Sağlık sorunlarından iş hayatına, okul ödevlerinden yemek tariflerine yeni yaşam ortağımız ChatGPT’yi neden çok sevdik?

Sabah kahvesini koyup “Bir bakayım” diyerek açılan ekranlar artık çoğu zaman yapay zekâya çıkıyor. Tarif ararken, e-posta yazarken, çocuğun ödevine yardım ederken ya da bir konuyla ilgili içten içe ‘Bunu acaba ben mi abartıyorum’ diye şüphe duyunca... 2026’nın ilk günlerinde Türkiye, bu dijital alışkanlıkta diğer ülkeleri geride bıraktı. We Are Social (ABD merkezli sosyal medya ajansı) ve Meltwater’ın (çevrimiçi medya ve sosyal medya şirketi) Digital 2026 Global Overview raporuna göre ChatGPT trafiğinde yüzde 94,49’luk oranla dünya birincisiyiz. Bu trafiğin küresel ortalamasıysa yüzde 80,92. Peki, bu ilişki yalnızca ekranla mı sınırlı kalıyor, yoksa hayatın içine de mi sızıyor? Bu sorunun peşine düşerek 100 kişiye yapay zekâyı nasıl, ne zaman ve neden kullandıklarını sorduk. Gelen yanıtlar, Türkiye’de yapay zekânın yalnızca ‘akıllı bir teknoloji’ olarak kalmadığını; kimi zaman bir yardımcıya, kimi zaman bir danışmana, kimi zamansa bir dert ortağına dönüştüğünü gösteriyor.

Arama motoru gibi...

Görüştüğümüz 14-60 yaş aralığındaki kişiler yapay zekâyı birden fazla amaçla kullanıyor. Yüzde 100’ünü kapsayan ortak alışkanlıksa yapay zekâyı bir arama motoru gibi görmeleri. Yani Google’a bir soru sorup, karşılarına çıkan onlarca linke tıklayıp tek tek okumak yerine, yapay zekâdan kısa ve öz bir yanıt almayı tercih ediyorlar. Yüzde 82’si aynı zamanda derin araştırmalar için yapay zekâyı kullanıyor; seyahat edecekleri yer hakkında bilgi alıyor, tarihteki bir olayı inceliyor.

Araştırmaya katılanların yüzde 72’si yapay zekâyı iş için kullandığını söylüyor. E-posta yazdırmak, pazarlama alanında müşteri ikna yöntemleri üzerine çalışmak, brief (bilgi notu) hazırlamak, raporlama ve verileri Excel tablosuna dönüştürmek gibi...

Yapay zekâyı başka alanların yanında sağlık için kullananlarsa 45 kişi. Çoğu, semptomlarını yapay zekâya sorarak kendine ya da çocuğuna teşhis koymaya çalışıyor; hastanede yaptırılan tahlillerin sonuçlarını da doktordan önce yapay zekâya yorumlatıyor.

Anneler de ödev yapıyor

100 kişiden 19’u yapay zekâyı diğer işlevlerinin yanı sıra bireysel spor eğitmeni olarak da kullandığını ifade ediyor. 14 kişi ona beslenme konusunda sorular sormayı tercih ediyor; yaşını, boyunu, kilosunu ve ulaşmak istediği kiloyu paylaşarak diyet listesi hazırlatıyor.

Konuştuğumuz öğrencilerin tamamı (14 kişi) yapay zekâyı ödev, sunum ve sınav öncesi hazırlık için kullanıyor. Aynı öğrencilerden bazıları yapay zekâdan kahve falı ya da tarot falı bakmasını istiyor. 3’ü sevgilileriyle yaşadıkları problemleri çözmek için yardım aldığını, dertleştiğini belirtiyor.

Görüştüğümüz 12 anne yapay zekâyı çocuklarının ödevlerini yaptırmak için mutlaka bir asistan olarak kullandığını söylüyor. Çeviri yaptırmak ve yeni bir dil öğrenmek amacıyla yapay zekâya başvuranların sayısı 43 kişi. Bu grupta hem öğrenciler hem de iş hayatında uzmanlaşmış kişiler var.

Sorularımızı yanıtlayan 100 kişiden 87’si ChatGPT’yi tercih ediyor; Gemini’dan da yararlanıyor. 13 kişiyse ChatGPT’ye ek olarak Copilot, Grok, Suno, Prezi, Cursor, Claude, Luma ve Pika gibi programların bir ya da birkaçını kullanıyor. Yazı yazma ve bilgi araştırma işleri için ChatGPT’nin, iş odaklı görevlerde Copilot’un, görsel üretimindeyse Gemini’ın daha çok tercih edildiği görülüyor.

SAĞLIK

◊ Sevilcan Yılmaz (56), çalışmıyor: Sağlıkla ilgili çıkan raporlarımı, kan tahlillerimi değerlendirmek için, yorum almak için sorular soruyorum.

◊ Oya Şengül (39), gıda mühendisi: Yapay zekâyı iş hayatımda çok yoğun kullanıyorum. İş dışındaysa sağlıkla ilgili tüm sorularımı ona soruyorum. Örneğin kızımın cildindeki bir kaşıntının fotoğrafını çekip atarak yorumlamasını istiyorum.
 ÖDEV

Ela (14), öğrenci: Bazen ödevlerimde yardım istiyorum. Almancayı yeni öğreniyorum. Çeviri yaparken ya da bilmediğim bir kelime olursa ChatGPT’ye soruyorum.

Başak Alsırt (46), ev kadını: 6’ncı sınıfa giden kızımın performans ödevlerinin hepsini yaptırıyorum. Sağlık konularında endişeli biri olduğum için kendimin ve ailemin tüm semptomlarını ona yazıp yorumlatıyorum. Yemek tarifleri soruyorum.

SPOR/BESLENME

Kerem Yıldırım (24), beyaz yakalı çalışan: İş hayatımda yoğun olarak yapay zekâ kullanıyorum, ayrıca günlük hayatımda da örneğin spor öncesi nasıl ısınmalıyım, ne yemeliyim gibi sorular soruyorum. Bir nevi danışmanım.

Gül Şirin (60), emekli: Yapay zekâyı kullanmayı yeğenlerimden öğrendim. Şimdi buzdolabında eksik olan her şeyi ona söylüyorum ve markete gittiğimde bana liste vermesini istiyorum. Günlük yürüyüşlerimi, sporumu aksattığım zamanlarda benimle motivasyon konuşması yapmasını istiyorum ve faydasını görüyorum.

Uğur Taştan (29), yönetici asistanı: Eskiden spor salonuna gidiyordum. Artık oturduğum sitenin sosyal tesisini kullanıyorum. Yapay zekâya salondaki aletlerin isimlerini söyledim, bana spor programı çıkardı. Çok memnunum.

FAL

Duru (14), öğrenci: ChatGPT’den arkadaşlarımla fal bakıyoruz. Ödevlerde ya da ders çalışırken de yardım alıyorum. En son
bir proje ödevimde sunumumun yanında yapay zekâyla video yaptırdım.

Merve (17), öğrenci: Genelde ödevlerimi yapmak, sınavlara hazırlanmak için kullanıyorum. Günlük hayatımda da ChatGPT’nin WhatsApp numarasına fal atmak, tarot falı bakmasını istemek eğlenceli oluyor.

YEMEK

Büşra Topçu (33), çalışmıyor: Yemek yaparken kullanıyorum. Elimdeki malzemeleri yazıyorum, bana ne yapmam gerektiğini adım adım anlatıyor. Mutfakta çok işime yarıyor.

Hande Aydemir (39), ev kadını: Aklıma gelen her türlü konuda soru soruyorum. Çocukların hastalıkları ve tahlil sonuçlarıyla ilgili bilgi almak, ödevlerinde zorlandığım konularda destek almak ve yemek tarifleri öğrenmek için kullanıyorum.

‘Yüzümüz modernliğe dönük ama alıştıklarımızı değiştirmeye dirençliyiz’

Umut Fırat Eroğlu, Hürriyet Ekler teknoloji yazarı

Türkiye’de yapay zekâ kullanan 100 kişiden yaklaşık 95’i ChatGPT’yi tercih ediyorsa, rasyonel açıdan bunun sebebi basit olmalı: Başka yapay zekâ kullanmayı bilmiyoruz. Basitleştirmek için örnek veriyorum; “Televizyonda en çok hangi kanalları izliyorsunuz” diye sorulan n100 kişiden 95’i aynı kanalı izliyorum diye yanıtlıyor. Evet, ülkenin en çok izlenen kanalı olabilir fakat hep o kanalı izlemek sizi iyi bir TV seyircisi yapmaya yetmez. Yayın eleştirmeni olmanızsa imkânsızdır. Haber konusu olan araştırmaya göre dünya ortalamasında her 100 kişiden 80’inin ChatGPT’yi tercih etmesiyse ilk çıkan olduğu için çok normal. Veriyi tersten okuduğumuzdaysa ChatGPT dışında kalan Gemini, Claude, Perplexity, Copilot, Midjourney ve daha pek çok kullanışlı yapay zekâ aracının yüzde 20’lik elit kullanıcılar arasında yaygın olduğunu görüyoruz. Türkiye’deyse bu oran yüzde 5 kadar az demek oluyor. Yani aynı veri bize yapay zekânın çeşitli kullanımı konusunda dünya sonuncusu olduğumuzu söylüyor. Peki, neden böyle? Aslında bu bir teknolojik okuryazarlık meselesi. Farklı botların farklı güçleri olduğunu bilmek için yazılım mühendisi olmak şart değil, ancak dijital kültüre gerçek bir ilgi ve yeniliklere açıklık gerekiyor. Sohbet botları sadece dijital araçlar değil, insanların duygularına da hitap ediyor. Konuyu sosyolojik açıdan da yorumlamak gerekir. Yüzümüz her zaman modernliğe dönük, diğer yandaysa gelenekselliği seven bir kültüre sahibiz. Yeni şeylere çok hızlı alışıyoruz, fakat alıştığımız şeyleri değiştirme konusunda yavaş ve dirençliyiz. ChatGPT’ye yapışıp kalan bir kullanıcının Gemini 3’nin öne çıkan avantajlarını fark etmesi ne kadar mümkün olabilir? Ayrıca duygusal bir toplumun fertleri olarak bir sohbet botuna gönülden bağlandık mı onu terk etmemiz de iyice güçleşiyor. Ancak ChatGPT’ye gösterdiğimiz kadar sadakati kendi aramızda sergiliyor muyuz, orasından şüpheliyim.

YABANCI DİL

Melike Türkay (27), avukat: Yapay zekâyı özellikle yabancı dilde İngilizce versiyonuna ulaşamadığım metinlerin çevirilerini yapmak için kullanıyorum. Anlamı bozulmadan kısa sürede okumam gereken bir metne ulaşmamda çok yardımcı oluyor.

Sıla Naz Yüksel (30), pazarlama müdürü: Yabancı dillerde hazırlanan kampanya metinlerini lokal pazarlama diline uyarlarken ve görsel tasarım süreçlerinde destek alıyorum. Ayrıca hazırlayacağım sunumlar için brief yazımı ve sunum taslağı oluşturma aşamalarında da kullanıyorum.

ÖZEL HAYAT/DERTLEŞME

Ela B. (20), öğrenci: Genelde sunum ödevlerimi hazırlamak için kullanıyorum. Hem Gemini hem de ChatGPT kullanıyorum. Ama en çok da eski erkek arkadaşım bana döner mi diye kız arkadaşlarım yerine onu darlıyorum.

Ferhat Özdemir (56), psikolog:
Ben en çok Gemini’ı kullanıyorum, neredeyse hayatımın her alanında. Bazen sevgilimin romantik bir mesajına cevap yazdırıyorum, bazen uçak bilet fiyatlarını karşılaştırmasını istiyorum. Ama en çok müzakere süreçleri için kullanıyorum. Seçtiğim bir konu hakkında iki taraf belirlemesini ve müzakere etmesini istiyorum. Aklımdaki o fikre ait birçok başka düşünceyi de bu sayede görebiliyorum, tek bir bakış açısında kalmamış oluyorum.

Ferda Kutlu (53), mağaza müdürü: Günlük hayatımın her alanında yapay zekâya başvuruyorum. Yaşadığım kişisel sıkıntıları anlattığımda akılcı ve yol gösterici öneriler sunuyor. Ayrıca sağlık hakkında da sorular sorarak epey faydalanıyorum.

Fatma Deniz (20), öğrenci: Yazdığım ödevlerimin gramerini (dilbilgisi) kontrol ettirmek, aynı zamanda onay alma içgüdüsüyle yapay zekâya sıklıkla başvuruyorum. Etrafımdaki ‘gerçek insanlar’a sormaya çekindiğim, önyargıyla yaklaşacaklarını düşündüğüm konularda veya bazı kişisel düşüncelerim/iç dünyam/karmaşık sorular hakkında da yapay zekâya başvurduğum oluyor.

Yeliz Tingur (35), iletişimci: Düşüncelerimi netleştirmek, farklı bakış açıları görmek ve karar verme sürecimi hızlandırmak için kullanıyorum. Bir fikir veya proje için stratejik öneriler sunmasını, içerik alternatifleri üretmesini istiyorum. Ayrıca gündelik hayatta pratik çözümler bulmak ya da kafamdaki karmaşayı toparlamak için sorular soruyorum. Bir nevi kişisel asistan olarak kullanıyorum.

İŞ HAYATI

◊ Zeynep Çamkaya (39),
insan kaynakları uzmanı: İş ilanı metinleri ve mülakat soruları hazırlarken kullanıyorum. Aday değerlendirme kriterlerini netleştirmemde yardımcı oluyor.

◊ Zeynep Çakır (26), öğretmen: Okullarda kullanılan bazı dijital platformlarda öğrencilerin gelişim sürecini değerlendiren ve raporlayan yapay zekâ altyapıları bulunuyor. Bu tür uygulamalar özellikle öğretmenlerin çocuğun durumunu daha iyi anlaması, eksiklerini gidermesi ve veliye sağlıklı dönüş vermesi açısından büyük kolaylık sağlıyor.

◊ Furkan A. (24), stajyer avukat: Hukuki çeviri, sözleşmenin ilk incelenmesi ve belgelerin düzeltme okuması için kullanıyorum. Genellikle kendi eğittiğim ChatGPT’yi kullanıyorum. Bununla beraber Gemini’a çevirileri kontrol ettiriyorum.

◊ Zeynep Gözübüyük (47), ürün geliştirme: Yabancı bir şirkette çalışıyorum, şirket içi mail’leşme dili tamamen İngilizce. Yapay zekâ işimi çok kolaylaştırdı. Tüm e-postalara onun yanıt vermesini istiyorum.

◊ Belki Altıkulaç (52), satış direktörü: Müşterilere satış yapabilmek ya da yapacağım sunumları daha iyi versiyonlarına ulaştırmak için kullanıyorum. Müşterilerin itiraz ettiği konularda diyalogları yönetebilmek için de danışıyorum.

◊ Özgür G. (43), iletişim uzmanı: Editing, redakte, kontroller, içerik üretimi, görsel üretimi için kullanıyorum. Cilt bakımından hediye önerilerine aklıma gelen her türlü soru ve sorunda, plan program yaparken, alternatif ararken mobilde yapay zekâya başvuruyorum.

SEYAHAT

Ece Akkaya (38), işletme sahibi: Seyahate giderken bavul hazırlayacağım zaman nereye, kaç gün, kiminle gideceğimi yazıyorum, hemen bana yanımda götürmem gerekenleri yazıyor. Benim için pratik oluyor hazırlanırken. Oğlum ilkokula gidiyor. Onun ödevlerini yaparken bazen oradan yardım alıyoruz.

Oğulcan Tatar (30), turizmci: Gideceğim tarihler belliyse o dönem için spesifik bir tavsiyesi olup olmadığını soruyorum. Bana uygun tavsiyeler vermesini istiyorum. Gittiğim müzelerde ilgi alanıma uygun neler var listeliyor. Rota ve zaman planlaması yapıyor. Hava durumu ve ulaşım odaklı tavsiyeler veriyor. Bütçe planını yapıyor. Rezervasyon yapılması gereken yerler varsa resmi adreslerini bulmamda yardımcı oluyor. Bir meydandan veya tarihi yapıdan kısaca geçiyorsam dikkat etmem gereken yerleri bana söylemesini istiyorum.

DERS

İlhancan Selçuk (21), öğrenci: Finansla ilgili araştırmalarımda önce Perplexity üzerinden tarama yapıyorum, ardından elde ettiğim verilerle ChatGPT’ye tablolar hazırlatıyorum.

Lara Şengün (24), öğrenci:
Ödevlerimi toparlamak ve konuları daha anlaşılır hale getirmek için kullanıyorum. Sunum metni yazdırıyorum, bazen de sınav öncesi özet istiyorum. Akademik dili sadeleştirmesi işime yarıyor.