Sessiz ilerliyor, birçok kişi hastalığı taşıdığını bilmiyor

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Vücutta yıllarca fark edilmeden ilerleyebilen hepatit karaciğerde kalıcı hasara neden olabiliyor. Uzmanlara göre erken tanı ve aşı, hastalığın yol açabileceği ciddi sonuçların önüne geçmenin en etkili yolu. 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü yaklaşırken Liv Hospital Vadistanbul enfeksiyon hastalıkları uzmanı Prof. Dr. G. Dilek Arman’la Özel Sağlık Hastanesi gastroenteroloji uzmanı Dr. Seda Akkaya merak edilenleri anlattı.

‘287 milyon kişi onunla yaşıyor’

NEDEN OLUR, NE KADAR YAYGIN?

◊ Hepatit, karaciğer dokusunun herhangi bir nedenle oluşan yangısıdır. Çoğunlukla A, B, C, D ve E olarak adlandırılan bulaşıcı virüslerin vücuda girmesiyle tetiklenen bu durum; aşırı alkol tüketimi, bazı ilaçların yan etkileri, kimyasal maddeler (toksik hepatit) veya otoimmün bozukluklar nedeniyle gelişebilir. 

◊ A, B, C, D, E ve nadir görülen F türleri vardır. Özellikle hepatit B ve C, kronikleşerek siroza ve ağır karaciğer hastalıklarına yol açabilir. Primer karaciğer kanserlerinin en önde gelen nedeni tedavi edilmeyen kronik hepatit B (HBV) ve hepatit C (HCV) enfeksiyonlarıdır. Global ölçekte karaciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 70- 80’inden doğrudan bu iki virüs sorumludur.
(Prof. Dr. G. Dilek Arman)

◊ Dünya Sağlık Örgütü’ne göre dünyada yaklaşık 287 milyon kişi kronik viral hepatit B veya C’yle yaşıyor. Türkiye’deyse yaklaşık 2-3 milyon kişinin Hepatit B virüsü, yaklaşık 300 bin kişinin de Hepatit C enfeksiyonuyla yaşadığı tahmin ediliyor. En önemli sorunlardan biri bu kişilerin önemli bölümünün enfeksiyonundan haberdar olmamasıdır. (Dr. Seda Akkaya)

‘En etkili uygulamalardan...’

AŞI KRİTİK ÖNEME SAHİP

◊ Karaciğer kanserini önlemeye katkı sağlayan en etkili koruyucu sağlık uygulamalarından biri hepatit B aşısıdır.

â—Š Hepatit C için henüz koruyucu bir aşı yoktur. Ancak günümüzde kullanılan yeni antiviral ilaçlarla hepatit C hastalarının yüzde 95’ten fazlası tamamen tedavi edilebilmektedir.Â
(Dr. Seda Akkaya)

◊ Hepatit B aşısı bebeklerde ilk doz doğumda (ilk 24 saat içinde), ikinci doz birinci ayın sonunda, üçüncü doz 6’ncı ayın sonunda uygulanır. Çocukluğunda aşılanmamış olanlarla sağlık çalışanları, diyaliz hastaları ve taşıyıcı aile bireyleri gibi yüksek risk grubundaki yetişkinlere yine 3 doz şeklinde yapılır. 

◊ Hepatit A aşısı bebeklerde rutin takvimde 18’inci ayın sonunda ve 24’üncü ayın sonunda olmak üzere 6 ay arayla 2 doz olarak uygulanır.

◊ Çin gibi bazı ülkelerde hepatit E için geliştirilmiş bir aşı bulunsa da küresel ölçekte henüz rutin takvimde değildir.

(Prof. Dr. G. Dilek Arman)

‘İdeal kilonun korunması şart’

TEDAVÄ°DE DÄ°KKAT EDÄ°LMESÄ° GEREKENLER

Prof. Dr. G. Dilek Arman tedavi sürecinde dikkat edilmesi gerekenleri şu şekilde sıralıyor:

◊ Özellikle kronik hepatit B ve C ilaçlarının her gün aynı saatte, aksatılmadan alınması kritik önem taşır. Hepatit B ilaçlarının aniden bırakılması karaciğerde ağır hasar alevlenmelerine; hepatit C tabletlerinin düzensiz kullanımıysa virüsün direnç geliştirmesine yol açar.

◊ Karaciğer yağlanması virüsle birleştiğinde siroz riskini artırdığı için Akdeniz tipi beslenme ve ideal kilonun korunması şarttır.

◊ Hepatit C tedavisi başarıyla bitse bile riskli davranışlar (steril olmayan enjektör, dövme vb.) sürerse hastaların yüzde 27’ye yakını yeniden enfekte olabilir. Bulaşmayı önlemek için jilet, tırnak makası gibi kişisel eşya ortak kullanılmamalı ve aile fertleri aşılanmalıdır.

◊ Alkol virüsün tahribatını katlayarak siroz ve kansere gidişi ciddi şekilde hızlandırır.

‘Tamamen belirtisiz olabilir’

◊ Enfeksiyon ilk bulaştığında hepatit C tamamen belirtisiz olabilir. Hepatit B belirtisiz veya akut hepatit dediğimiz bulantı, kusma, yüksek ateş ve sarılık yakınmalarına sebep olabilir.

◊ Kronikleşen hepatit B ve C enfeksiyonları uzun yıllar hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. İlerleyen evrede belirti görülen hastalardaysa halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, bulantı, sağ üst karın ağrısı, gözlerde ve ciltte sararma, koyu renkli idrar gibi şikâyetler ortaya çıkabilir. (Prof. Dr. G. Dilek Arman)

Karaciğer yağlanması riski:

STEATOHEPATÄ°T

◊ Hepatit C (özellikle Tip 3), karaciğerde yağlanmayı tetikleyerek siroza gidişi hızlandırmaktadır.  (Prof. Dr. G. Dilek Arman)

 ◊ Basit yağlanmanın her zaman ciddi sonuçları olmasa da karaciğerde iltihaplanma gelişebilir. Bu durum ‘steatohepatit’ olarak adlandırılır.Steatohepatit zaman içinde fibrozis, siroz ve hatta karaciğer kanserine ilerleyebilir.  Viral hepatitle karaciğer yağlanmasının birlikte olması, karaciğer hasarının hızlı ilerlemesine neden olabilir.
(Dr. Seda Akkaya)