Doğu’nun şifalı otları

Uzun süre tok tutar 

MADIMAK

İç Anadolu ve Doğu Anadolu’nun en bilinen yabani otlarından biri olan madımak, kendine has hafif ekşimsi tadıyla sofralara farklı bir lezzet katıyor. Genellikle bulgur ve etle birlikte pişirilen madımak yemeği, uzun süre tok tutmasıyla da yöre halkı tarafından sıkça tüketiliyor.

Madımak yemeği

NE LAZIM? (4-6 KİŞİLİK)

500 gr madımak

1 adet kuru soğan

2 yemek kaşığı bulgur

1 yemek kaşığı salça

3 yemek kaşığı sıvı yağ

1 çay kaşığı tuz

1 çay kaşığı pul biber

İsteğe göre kavurma

NASIL YAPARIM?

*Madımakları ayıklanıp iyice yıkayın ve doğrayın.

*Bir tencerenin içinde sıvı yağ ile doğranmış soğanları kavurun.

*Ardından salçayı ekleyip karıştırın.

*Üzerine madımakları ve bulguru ilave edin. İsteğe göre kavurma ekleyebilirsiniz.

*Üzerini geçecek kadar su ekleyip kısık ateşte pişirin.

*Yumuşadığında ocaktan alın, sıcak sıcak servis edin.

Kavurmayla da olur 

IŞKIN (UÇKUN)

Işgın ya da Işkın (Rheum ribes), kuzukulağıgiller (Polygonaceae) familyasından 1000-4000 metre yüksekliklerde yetişen, mayıs-haziran aylarında sarımsı beyaz çiçek açan, 40-150 cm boyunda, çok yıllık, otsu bir ravent türüdür. Tanımlanmış 103 Rheum türünden biridir ve nominat (autonym) seksiyonunda (sect. Rheum) sınıflandırılır. Güneybatı Asya’nın ılıman ve subtropikal bölgelerinde (Türkiye, Suriye, İsrail, Filistin, Ürdün, Lübnan, Ermenistan, Azerbaycan, Irak, İran, Afganistan ve Pakistan) yayılım gösterir ve Türkiye’de yabani olarak yetişen tek ravent (Rheum) türüdür. Cinsin diğer türleriyle serbestçe melezlenebilen ışgının çiçekleri hermafrodittir ve tozlaşması rüzgâr tarafından yapılır. Tıbbi bitkilerden olup farmakolojik araştırmalarda çok sık kullanılır. Ülkemizde Tunceli ve Elazığ illerinde çokça bulunur ve tüketilir.

Yumurtalı ışgın

NE LAZIM? (4-6 KİŞİLİK)

2 adet ışgın

4-5 adet yumurta

2 yemek kaşığı tereyağı

1 çay kaşığı pul biber

1 çay kaşığı tuz

1/2 çay kaşığı toz karabiber

İsteğe göre 1 adet kuru soğan 

İsteğe göre hazır kuzu veya dana kavurma

NASIL YAPARIM?

*Işgınların baş kısımlarını kesin, dış yüzeyini soyun ve tavla zarından biraz daha büyük parçalar halinde doğrayın.

*Tavaya tereyağını alın ve eritin.

*Doğradığınız ışgınları ekleyin, birkaç dakika kavurun.

*Kullanacaksanız doğranmış soğanı ve kavurmayı bu aşamada ilave edin.

*Tavanın kapağını kapatın, ocağın altını kısın ve ışgınlar yumuşayana kadar pişirin.

*Kapağı açın, yumurtaları kırın. Tuz ve baharatları ekleyin.

*Yumurtalar pişene kadar karıştırarak pişirin.

*Altını kapatın ve sıcak servis edin.

Baharın habercisi

CİRİŞ OTU

Doğu Anadolu’da baharın habercilerinden biri olan ciriş otu, özellikle lif açısından zengin yapısıyla öne çıkıyor. Hafif aroması ve yumuşak dokusuyla mutfakta geniş kullanım alanı bulan ciriş, çoğunlukla yumurtalı ya da etli yemeklerde tercih ediliyor. Sindirimi destekleyici etkisiyle de biliniyor.

Yumurtalı çiriş

NE LAZIM? (4-6 KİŞİLİK)

2 bağ ciriş otu

4-5 adet yumurta

2 yemek kaşığı tereyağı

1 çay kaşığı tuz

1 çay kaşığı pul biber

1/2 çay kaşığı karabiber

İsteğe göre 1 adet kuru soğan

İsteğe göre kavurma

NASIL YAPARIM?

*Ciriş otlarının sert kısımlarını ayıklayarak iyice yıkayıp doğrayın.

*Tavaya tereyağı alın ve eritin.

*Üzerine doğranmış cirişleri ilave edip kavurun. İsteğe göre doğranmış kuru soğan ve kavurma ekleyerek biraz daha pişirebilirsiniz...

*Tavanın kapatıp kısık ateşte yumuşamasını sağlayın.

*Ardından yumurtaları kırın, baharatları ekleyin ve karıştırılarak pişirilirin. Sıcak olarak servis edin.

Ilık servis edin

EBEGÜMECİ

Yumuşak dokusu ve hafif lezzetiyle bilinen ebegümeci, özellikle mideyi rahatlatıcı etkisiyle öne çıkıyor. Zeytinyağlı yemeklerde ve çorbalarda sıkça kullanılan bu bitki, aynı zamanda geleneksel tıpta da yer buluyor.

Zeytinyağı ebegümeci

NE LAZIM? (4-6 kişilik)

1 bağ ebegümeci

1 adet kuru soğan

3 yemek kaşığı zeytinyağı

2 yemek kaşığı pirinç

1 çay kaşığı tuz

NASIL YAPARIM?

*Ebegümecini ayıklayın, bol suda yıkayın ve iri iri doğrayın.

*Tencerede zeytinyağını ısıtın, yemeklik doğradığınız soğanı ekleyip yumuşayana kadar kavurun.

*Üzerine ebegümecini ve pirinci ilave edin, birkaç dakika karıştırın.

*Tuzunu ekleyin ve üzerini hafif geçecek kadar su ilave edin.

*Kısık ateşte, pirinçler ve ebegümeci yumuşayana kadar pişirin.

*Ocaktan alın, biraz dinlendirin ve ılık servis edin.

Kuzu eti pek yakışır

KENGER

Dikenli yapısıyla bilinen kenger bitkisi, Doğu Anadolu’da hem yemeklerde hem de farklı amaçlarla değerlendiriliyor. Kavurması yapılan kenger, kendine özgü hafif acımsı tadıyla dikkat çekerken, bitkinin özünden elde edilen kenger sakızı da oldukça biliniyor.

Kenger kavurması için,

NE LAZIM? (4–6 kişilik)

500 gr kenger

1 adet kuru soğan

2 yemek kaşığı tereyağı

1 çay kaşığı tuz

İsteğe göre kuzu eti veya kavurma

NASIL YAPARIM?

*Kengerleri ayıklayın, temizleyin ve yumuşayana kadar haşlayın.

*Süzdükten sonra iri parçalar halinde doğrayın.

*Tavada tereyağını eritin, yemeklik doğradığınız soğanı ekleyip kavurun.

*Üzerine kengerleri ilave edin, birkaç dakika birlikte kavurun.

*Kullanacaksanız et veya kavurmayı ekleyin ve karıştırarak pişirmeye devam edin.

*Tuzunu ekleyin, birkaç dakika daha çevirin.

*Sıcak servis edin.

Çorbasını deneyin

ISIRGAN OTU

Doğada kendiliğinden yetişen ve temas edildiğinde yakıcı etkisiyle bilinen ısırgan otu, pişirildiğinde besleyici bir gıdaya dönüşüyor. Demir bakımından zengin olan bu bitki, çorba ve böreklerde kullanılırken aynı zamanda çay olarak da tüketiliyor.

Isırgan çorbası

NE LAZIM? (4–6 kişilik)

1 bağ ısırgan otu

1 su bardağı yoğurt

1 yemek kaşığı un

1 diş sarımsak

2 yemek kaşığı tereyağı

1 çay kaşığı tuz

NASIL YAPARIM?

*Isırgan otlarını ayıklayın, bol suda yıkayın ve kısa süre haşlayın. Süzüp ince ince doğrayın.

*Ayrı bir kapta yoğurt ve unu pürüzsüz olana kadar çırpın.

*Karışımı tencereye alın, kısık ateşte karıştırarak ısıtmaya başlayın.

*Doğradığınız ısırganları ekleyin ve kesilmemesi için sürekli karıştırarak pişirin.

*Tuzunu ilave edin.

*Ayrı bir tavada tereyağını eritip ezilmiş sarımsağı kısa süre çevirin.

*Hazırladığınız sosu çorbanın üzerine gezdirin ve sıcak servis edin.