Alfalar paraya ‘dokunmuyor’

Gülay: Lorin henüz 1’inci sınıfta ama merak ediyorum; harçlık veriyor musun?

Gizem: Artık çoğu okulda kantin yok biliyorsun, o yüzden okula giderken yanına harçlık vermiyorum ama bende duran bir bütçesi var. “Anne bütçemiz müsait mi” diye geldiğinde anlıyorum bir şey isteyeceğini. Bende durmasının sebebi de genelde dijital alışveriş yapmak istemesi.

Gülay: ‘Dijital yerliler’ doğuyor son birkaç kuşaktır. Böyle denmesi de boşa değil. Direkt dijital dünyaya doğdular. “Lorin’in dijital alışveriş yapma yaşı geldi mi ya da dijital alışverişin yaşı bu kadar düştü mü” diye düzelteyim sorumu...

Gizem: Üzülerek ‘evet’ yanıtı vereceğim bu soruna. Hatta öyle bir hal aldı ki; oynadığı oyunlarda almak istediği eşyaya para harcıyoruz sürekli. Dedesi duyunca kıyameti koparıyor “Bunlara para mı harcanır, üstüne başına bir şey alın” diye ama Lorin oyundaki bebeklerini giydirmeyi tercih ediyor. Hani NFT ilk çıktığında anlamlandıramamıştık ya; “Bu eserlere neden para verelim” demiştik. İşte bu nesil çok iyi anlıyor dijital alışverişi. Zaten ellerine para değdiği yok; daha büyük yaşta çocukların da ön ödemeli kartları var.

Gülay: Bilge’nin ön ödemeli kartını kullanırkenki rahatlığı, kâğıt para verdiğimde yerini tutumluluğa bırakıyor. Fiziki paraya dokunmayınca hem kıymetini bilmiyorlar hem de hesaplarını. Bu arada oyunlara para harcamak eskiden de vardı ama bu Alfalar için sıradanlaştı, normalleşti.

Gizem: Evet, tabii. İş kumbarasındaki parayı harcamaya gelince Lorin “Buna da gerek yok, buna da ihtiyacım yok” diye eliyor hemen. Ve yine evet, biz aslında abimden çok alışkınız bu duruma. Şimdi 40 yaşını geçti ama lisedeyken de tam bir gamer’dı. Babamın kredi kartıyla oynadığı savaş oyunundaki karakterlerini güçlendirmek için alışveriş yapardı da evde kıyametler kopardı. Şimdi yine babam hariç hepimize normal geliyor (gülüyor).

Gülay: Babanı istikrarlı duruşu için tebrik edeceğim ama bir yandan da ‘Nedir bu çektiği’ demek istiyorum (gülüyor). Bu arada dünyanın her yerinde çok daha hızlı şekilde ekonomi Alfa Kuşağı’nın eline geçiyor. İngiltere, ABD, Fransa ve İspanya’daki çocuklara banka kartı sağlayan fintech şirketi GoHenry’nin araştırmasına göre, Alfa Kuşağı 2023’le 2024 arasında 92 milyon sterlin (126,2 milyon dolar) harcamış. Bu paranın büyük bir kısmı çevrimiçi hizmetlere gitmiş. Ayrıca kullanıcıların neredeyse yarısı TikTok Shop, Facebook Marketplace ve Instagram gibi platformlardan alışverişi tercih ediyormuş.

Gizem: İşte sonuçlar ortada, değişen dünyaya direnmek ne mümkün ne de doğru bana sorarsan. Ama tabii artık finans okuryazarlığını daha erken yaşta kazandırmamız gerekiyor çocuklara.

Gülay: Sadece finansal okuryazarlık değil, dijital okuryazarlık da... İkisini ayrı düşünmemeliyiz artık. Bir araştırma sonucunu daha paylaşayım: Araştırma şirketi McCrindle’a göre, Alfa Kuşağı’nın ekonomik ayak izinin 2029’a dek 5,46 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu kuşak, ailelerinin harcama alışkanlıklarını yönlendirmeye başladı. Yapılan tatilden yenen yemeğe kadar onlar karar veriyor.

Gizem: Evet, haklısın. Bu yeni dünyada bize düşen görev, çocuklarımıza ne için ne kadar harcadığını, paranın değerini, dijital dünyanın nimetlerini ve risklerini birlikte öğretmek.