Çocuk işçiliği hâlâ sona ermedi: 138 milyon çocuk çalışıyor
Güncelleme Tarihi:
ILO ve UNICEF’in yeni raporu “Çocuk işçiliğinde gerileme yaşandı ama hedefin çok gerisindeyiz” diyor. Türkiye’ninse mevsimlik çocuk tarım işçiliğiyle mücadelesi devam ediyor.
Dünya genelinde çocuk işçiliğiyle mücadelede bazı kazanımlar sağlansa da yeni veriler sorunun büyüklüğünü ve mücadelenin devam etmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından yayımlanan ‘Çocuk İşçiliği: 2024 Küresel Tahminler, Eğilimler ve İlerleme Yolu’ raporuna göre dünyada hâlâ 138 milyon çocuk işçi var; 54 milyonu, sağlığını, güvenliğini ve gelişimini tehdit eden tehlikeli işlerde çalışıyor.
Raporda, 2020’den bu yana çocuk işçiliğinden 22 milyon çocuğun çıkarıldığı belirtiliyor. Bu veri 2016-2020 yıllarında yaşanan artışın ardından olumlu bir gidiş. Ancak çocuk işçiliğini ortadan kaldırmak için ilerleme hızının 11 kat artması gerek.
Verilere göre çocuk işçiliğinin en yaygın görüldüğü alan tarım sektörü. Bu alanda çalışan çocuklar toplam çocuk işçiliğinin yüzde 61’ini oluşturuyor. Onu hizmet sektörü (yüzde 27) ve sanayi (yüzde 13) izliyor. Özellikle 5-11 yaşındaki çocuklar için ilerleme yavaş ve dengesiz seyrediyor. Tehlikeli işlerse tüm yaş gruplarında yaygın.
Türkiye ‘öncü ülke’
ILO Genel Direktörü Gilbert F. Houngbo, rapora ilişkin açıklamasında “Elde edilen ilerleme umut verici. Ancak milyonlarca çocuk hâlâ çalışıyor. Çocuklar eğitim almalı
ve çocukluklarını yaşamalı. Bu ancak ailelerin insana yakışır işlere erişimiyle mümkün olabilir” ifadelerini kullandı.
Rapor bölgesel bazda da önemli farklılıklar içeriyor. En büyük ilerleme, Asya ve Pasifik bölgesinde kaydedildi. 2020’deki
49 milyon olan çocuk işçi sayısı, 2024’te
28 milyona düştü. Latin Amerika ve Karayipler de çocuk işçiliği oranında yüzde 8’lik bir düşüş sağladı. Buna karşın Sahra Altı Afrika hâlâ çocuk işçiliğinin en yoğun olduğu bölge. Bölgedeki çocuk işçi sayısı 87 milyon seviyesinde ve toplam küresel sayının üçte ikisini oluşturuyor.
ILO Türkiye Direktörü Yasser Hassan, Türkiye’nin çocuk işçiliğiyle mücadelede önemli adımlar attığını ve Alliance 8.7 isimli küresel koordinasyon kurulunda ‘öncü ülke’ ilan edildiğini hatırlattı. Türkiye ILO’nun çocuk işçiliğiyle mücadeleye dair 138 ve 182 No’lu sözleşmelerini sırasıyla 1998 ve 2001’de onaylamıştı. Hassan “Türkiye son 30 yılda güçlü yasal çerçeveler, ulusal programlar ve uluslararası işbirlikleriyle bu alanda ilerleme kaydetmiştir. Ancak özellikle mevsimlik tarım gibi riskli alanlarda çocuk işçiliği hâlâ ciddi bir sorundur” dedi.
İstanbul Bilgi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Zeynep Şimşek mevsimlik tarım alanında çalışan çocukların hem fiziksel hem de psikososyal riskler altında olduğunu söyledi. Şimşek bazı bulgular da paylaştı: 15-17 yaş aralığındaki gençlerin yüzde 95’i 15 yaşını doldurmadan çalışmaya başlıyor. Gençlerin yüzde 93,7’si günde 8 saatten fazla çalışıyor. Kız çocuklarının yüzde 70’inde büyüme geriliği görülüyor. Göç dönemlerinde çocuklar barınma, ulaşım, hijyen, pestisit maruziyeti, güneş çarpması, kas iskelet sorunları ve istismar gibi tehlikelerle karşı karşıya kalıyor.
Şimşek çözüm için sürdürülebilir ve yapısal politikaların gerekliliğine dikkat çekti. Bu kapsamda, sağlıklı barınma koşulları, güvenli ulaşım, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimle sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Dünyada hâlâ milyonlarca çocuk eğitim hakkından mahrum bırakılıyor. Raporun da ortaya koyduğu gibi çocuk işçiliği, yalnızca bir işgücü sorunu değil; aynı zamanda yoksulluğun, eğitime erişim eksikliğinin ve toplumsal eşitsizliğin bir sonucu. Mücadeleyse çokboyutlu koordinasyon gerektiren ve uzun soluklu bir çaba.