Sınıfta eşitlik var!
Güncelleme Tarihi:
Sınıflarda yaşanan ayrımcılığın fark edilmesini ve ders içi uygulamalarla ortadan kalkmasını amaçlayan Mor Sertifika Programı bu yıl 19’uncu kez düzenlenecek. Her ilden ve her branştan öğretmenleri yeniden bir araya getirecek olan Mor Yaz Okulu eğitimine ağustos ayında başlayacak.
Sınıfta kimin daha çok konuştuğunu, kimin daha sık sözünün kesildiğini ya da hangi öğrencinin hep aynı görevleri üstlendiğini fark etmek... Toplumsal cinsiyet eşitliği çoğu zaman bu küçük ayrıntılarda başlıyor.
Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi’nin (SU Gender), Sabancı Vakfı’nın desteğiyle yürüttüğü Mor Sertifika Programı da tam bu noktaya odaklanıyor. Eğitim ortamlarında toplumsal cinsiyet eşitliğini yaygınlaştırmayı amaçlayan program 2026-2027 döneminde 19’uncu kez düzenlenecek. Programın temel etkinliği olan Mor Yaz Okulu’ysa 17-20 Ağustos günlerinde Sabancı Üniversitesi Tuzla Kampüsü’nde gerçekleştirilecek.
Türkiye’nin farklı illerinden ve farklı branşlardan öğretmenlerle öğretmen adaylarını bir araya getiren yaz okulunda toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin temel kavramların yanı sıra edebiyat, felsefe ve hukuk alanlarında oturumlar düzenlenecek. Atölye çalışmalarındaysa katılımcıların gündelik deneyimlerini paylaşabilecekleri bir tartışma zemini oluşturulacak. Etkileşimli içeriklerden oluşan ilk modülde toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin temel bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanıyor. Programda ayrıca “Ayrımcılık sınıflarda nasıl görünür” ve “Eşitlikçi ve kapsayıcı bir sınıf ortamı nasıl sağlanır” soruları ele alınacak.
‘Kullanılan dil önemli’
Daha önce bu programa katılarak eğitim alan Adana Sakıp Sabancı Ortaokulu Müdür Yardımcısı Sultan Çıkvidaş’la görüştük. Eşitliğin çocuklara aktarılmasında günlük yaşam örneklerinin belirleyici olduğunu vurgulayan Çıkvidaş “Kız ve oğlan çocuklara eşit söz hakkı vermek, görev dağılımlarında kalıplaşmış rolleri yeniden üretmemek ve her çocuğun bireysel özelliklerini desteklemek bu sürecin temelini oluşturur. Hikâyeler, oyunlar ve sınıf içi etkinlikler aracılığıyla çocuklara ‘herkesin eşit değerde olduğu’ duygusu kazandırılabilir. Önemli olan çocuklara farklılıkları anlayabilecekleri, saygı duyabilecekleri ortamı sağlamak” diyor.
Çıkvidaş ayrımcılığı fark etmenin ilk adımınıysa şöyle anlatıyor: “İlk adım, sınıf içindeki ilişkileri dikkatle gözlemlemek ve ‘Kim daha az görünür’ sorusunu sormak. Çünkü ayrımcılık çoğu zaman en çok, sesi çıkmayan, geri planda kalan öğrencilerin deneyimlerinde kendini gösterir. Bunun yanında dil kullanımı da önemli bir gösterge. ‘Kızlar bunu yapamaz’, ‘Erkekler ağlamaz’ gibi kalıplaşmış ifadeler, farkında olmadan ayrımcılığı besleyebilir.” Eşitlikçi bir sınıf ortamı oluşturmanın mümkün olduğunu belirten Çıkvidaş bunun öğretmenin tutumuyla doğrudan ilişkili olduğunu ifade ediyor: “Farklılıkları görünür ve değerli kılan etkinlikler yapılmalı, öğrenciler arasında saygı ve empatiyi güçlendiren bir sınıf iklimi oluşturulmalıdır. En önemlisi, her çocuğun kendini güvende ve ait hissettiği bir ortam sağlanmalı. Sınıf içinde karma grup çalışmaları yapmak, dışlayıcı davranışlara anında müdahale etmek öğretmenin rol model olmasını sağlar.”
Görünmez dengeler...
Biliyoruz ki, bir sınıf bazen küçük bir evren gibidir. O evrende kullanılan dil, dağıtılan görevler, verilen söz hakkı ve kurulan temas çocukların dünyaya bakışını şekillendirir. Mor Sertifika Programı da tam bu evrenin içindeki görünmez dengeleri yeniden kurmayı hedefliyor. Mor Yaz Okulu’na başvurumorsertifika.sabanciuniv.edu/tr sitesi üzerinden yapılabilir.