Güzel hikâyelerle dolu bir yaz tatili başlasın

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Gizem: Gülaycığım bir eğitim ve öğretim yılını daha bitirdik. Şimdi 2 aylık uzun yaz tatili var. Bizim çocukluğumuzda yazlığa giderken bir bavul da kitap taşırdı annem abimle benim için. Tabii ekran dediğimiz canavar yoktu, güzel vakit geçiriyorduk kitaplarla. Ama ne yalan söyleyeyim bazı kitaplar sıkıcıydı. Şimdiki gibi resimli, çeşit çeşit hikâye kitapları yoktu. Yaşlı yaşlı konuşmaya başladım yine.

Gülay: Yaşınla değil, kızının artık büyümesiyle ilgili bu duygu. Bütün anne-babalar benzer duyguları yaşıyor: ‘Ya okumayı sevmezse, ya elinden tablet düşmezse!’ Çok haklısın bu telaşende, üstelik bu yaşlarda okuma alışkanlığı edinmezse sonra daha zor olacak. Böyle düşünenler için bu hafta çocuk kitapları editörlerine danışarak hazırladığımız önerilerin çok faydalı olacağına inanıyorum...

Merak, keşif ve keyif

Gizem: Evet çünkü bir insanın hayal gücünü başka hiçbir şey bu kadar geliştirmiyor. 2 yaşından itibaren Lorin’e kitap okumaya başladım. Sonra kendi kendine okumayı da sevdi. Okulundaki sistem de bunun üzerine kurulu. Yılın başında 40 kitap aldık, yaz listemiz hazır. ‘Her gün 1 kitap’ meydan okumasıyla motive etmeyi düşünüyorum kendisini.

Gülay: “2 yaşından da erken, hatta anne karnında kitapla tanıştırabiliriz çocukları” diyor Yapı Kredi Yayınları Doğan Kardeş Dizisi Yayın Yönetmeni Hazel Bilgen. Önerileri de ufuk açıcı. Diyor ki: “Çocuklara yüksek sesle kitap okuyarak onları kitaplarla tanıştırdıktan sonra beraber okuyup kitaplar üzerine sohbet edebiliriz. Kitap okumak zorunluluk ya da sonunda ödül kazanılan pazarlık konusu olmamalı. Çocukların sık gördüğü kişileri okurken görmesi çok önemli, kitap okumak hayatın akışında doğal bir eylem olursa ihtiyaca dönüşebilir. Birlikte kütüphanelere gidebilir, ödünç kitap alabiliriz. Kitabevlerine gidebiliriz. Yeter ki okumanın tadını alsınlar.”

Gizem: Kronik Çocuk Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Tülay Öncü de çocuklarda kitap okuma alışkanlığını geliştirebilmek için bu işin ailede başlaması gerektiğini söylüyor ve şunları tavsiye ediyor: “Resimli kitaplar, çocukların kitapla duygusal bağ kurmasına yardımcı oluyor. Günde yarım saatlik düzenli okuma bile zamanla kalıcı alışkanlığa dönüşebiliyor.” Öncü’ye göre diğer önemli nokta çocukları kitap seçim sürecine dahil etmek: “Özellikle tatilde okunacak kitapları birlikte seçmek ve çocuğun tercihlerini dikkate almak, onun kendisini okuyan bir birey olarak görmesini sağlıyor. Okuma alışkanlığı çoğu zaman zorunluluktan değil; merak, keşif ve keyif duygusundan besleniyor.”

Gülay: Can Çocuk’tan Mehmet Erkurt'un önerileriyse özellikle ‘Bu çocuk okumayı sevmiyor’ paniğine giren anne-babalara: “Öncelikle çocuğun okumasını bir telaş ve kaygı konusu olmaktan çıkaralım. Ebeveynin çocuğunu ‘iyi niyetle’ okur yapma çabasındaki o anksiyeteyi sezip çocuğun kitaplardan uzaklaşması mümkün. Aynı şekilde kitapta bir unsuru sevmedik diye öğretmene, yayıncıya hiddetle yaklaştığımızda da çocuğa tatsız bir bağlam yaratıyoruz. Müfettişliği ve o gerekmeyen telaşı bırakalım. Çocuğa açık fikirlilikle yaklaşır, hislerini güven ve sakinlikle dinlersek okuma alışkanlığına doğru çok sağlam bir adım atmış oluruz.”

Alışkanlık değil zevk...

Gizem: Günışığı Kitaplığı İletişim Yöneticisi editör Halil Türkden meseleye farklı açıdan bakıyor ve ‘okuma alışkanlığı’ yerine ‘okuma zevki kazanmaktan’ söz etmenin önemine dikkat çekiyor: “Bir çocuğun türlü baskılarla, sınav ya da not korkusuyla kitap okuma zevki kazanması mümkün değil. Merak ettiği kitaplara erişen, okudukları için suçlanmayan, saygı gören çocukların bu zevki ömürlerince sürdürme şansı yüksek.” Türkden’in ebeveynlere önerisi de şu: “Çocuklara kitaplar ve okuma eğilimlerinde önyargısız, şefkatle, sağduyuyla yaklaşmak; seçimleri üzerine sorular sorup sohbet etmek iyi bir başlangıç olabilir. Ebeveynler, çocukların ve gençlerin okuma seçimlerini özgürce yapmalarına alan tanımalı.”

Bu kampanya artık bir klasik

Türkiye İş Bankası’nın bugüne kadar 18 milyonu aşkın kitabın çocuklara ulaşmasına vesile olan ‘Karneni Göster Kitabını Al’ kampanyası bu yıl da sürüyor. Bu yılın hediye kitapları Jules Verne’in ‘Dünyanın Ucundaki Fener’iyle soru ve cevaplardan oluşan ‘Hangi Gezegen Yüzebilir?’. Kitaplara İş Bankası şubelerinden, derginin mobil uygulaması üzerinden ya da www.kumbaradergisi.com adresinden erişilebilir. Ayrıca kitaplar, yatılı okullar, sevgi evleri, çocuk ve gençlik kapalı cezaevleriyle çocuk eğitimevlerine de gönderiliyor. Braille alfabesiyle basılarak görme engelli öğrencilere eğitim veren okullara da ulaştırılıyor.

‘Harold serisini listenize alın’

Ayşecan Tatari, oyuncu, çocuk kitabı yazarı

◊ 3-6 yaş grubuna Mahir Ünsal Eriş’in çevirdiği, Crockett Johnson’ın yazdığı Harold serisini (Can Yayınları) listenize alın. Nesin Yayınevi’nden Marianna Coppo’nun ‘Petra’sını ve Benji Davies’in bütün kitaplarını tavsiye ederim. Domingo Yayınevi’nden ‘Höt ile Zöt’, ‘Çekirdek ile Yumurta’, ‘Bavulumdaki Kırık Fincan’ ve Anya Yayın’dan da ‘Sen Ne Görüyorsun’ adlı kitap serisi de listemde.

◊ 6-8 yaş grubuna Büyülü Fener Yayınları’ndan Avni serisini tavsiye ederim. Yine aynı yayınevinden bir büyüme hikâyesi olan kendi yazdığım ‘Manolya ve Kiraz’ı öneririm. Domingo Yayınevi’nden ‘Kıpkıp ve Tam Tam’, İthaki Yayınları’ndan da ‘Ayı ve Kuş’ serileri diğer alternatifler olabilir.

Okulöncesi ve ilkokul kitapları (3-8 yaş)

Büyümenin en güzel zamanında miniklere tavsiyeler

‘Bluey Hakkında Her Şey’ (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)

Bluey’nin günleri maceralarla doludur. Akşam ailece bir arada olmanın verdiği
o duygunun yeriniyse hiçbir şey tutamaz.

‘Sahilde Yaz, Hadi Gezelim’, Sue Tarsky (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)

Hadi, birlikte hayvanları, nesneleri ve daha birçok şeyi sayalım, birlikte arayıp bulalım, renklerine bakalım.

‘Sakın Büyüme!’, Roald Dahl’dan esinlenerek (Can Çocuk)

Yaz mevsimi büyümemenin en güzel zamanı. Ama çocuklar gibi eğlenirken bazı şeylere dikkat etmekte de fayda var.

‘Kırmızı Başlıklı Kız Neyi Göremedi?’, Mar Ferrero (Can Çocuk)

En bildiğimiz hikâyenin bile sandığımız gibi çıkmadığı durumlar olabilir. ‘Kırmızı Başlıklı Kız’ masalını kurttan dinlediniz mi?

‘Dikkat İnsan Çıkabilir!’, Füsun Çetinel-Cansu Dinç (Günışığı Kitaplığı)

Bozayı kış uykusundan uyanmıştır. Ormandan gelen gürültüler ayı ailesinin uykusunu bölmüştür. Mağaradan çıktıklarında gürültü kaynağını görürler: İnsanlar!

‘Üç Tekerlekli Kütüphane’, Davide Cali-Sébastien Pelon (Günışığı Kitaplığı)

Eski ilkokul öğretmeni Dario üç tekerlekli kamyonetine kitaplar dizip kasaba kasaba dolaşır. Ulaşımı zor yerlerdeki insanlara kitap götürür. Ama bir gün aracın el frenini çekmeyi unutunca olanlar olur...

‘Kocaman’, Rob Biddulph (Kronik Kitap)

Kocaman, çocuklara ‘küçük’ olmanın eksiklik olmadığını, asıl büyüklüğün empati kurabilmekte yattığını anlatıyor.

‘Olağanüstü Bahçıvan’, Sam Boughton (Kronik Kitap)

Can’ın oldukça sıradan bir dünyası vardır ama hayallerde gezinirken aklına gelen fikirle bir anda tüm hayatı değişir.

‘Büyük Buluşma’, Görkem Kantar Arsoy (YKY Doğan Kardeş)

Zeynep ve arkadaşlarının aklında Atatürk’le ilgili o kadar çok soru vardı ki! Sonra Zeynep bir zaman çadırı kurmaya karar verdi. Sorularını Atatürk’e kendi soracaktı.

Bunları da listenize ekleyebilirsiniz

◊ ‘Tarçın ve Büyük Pijama Partisi’, Günther Jakobs-Andreas König (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)

◊ ‘Tatilde Yapılabilecek 50 Etkinlik’, Kim Hankinson (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)

◊ ‘Kerem ile Minik Canavarlar, Canavarlar Kampta’, Zanna Davidson (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)

◊ ‘Kirpinin Mektubu’, Burcu Ünsal-Gül Sarı (Can Çocuk)

◊ ‘Hititli Küçük Hayalcinin Düşleri’, Gürol Sözen (Can Çocuk)

◊ ‘Bizim Tombiş Evden Hiç Anlamıyor’ (Tombiş Kitaplar dizisi), Behiç Ak (Günışığı Kitaplığı)

◊ ‘Porsuğun Büyük Yolculuğu’, Suzanne Chiew (Kronik Kitap)

◊ ‘Eyvah! Zorlu Okul Yolu’, Christian Tielmann (Kronik Kitap)

◊ ‘Benim Adım Şaziment’, Emine Şahin Tursun (Kronik Kitap)

◊ ‘Hayal Kanatlı Kâğıt’, Semra Kara (Kronik Kitap)

◊ ‘Gezegen Gezgini Yavaş Adım’, Muzaffer Özgüleş (YKY Doğan Kardeş)

İlkokul ve ortaokul için romanlar (8-11 yaş)

Dünyayı anlatan sıcak ve cesur serüvenler

‘Kayıp Kuş Sesleri’ (Mars Vulpes dizisi 1), Suat Duman (Günışığı Kitaplığı)

Gelişmiş duyulara sahip olan Mars Vulpes bir sabah okul bahçesinde bir tuhaflık fark eder: Kakadu kuşlarının her zamanki cıvıltıları kesilmiştir... 

‘Kelebek Etkisi’ (Kaos Oyunları dizisi 1), Günay Gafur (Günışığı Kitaplığı)

Profesör, Siren, Zehir, Acısos, Ejderha ve Baykuş... Aynı sitenin çocukları. Bir gün garip olayları çözmeye karar verirler ve kendilerini şifreli bir oyunun içinde bulurlar.

‘Gökkuşağı Yazı’, Sevim Ak (Can Çocuk)

Yazları yepyeni öyküler dinler ve bambaşka büyürüz. Melisa için bu yaz sürprizleriyle geliyor...

‘Uzay Çocuğu’, David Walliams (Can Çocuk)

Köhne bir çiftlikte yaz çok sıkıcı görünebilir. Ta ki bir uçan daire mısır tarlasına çakılana kadar!

‘Toprak Çocuk’, Nergis Seli  (YKY Doğan Kardeş)

Fü Dünyası’nda herkes evinde, herkes ekran başında. Dünya artık yaşanamaz halde ve sokağa çıkmak yasak! Terra, 11’inci yaş gününde, anneannesinin ona bıraktığı bir mesajı bulur ve macera başlar....

‘Ufku Görmek İsteyen Çocuk’, Jean Giono (YKY Doğan Kardeş)

Küçük bir çocuk babasıyla gezintiye çıkar ama yolu çevreleyen devasa ağaçlar manzarayı görmelerine engel olur. Akşam rüyasında kendini bir ağacın dibinde bulur. En tepeye tırmanır ve derken olanlar olur.

‘Çocuklar Soruyor, İlber Hoca Cevaplıyor: Yedi Tepe İstanbul’, İlber Ortaylı (Kronik Kitap)

İstanbul’u sadece kalabalık bir şehir olarak değil; yaşayan, anlatan ve hatırlatan bir hazine olarak tanımak isteyen bütün çocuklar ve gençler için!

‘Büyüdüm Ben’, Şermin Yaşar (Kronik Kitap)

Çocukların ne kadar güçlü olduğunu, aynı zamanda ne kadar korunmaya ihtiyaç duyduklarını anlatan sıcak bir hikâye.

‘Akasya’nın Bilim Günlüğü-Birinci Kitap, Yaz Bilimi’, Katie Coppens  (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)

Çocuklar bilimsel metodu yaşamdan örneklerle açıklayan bu kitabı okurken eğlenecek ve yeni şeyler öğrenecekler.

Bunları da listenize ekleyebilirsiniz

◊ ‘Çip, Çöp ve Mia’, Müge İplikçi (Günışığı Kitaplığı)

◊ ‘Marie Bot Robot Dadı’, Liza Szabo (Günışığı Kitaplığı)

◊ ‘Öteden Beri: Gözcü Kulesinde’ Delâl Arya (Can Çocuk)

◊ ‘Cankurtaran Şövalyeleri İstanbul Dehlizlerinde’, Safter Korkmaz (Can Çocuk)

◊ ‘En Kötü Hafta-Cuma’, Eva Amores-Matt Cosgrove (YKY Doğan Kardeş)

◊ ‘Kral Arthur’un Kalesi’, Geronimo Stilton (YKY Doğan Kardeş)

◊ ‘Willow Adında Bir Kız’, Sabine Bohlmann (YKY Doğan Kardeş)

◊ ‘Okuma Karşıtları Kulübü’, Lodovica Cima (YKY Doğan Kardeş)

◊ ‘Yaz Günlüğüm’, Mine Karakaya (Kronik Kitap)

Ortaokul ve liseye özel (11+ yaş)

Maceranın peşinden koşanlara...

‘Denizoğlan Madalyonun Peşinde’, Kerem Evrandır (Günışığı Kitaplığı)

Balat’ta çıkan büyük bir yangın Denizoğlan’ın hayatını bir gecede altüst eder. Babasından emanet madalyonu kurtarmaya çalışırken kendini haydutlarla tulumbacıların arasında bulur.

‘İki Yıl Okul Tatili’, Jules Verne (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)

Chairman yatılı okulundan bir grup öğrenci sabah yat gezisine çıkmak için hazırlık yapar. Akşamdan yata yerleşip uyurlar. Ama bir fırtına patlar ve gemiyi okyanusun uzak köşelerine taşır...

Bunları da listenize ekleyebilirsiniz

◊ ‘Her Şey Küle Döndüğünde’, Victoria Williamson (Günışığı Kitaplığı)

◊ ‘En İyi Kız Kardeşler, Tatile Gidiyoruz’, Sarah Welk (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)