‘Erkekler de HPV aşısı olmalı’
Güncelleme Tarihi:
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu rahim ağzı kanseri ilk sırada olmak üzere birçok kanser türüne karşı koruyan HPV aşısının yıl sonundan itibaren ücretsiz olacağını açıkladı. Uzmanlar özellikle 9-14 yaş arasındaki çocukların aşılanmasını öneriyor.
Cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biri olan insan papilloma virüsünün (HPV) bugüne kadar 100’den fazla tipi tespit edildi. HPV’nin bazı türleri, rahim ağzı kanseri başta olmak üzere anüs, ağız, boğaz ve penis kanserleriyle ilişkilendiriliyor. Virüse karşı geliştirilen HPV aşısıysa uzmanlara göre en etkili korunma yollarından biri. Sağlık Bakanlığı’nın aşının yıl sonundan itibaren ücretsiz uygulanacağını açıklamasıyla birlikte akıllardaki sorular da çoğaldı: Aşı kimlere yapılmalı, ne kadar etkili ve güvenli, hangi yaşta uygulanmalı... Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Prof. Dr. Faruk Abike ve aile hekimi Uzm. Dr. Tuba Efe sorularımızı yanıtladı.
HPV aşısının hem kadınlara hem erkeklere uygulanabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Faruk Abike, aşının en etkili olduğu dönemleri şöyle anlattı: “Sağlık otoriteleri özellikle 9-14 yaş arasındaki çocukların aşılanmasını öneriyor. Çünkü bu yaş grubundaki bireylerde bağışıklık sistemi daha güçlü yanıt verir ve virüsle karşılaşma ihtimali daha düşüktür. 15-26 yaş gençler için de faydalıdır. Cinsel yaşama başlamış olsalar dahi aşının farklı HPV tiplerine karşı koruyucu etkisi devam eder.”
Yanlış bir algının da HPV’nin yalnızca kadınları etkilediğine ilişkin olduğunu belirten Uzm. Dr. Tuba Efe’yse erkeklerin de HPV’yle ilişkili birçok kansere yakalanabilme riskinin olduğunu vurguladı: “Erkekler virüsün farkında olmadan taşıyıcısı ve bulaştırıcısı olabilirler. Bu nedenle aşılanmaları toplum bağışıklığı açısından da büyük önem taşır.”
Uzm. Dr. Efe yapılan çalışmalara göre HPV aşılarının sağladığı bağışıklığın en az 10-15 yıl boyunca devam ettiği bilgisini de verdi: “Bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde, örneğin HIV pozitif, organ nakli geçirmiş, kemoterapi alan hastalarda bağışıklık yanıtı daha düşük olabilir. Ancak aşı bu gruplarda da güvenli ve etkilidir.”
Hamilelere uygulanmıyor
Her aşıda olduğu gibi HPV aşısında da bazı tıbbi engeller olabileceğinden bahseden Prof. Dr. Abike aşı yaptırmaması gerekenleri şöyle sıraladı:
◊ Önceki dozlara veya aşının içeriğindeki maddelere karşı ciddi alerjik reaksiyon göstermiş kişiler.
◊ Hamilelikte aşının risk oluşturduğuna dair kesin bir bilgi yok. Yeterli veri olmadığından hamilelere tedbir amaçlı olarak uygulanmaz.
◊ Ateşli ve akut hastalık geçirenlerde aşının geçici olarak ertelenmesi öneriliyor.
Üç gruba ayrılıyor
Uzmanların aktardığına göre HPV aşıları, kapsadıkları virüs tiplerine göre üç gruba ayrılıyor: 2’li aşı,
4’lü aşı ve 9’lu aşı.
Türkiye’de en yaygın kullanılan, hem özel sağlık kuruluşlarında
hem de bazı belediye ve sosyal sorumluluk projelerinde tercih edilen aşı tipi 9’lu olan. En geniş kapsama sahip aşı aynı zamanda. Toplamda
9 tipe karşı koruma sağlıyor. Kanserle ilişkili yüksek riskli 7 tip; 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 ve siğil yapan tiplerse 6 ve 11.