Anneler kendine ve sağlığına ne kadar vakit ayırabiliyor?

Gizem: Gülaycım, çocukların dersi, ödevi, sınavı, sporu, sağlığı, psikolojisi derken bir koca yılı daha yedik bitirdik peşlerinde. Bir durup kendine bakabilme fırsatın oldu mu 2025’te, çok merak ediyorum?

Gülay: Geçen yıl bazı kararlar verildi ama harekete geçilemedi maalesef... Bu yıl için planlarım var (gülüyor). Geçen hafta sosyal medyada dolaşan bir video vardı. ‘Sadece annelere gelen o vicdan perisi’ peşimi hiç bırakmıyor. Çünkü kendime ayıracağım her vakit hatta her bütçe sanki Bilge’nin hakkıymış gibi düşünmeye devam ediyorum. En basit örnek spora başlayamadım hâlâ... Pilates yapmak istiyorum, niyetleniyorum, harekete geçemiyorum. İşten kalan zamanımdan haftada 3 gün birkaç saati bir türlü kendime ayıramıyorum.

Gizem: Ben daha gerçekçi planlar yapıyorum (gülüyor). Misal haftada bir kere, iki saat ulaşılabilir bir hedef benim için. Onu da bulunca yatıp uyuyorum zaten. Şaka bir yana, bekâr anne olmanın bir artısını yaşıyorum ben bu sene artık. Lorin’in yaş olarak bireysel bir bakıma ihtiyacı yok, babasıyla tek başına çok rahat vakit geçirebiliyorlar. Cumartesi günleri benim. Nasıl büyük bir lüks anlatamam. Ben 2025’te her cumartesimi sosyalleşmeye ayırdım diyebilirim. Fakat sağlığımı çok ihmal ettim. Bu sene ne bir jinekoloğa görünebildim, ne meme ultrasonu çektirebildim ne de kan değerlerimden haberim var.

Gülay: Benim hafta içi yoğunluğum biraz daha fazla olduğu için hadi baba-kız hafta sonu takılın deme ihtimalim yok. Bundan şikâyetçi de değilim, hep birlikte bir şeyler yapmayı seviyorum. Elbette her çocuk, her aile kendine özgü bir yol çiziyor. Ancak hafta içinden bir örnek vereyim; Bilge benimle ders çalışmayı seviyor. Bu dışarıdan şöyle de görünebilir; ‘hırslı anne, her dakika çocuğuna ders yaptırıyor, başında duruyor’... Valla tam tersi, elinde kalem-kâğıt başıma gelmesin diye dua ediyorum ama maalesef evdeki ‘yardımcı kitap’ hep ben oluyorum. İşten sonra spora ayıracak vakit de bulamıyorum haliyle... Ama sağlık meselesini geçen sene ihmal etmedim, yaptırılması gereken kontrollerimi yaptırdım.

Kontrolleri aksatmamalı

Gizem: Senin de başta dediğin gibi her boş vaktimizi ya da bütçemizi onlara ait hissediyoruz fakat bu doğru değil. Daha gelişmiş toplumlarda annelerin üzerinde böyle bir baskı yok ve dolayısıyla anneler de bizim gibi hissetmiyor. Bizimki öğrenilmiş çaresizlik biraz. Oysa her lafı geldiğinde “Maskeyi önce kendinize, sonra çocuğunuza takın” demeyi biliyoruz. Anneler sağlık kontrollerini ihmal ederlerse, anneler sosyal yaşantılarını ihmal ederlerse, anneler bir kahvesini bile sıcak içemezlerse o evde ödev de yapmak mesele olur, çocuğa bakım vermek de bir süre sonra çok yorucu olur. Bak, sen ne güzel en azından sağlık kontrollerini ihmal etmemişsin.

Gülay: Sağlık kontrollerin 2026 planların arasında ilk sırada olsun Gizem. Sağlığımız için bu kontroller çok önemli. Biz iyi olduğumuzda çocuklar iyi oluyor. Okurlarımızla da kadınların ihmal etmemesi gereken kont-
rolleri paylaşıyorum.

Kadın sağlığını korumak için 8 öneri

Memorial Hastanesi Kadın Hastalıkları Bölümü’nün oluşturduğu rehberden...

◊ 20 yaşından sonra ayda bir kez memenizi elle muayene önemli. Meme kanserinin tanısında çok önemli bir yere sahip olan mamografi 40 yaşından sonra tarama amaçlı çektirilmeli.

◊ 40’lı yaşlardan itibaren rahim ve rahim ağzı kanseri riski artıyor. Kadın kanserlerinin bazı türleri açısından rahim ve yumurtalıkların incelenmesi erken teşhis için hayati öneme sahip. Her yıl bir defa jinekolojik muayene ve smear testi sayesinde rahim ağzı kanseri erken dönemde teşhis edilebilir.

◊ Tarama amaçlı olarak
18 yaşından sonra düzenli tansiyon ölçülmeli, yükseklik ya da düşüklük problemi varsa mutlaka uzman kontrolünde gerekli önlemler alınmalı.

◊ 30 yaşından sonra düzenli kan şekerine baktırmak gerekiyor. Özellikle ailede diyabet hastalığı öyküsü varsa kontroller ve kan şekeri ölçümleri ihmal edilmemeli.

◊ 45 yaşından sonra kolesterol değerleri tarama amaçlı ölçülmeli, ailede kalp hastalığı riski varsa 25 yaşından sonra ölçülmeye başlamalı.

◊ Kadınlarda ilerleyen yaş, kemik erimesi riskini de beraberinde getirebiliyor. Sağlıklı kadınlarda kemik yoğunluğu ölçümünün menopoz döneminde yapılması gerekir, kemik erimesi riski olan özel gruplarda daha erken yaşlarda yapılabilir.

◊ Göz muayenesi 18 yaşından sonra 2 yılda bir, işitme 10 yılda bir ve 50 yaşından sonra 3 yılda bir yapılmalı.

◊ Yaşam kalitesi ve süresi için en tehlikeli kanser türlerinden biri olan kalın bağırsak kanserine karşı önlem almak hayati önem taşır. Kadınlar 50 yaşından sonra yılda bir kez gaitada gizli kan baktırmalı ve 5 yılda bir kolonoskopi yaptırmalı.