Solgun yaprak, kurumuş dal kalmasın

Kış boyunca kendi haline bırakılan bitkiler, ilkbaharla birlikte yeniden hareketleniyor. Solgun yapraklar ve bakımsız kalmış saksılar şu sıralar elden geçirilmeyi bekliyor. Bahar ayları bitkileri toparlamak ve eve biraz canlılık katmak için iyi bir dönem. Bitki bakım uzmanı Naz Irmak Saf, bu süreçte en büyük hatanın acele etmek olduğunu söylüyor. Peyzaj yüksek mimarı Pınar Özkan’sa bitkilerin yaşam alanının bir parçası olarak ele alınması gerektiğini hatırlatıyor.

BU DÖNEMDE NELER YAPILMALI?

‘Toprağın sıcaklığına bakılmalı’

◊ Saksı değiştirmek için sadece takvimi takip etmek yeterli değil, toprağın sıcaklığına da bakılmalı. Toprak ısısı istikrarlı bir şekilde 15-18 derecenin üzerine çıkmadığı sürece yapılan değişim, kökleri soğuk şokuna sokar ve bitkinin gelişimini durdurur.

◊ Uyandığı için bitkiye bir anda aşırı su ve yüksek doz gübre yüklemesi yapılmamalı. Kış boyu dinlenen kökler bu ani yüklemeyi kaldıramaz, kök yanması ya da çürüme meydana gelir. (Naz Irmak Saf)

DOĞRU KARIŞIMLAR

‘Mangal kömürü ekleyin’

◊ Marketlerde satılan standart torf genellikle tektip ve fazla su tutan yapıya sahip olur ve ev ortamında bitki köklerinin nefessiz kalmasına yol açabilir. Daha dengeli bir karışım için ‘bahar kokteyli’ adı verilen şu oranları deneyebilirsiniz: Yüzde 50 steril torf, yüzde 25 perlit ya da pomza, yüzde 15 kokopit ve yüzde 10 solucan gübresi. Bu karışım hava sirkülasyonunu artırır ve nem dengesini korur. Bir avuç mangal kömürü parçası eklemek de topraktaki olası toksinleri emmeye yardımcı olur ve mantar oluşumunun önüne geçer. (Naz Irmak Saf)

EVSEL ATIKLARI DEĞERLENDİRİRKEN...

‘Mutlaka fermente edilmeli’

◊ Evsel atıklar (muz, kahve, pirinç suyu) bitki için doğrudan yemek değildir, sadece hammaddedir. Muz kabuğunu veya kahveyi doğrudan toprağa dökmek, toprakta ayrışma sürecini başlatır. Bu süreç oksijeni tüketir ve sineklenmeye davetiye çıkarır. Bunlar mutlaka fermente edilmeli. Pirinç suyunu bir gece bekletip nişastasından arındırarak kullanmak veya sebze haşlama sularını bitkiye oda sıcaklığında vermek çok daha güvenli. Ancak hiçbir evsel atık kontrollü üretilmiş mikroorganizma içerikli sıvı gübrelerin yerini tutmaz. (Naz Irmak Saf)

ZARARLILARLA MÜCADELE

‘Arapsabunu ve neem yağı’

◊ Havalar ısındığında unlu bitler hızla çoğalır, kimyasallara başvurmadan bu basit karışım en etkili yöntemlerden biridir: 1 litre oda sıcaklığında suya 1 yemek kaşığı alkol içermeyen doğal arapsabunu ve 1 tatlı kaşığı neem yağı ekleyin. Eğer yalnızca unlu bit sorunu varsa birkaç damla alkol de ilave ederek zararlının koruyucu tabakasını çözebilirsiniz. Hazırladığınız karışımı akşam saatlerinde, güneş çekildikten sonra bitkinin gövdesine ve yaprak altlarına püskürtün. En iyi sonucu almak için 3 gün arayla toplam 3 kez tekrarlayın. (Naz Irmak Saf)

KURTARMA OPERASYONLARI

‘Yoğun bakım ünitesi yaratın’

◊ “Bu bitki bitti” dediğimiz noktada iki kritik adım var: Kök kontrolü ve budama. Bitkiyi saksıdan çıkarın. Çürümüş (siyah, yumuşak) kökleri kesin. Üst kısımdaki kurumuş dalları, canlı dokuyu görene kadar budayın. Bitkiyi taze ve hafif nemli bir toprağa diktikten sonra üzerine şeffaf bir poşet geçirerek (hava delikleri açın) yüksek nemli bir mikroklima yaratın. Baharın artan ışığıyla birlikte bu yoğun bakım ünitesi, bitkiyi kök hücrelerinden yeniden canlandırabilir. (Naz Irmak Saf)

◊ Eğer bitkinin kökünde veya yapraklarında hastalık varsa bunlara zirai ilaçsız çözüm üretmek çok gerçekçi değil. Ama ilaç uygulamadan önce sağlıklı bir daldan çoğaltma yapılabilir. Bu sayede bir şansımız daha olur. Özellikle Ficus elastica (kauçuk çiçeği) gibi türler bu yönteme iyi yanıt verir. Bahar bitkiler için ikinci bir fırsattır. (Pınar Özkan)

TRENDLER NELER?

‘Evlerde yeşil sahneler kuruluyor’

◊ Peyzaj mimarlarına göre bitkiler sadece dekorasyonun bir parçası değil, doğrudan mekânın ruhunu belirleyen unsurlar. ‘Green-curating’ olarak adlandırılan yeni trendse evlerde adeta bir sergi kurgusu yaratmayı hedefliyor. Bir nevi bitkilerden yaratılmış bir yeşil sahne.

◊ Son yılların popüler türleri Monstera deliciosa (devetabanı) ve Ficus lyrata (keman yapraklı kauçuk) hâlâ güçlü etkiye sahip. Baharın öne çıkan diğer bitkileriyse: Alocasia (filkulağı), calathea (dua çiçeği) ve Strelitzia nicolai (dev cennetkuşu) var. (Pınar Özkan)

TEKNOLOJİDEN DESTEK

‘İhtiyaçları anlık takip ediyor’

◊ Nem sensörleri ve otomatik sulama sistemleri sayesinde bitkilerin ihtiyaçları anlık olarak takip edilebiliyor. Özellikle akıllı saksılar hem estetik hem de işlevsellik açısından en çok tercih ettiğimiz teknolojik ürünlerden. (Pınar Özkan)