‘Yaşamaya değer hayatlar sağlayacak kaynaklara sahip miyiz?’

Amaç uzun değil kaliteli yaşam olmalı

İnsanların uzun yaşam merakı, bir diğer deyişle ‘longevity’ şimdi patili dostlarımıza da uzanıyor. ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Loyal, yaşlanmayı yavaşlatmayı ve köpeklerin ömrünü uzatmayı hedefleyen bir ilaç üzerinde çalışıyor. LOY-002 adındaki ilaç köpeklerde metabolik bozulmaları onarmayı ve hücresel yaşlanmayı geciktirmeyi amaçlıyor. Şirketin açıklamasına göre, ilaç Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) ilk onay aşamasını geçti, diğer onayları da alırsa 2026’da piyasaya çıkması hedefleniyor. Yaklaşık 1.300 köpek üzerinde süren klinik çalışmalar ileri yaştaki köpeklerin hareketliliğini ve yaşam enerjisini arttırmak adına umut veriyor. Kediler için de benzer tedavilerin gündeme gelebileceği konuşuluyor.

Bu sevindirici gelişme hayvan sahiplerinin ilgisini çekse de veteriner hekim ve etik uzmanları uyarıyor. Teksas A&M Veterinerlik Fakültesi’nden Profesör Kate Creevy “Benim için asıl soru uzayan bu sürenin kaliteli bir yaşam süresi olup olmadığıdır” diyor. Sidney Üniversitesi’nde veteriner hekim ve veterinerlik etiği uzmanı Anne Quain’se şunları soruyor: “Eğer hayvanlar daha uzun yaşayacaksa onlara yaşamaya değer hayatlar sağlayacak kaynaklara ve kararlılığa sahip miyiz? Ya birçok köpeğin sahiplerinden daha uzun yaşadığı noktaya gelirsek?”

‘Yunanistan’la aynı büyüklüğe denk geliyor’

Dünyanın dört bir yanından biliminsanlarını bir araya getiren İstanbul Orman İnovasyon Haftası (IFIW), ‘Yeşil Vatan’dan Dünya Ormancılığına’ temasıyla 20-25 Ekim tarihlerinde gerçekleştirildi. Etkinlikte konuşma yapan Birleşmiş Milletler Orman Forumu (UNFF) Sekretaryası Direktörü Juliette Biao son dönemde tropik bölgeler dahil birçok noktada ciddi orman yangınları yaşandığını vurguladı ve şunları söyledi: “Ne yazık ki 2024 yılında dünya genelinde 13,5 milyon hektar orman yandı ve bu kabaca Yunanistan’la aynı büyüklüğe denk geliyor.”

Samuray arıları kokarca böceğine karşı

Karadeniz’de tarım alanlarına zarar veren kahverengi kokarca böceğine karşı, biyolojik bir mücadele yöntemi olarak samuray arıları (Trissolcus japonicus) kullanılıyor. Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bu türleri ‘kahraman’ olarak tanımlıyor. Ege Üniversitesi, entomoloji (böcekbilim) uzmanı Prof. Dr. Bekir Keskin konuyla ilgili şunları söylüyor: “Ülkemizde çok farklı zararlı türler var ve her biriyle mücadele yöntemi farklı. Bir kısmı samuray arılarında olduğu gibi biyolojik mücadele şeklinde gerçekleşiyor. Bursa’da kestanelere zarar veren kestane gal arısına karşı Torymus sinensis yabanarısı, yaprak bitlerinin ürettiği asitlere karşı da uğurböcekleri kullanılıyor. Ancak şunu belirtmek isterim ki bu yöntemler kullanılmadan önce çok iyi bir ön çalışma yapılması, faunamıza başka zararlar verip vermeyeceklerinin araştırılması gerekiyor.”