Orhan Pamuk: Bush beni anlamamış

New York Times gazetesi, Kar romanının İngilizce çevirisinin ABD’de piyasaya çıkması üzerine yazar Orhan Pamuk’la geniş bir röportaj yaptı. Röportajda Pamuk’a, ABD Başkanı Bush’un İstanbul’da kendisinden övgüyle söz eden konuşması hakkında ne düşündüğünü de soruldu. Bush’un kendisini yanlış değerlendirdiğini söyleyen Pamuk, toplatılma endişesiyle Kar’ın bir kısmının sansürlendiğini de ilk kez açıkladı. Soru: ‘Bush, İstanbul’daki konuşmasında sizin için Doğu ile Batıyı birleştiren büyük yazar tanımını kullandı. Sizin, dünyanın dört bir yanındaki insanların birbirine ne kadar benzediği şeklindeki açıklamalarınıza dayanarak, Ortadoğu’daki insanların doğuştan hak ettikleri özgürlüklerine kavuşmaları için ABD’nin harcadığı çabaları savundu. Sizce Bush, sizin ne demek istediğinizi anladı mı?’Pamuk: ‘Bence Bush, bu savaş yüzünden Doğu ile Batı arasındaki mesafeyi iyice açtı. Gereksiz yere, İslam áleminin ABD ve Batı’ya öfkelenmesine neden oldu(...) Kısacası benim yıllardır kitaplarımda yazdığım şeyler çarpıtıldı ve yapılanlar için bir çeşit bahane olarak kullanıldı. Yapılan zulümdür.’Pamuk, New York Times Magazine’in yayın yönetmeni Alexander Star’ın sorusunu böyle cevapladı. Röportajda, ağırlıklı olarak ABD’de yeni yayınlanan ‘Kar’ romanı başta olmak üzere, edebiyattan politikaya, türbandan sigaraya kadar çeşitli konular yer aldı.Pamuk, türbanla ilgili bir soruyu, ‘Ben bir yazarım. Sorunlara devlet adamı gözüyle değil, insanların acılarını anlamaya çalışan bir kişinin gözüyle bakarım’ diye yanıtladı.Pamuk, ‘Kar’ romanını yayınlatmadan önce, dava açılabilir korkusuyla avukatlara göstermek için iznini istediklerini söylüyor. Hatta, ‘Toplatılır korkusuyla bir miktarını sakladılar’ diyor.Kitabının hem ordu yanlılarından, hem de radikal islamcılardan sert eleştiriler aldığını kaydeden Pamuk, sonuçta kendisine bir şey olmadığını ifade ediyor. Pamuk, İslamcıların bir kısmının, ‘Müslümanlar evlilik öncesinde cinsel ilişkide bulunmaz’ diye tepki gösterirken, daha liberallerin ordunun kendilerine baskı yaptığını ortaya koyduğu için teşekkür ettiğini belirtiyor.Star’ın son sorusu ise ilginç: ‘Romanın bir yerinde radikal İslamcı Lacivert, Amerika’nın dünyaya verdiği en iyi şeyin Marlboro sigarası olduğunu söylüyor. Siz buna katılıyor musunuz?’Pamuk: ‘Gençliğimde bu sigaradan çok içtim. Kişisel zevklerimizi karakterlerimize serpiştiririz. Roman yazmanın keyiflerinden biri de budur.’ Pamuk, Türkiye’de rock star gibiKANADALI ünlü romancı Margaret Atwood, New York Times’a Orhan Pamuk’un Kar romanı için eleştiri yazdı. Türkiye’de rock star mertebesinde olan Pamuk’un Batılılaşmacılarla köktendinciler arasındaki çatışmayı aktarması açısından özellikle 11 Eylül’den sonra Kuzey Amerika’da daha fazla okunması gerektiğini belirten Atwood’un yazısı, ‘Uğruna ölünecek türbanlar’ başlığını taşıyor.Atwood, Kar romanını, ‘Erkek Labirenti’ üslubundan dediği Dostoyevski, Kafka, Borges, Marquez ve Paul Auster gibi yazarların romanlarıyla karşılaştırıyor. Pamuk’un önceki romanlarında kadınların, idealize edilmiş arzu nesneleri olmak dışında merkezi öneme sahip olmadıklarını belirten Atwood, iki güçlü kadın karakterin yer aldığı Kar’ın bu açıdan farklı olduğunu vurguluyor.
Haberle ilgili daha fazlası: