoğu kez yapılan rutin bir kan testi sırasında fark edilir. Bunun yanı sıra hastalarda aşağıda belirtilen bulgular da görülebilir.

  • Belirgin bir bulgu vermeden, hasta direkt olarak kalp damar hastalığı vb. bulgularla karşımıza çıkabilir
  • Karın ağrısı
  • Akut pankreatit
  • Baş dönmesi
  • Denge kaybı
  • Baldırlarda yürürken meydana gelen ağrı
  • İnme
  • Göğüs ağrısı
  • Ksantomlar (dirsek, diz tendonları, vb).:Dislipideminin en yaygın dermatolojik belirtisi olup yağdan zengin anormal hücrelerin cilt altında birikimi ile oluşurlar.
  • Kornealarkus veya korneada matlaşma: Özellikle ailesel hiperkolesterolemi ve genetik mutasyonlar nedeniyle çok düşük HDL (iyi) kolesterolü olan hastalarda karşımıza çıkmaktadır.
  • Retinanın süt beyazı görünümü: Trigliserit değerleri çok yüksek olan hastalarda görülür. Nadiren görme kaybına yol açabilir.

Kan yağlarının yüksekliği nasıl tedavi edilir?

Haberin Devamı

Hiperlipideminin tedavisi etkilenen kişilerin yaşı, belirtileri, eşlik eden hastalıkları ve risk faktörlerine bağlıdır. Tedavide öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri benimsenmelidir. Bunlar;

  • Dengeli bir diyet - Kolesterolün neredeyse yüzde 15'i sıkı bir diyet ile azaltılabilir. Daha az doymuş yağ, rafine edilmiş şeker tüketimi önemlidir. Diyetinize daha fazla meyve, sebze, yağsız protein ve tahıl eklemeniz kolesterolün düşürülmesine yardımcı olabilir
  • Kilo kontrolü
  • Düzenli Egzersiz  (Yürüyüş, Yoga, Dans vb.) Her gün en az 30 dakika egzersiz yapın ve mümkünse bunu bir alışkanlık haline getirin
  • Sigaranın bırakılması

Eşlik eden ciddi sistemik hastalıkları (şeker hastalığı, bilinen kalp damar hastalığı, kronik böbrek hastalığı vb.) veya risk faktörleri olan hastalarda yaşam tarzı değişiklikleri ile kolesterol seviyeleri hedef değerlere çekilemez ise mutlaka bir hekim tarafından ilaç tedavisine başlanmalıdır. Bu hastalarda kullanılan ilaçlar; diyetle alınan kolesterolün emilimini engelleyen, vücudun kolesterol yapımını azaltan, üretilmiş yağların yıkımını arttıran, kandaki kolesterolün karaciğer tarafından tutulmasını arttıran ve bu mekanizmalar ile kan yağlarını düşüren ilaçlardır. Her hasta kendine özgü faktörler göz önüne alınarak hiperlipidemi açısından belirli bir risk sınıfına dahil edilir. Buna göre hedef değerler belirlenerek öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri ile tedaviye başlanır. Yüksek riskli hastalarda ilaçların hekim önerisi olmaksızın kesilmesi, özellikle kalp damar hastalıkları başta olmak üzere birçok olumsuz durumu tetikleyebilmektedir. Bu konuda toplum bilincinin oluşması önem arz etmektedir.