Pilavı ısıtma, tavuğu bekletme, balı buzdolabına koyma
Güncelleme Tarihi:
Sıcak hava, gıdaların bozulma süresini kısaltıyor; yanlış saklama ve tüketim yöntemleriyse zehirlenmelere davetiye çıkarıyor. Evde, dışarıda, tatilde ya da piknikte... Uzmanlar yaz aylarında sağlıklı beslenmek ve yemekleri güvenle tüketmek için dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.
Sıcak havalarda yanlış saklanan yemekler, defalarca ısıtılan pilavlar ya da açıkta bırakılan zeytinyağlılar yalnızca gıdanın tadını değil, sağlığınızı da riske atabilir. Evde yemek pişiren de dışarıda yiyen de yaz sıcaklarında daha dikkatli olmalı. Uzman diyetisyen Yağmur Kaya ve gıda mühendisi Birce Baran’a sorduk; bu mevsimde gıda tüketiminde dikkat edilmesi gerekenleri anlattılar.
Yaz aylarında en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri de gıda zehirlenmesi. Uzman diyetisyen Yağmur Kaya, bu durumun özellikle mide ve bağırsak sistemini etkileyerek bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, ateş, titreme, halsizlik ve kas ağrıları gibi belirtilerle kendini gösterebileceğini söylüyor. Sıcaklıkla birlikte artan sıvı ve elektrolit kaybınınsa baş dönmesi, kalp çarpıntısı, ağız kuruluğu ve idrar miktarında azalma gibi belirtilerle daha ciddi sonuçlara
yol açabildiğini ekliyor.
Tavuk, midye. dondurma…
Kaya yaz aylarında sık yenen bazı yiyeceklerin bozulmaya daha yatkın olduğunu söylüyor: “Tavuk eti, özellikle tavuklu sandviçler, tavuk döner, pilav üstü tavuk, deniz ürünleri ve midye dolma, karides veya balık gibi yemekler yaz sıcaklarında çok çabuk bozulabilir. Açıkta satılan dondurma ve buzlu içecekler de dikkat edilmesi gereken grupta. Ayrıca buzların kirli suyla hazırlanması halinde bulaşıcı hastalık riski artar. Peynir çeşitleri açıkta bekletildiklerinde terleme yaparak hızla bozulabilir.”
Gıda mühendisi Birce Baran kapalı kapta bırakılan yemeklerin sanıldığı kadar güvenli olmadığını söylüyor: “Sıcaklığın 32 dereceyi aştığı günlerde, çabuk bozulan yiyecekler yalnızca 1 saat içinde riskli hale gelir. Gıdalar ‘tehlike bölgesi’ olarak adlandırılan 40’la 60 derece arasındaki sıcaklıkta bekletildiğinde, zararlı bakteriler hızla çoğalabilir. Üstelik bu bakteriler her zaman koku, tat ya da görünüm yoluyla kendilerini belli etmez. Bu nedenle sadece beş duyumuza güvenmek yanıltıcı olabilir.”
Yemekleri böyle saklamayın!
Baran evde yapılan basit hataların gıda zehirlenmesine yol açabileceğini söylüyor.
Pişmiş yemekleri oda sıcaklığında uzun süre bırakmak, bakterilerin hızla çoğalmasına neden olur. Yemekler en geç 2 saat içinde buzdolabına konmalı hızlı soğumaları için küçük porsiyonlara ayrılmalı.
Yemeklerin hava almayan kaplarda
ya da streç filmle kaplanmadan saklanması kurumasına ve bozulmasına yol açabilir.
Çiğ ve pişmiş gıdaların aynı kapta veya buzdolabının aynı bölümünde saklanması zararlı bakterilerin bulaşmasına neden olabilir. Çiğ et mutlaka alt rafta tutulmalı.
Saklama kaplarının ya da buzdolabının yeterince temiz olmaması, bakteri oluşumuna zemin hazırlar.
32 derecenin üzerindeki sıcaklıkta yiyeceklerin 1 saatten fazla dışarıda kalması zehirlenme riskini ciddi oranda arttırır.
Zeytinyağlıya da dikkat!
Halk arasında yaygın olan ‘doğru bilinen yanlışlar’ı gıda mühendisi Birce Baran’a sorduk.
Zeytinyağlı yemekler: Bu yemeklerin buzdolabına konması tadını bozmaz, aksine bozulmasını engeller. Zeytinyağı buzdolabında katılaşabilir veya bulanıklaşabilir, bu kalitesini veya tadını etkilemez. Oda sıcaklığında eski kıvamına döner.
Sıcak yemek buzdolabına koyulur mu? Pişmiş yemeklerin uzun süre oda sıcaklığında beklemesi, bakteri üremesi riskini arttırabilir. Bu riski azaltmak için yemeklerin çok bekletilmeden buzdolabına kaldırılması önemli. Ancak büyük miktardaki sıcak yemek doğrudan buzdolabına konduğunda, kısa süreliğine iç sıcaklığı yükseltebilir, fakat bu zararlı değildir. Yemekleri küçük porsiyonlara ayırmak ya da sığ kaplara aktarmak, daha hızlı soğumalarını sağlar ve saklama koşullarını iyileştirir.
Bal ve turşu: Bal buzdolabına konmaz, kristalleşir ama bozulmaz. Turşular zaten tuzlu ve asitli ortamda
korundukları için buzdolabına koymaya gerek yoktur.
Bu gıdaları ısıtmayın
Bazı yiyecekleri tekrar ısıtıldığında sağlığı tehdit eden maddeler üretebiliyor, O yiyeceklerden bazıları şunlar:
Pilav ve türevleri
Nitrat içeren sebzeler (ıspanak, pancar, şalgam, kereviz)
TavukYumurta ve yumurtalı yemekler
Mantar
Patates