GeriKelebek Çağın hastalığı obezite Türkiye’de
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Çağın hastalığı obezite Türkiye’de

Dünyada her dört kişiden üçünün başı fazla kilolarıyla dertte. Ancak bu fazla kilolar obezite denen aşırı şişmanlık hastalığından kaynaklanıyor olabilir. Obezite Avrupa ve ABD'de tırmanışa geçti. Metabolizma uzmanları Türkiye'de de obezitenin giderek ciddi bir sorun haline geldiğini belirtiyor.

Aşırı şişmanlık (obezite) yıllarca estetik bir sorun olarak değerlendirildi. Tüm dünyayı etkisi altına alan obezitenin ciddi bir hastalık olduğu ise geç de olsa anlaşıldı. Obezite, vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkıyor ve mutlaka tedavi edilmesi gerekiyor.

Dünya nüfusunun yüzde 75'inin fazla kilolarıyla başı dertte. Avrupa ülkelerinde obezite tırmanışa geçti. İngiltere'de obezlerin sayısı 20 yılda beş kat arttı. Avrupa'da okul çağında her yüz çocuktan 10'u obez. Almanya'da çocuklarda aşırı şişmanlık oranının 20 yılda iki katına çıkması, durumun ciddiyetini ortaya koyuyor. İngiltere'de 15 yıl sonra her dört kişiden birinin obez olacağı tahmin ediliyor.

Türkiye'de de obezite eğilimi yüzde 20'ler düzeyinde görülüyor. Kadınların üçte biri, erkeklerin ise beşte biri obez kategorisine giriyor. Metabolizma uzmanları, Türkiye'de önümüzdeki yıllarda obezitenin daha da ciddi bir sorun olacağına dikkat çekiyorlar.

ÇOCUKLARI KORUYUN

Batı ülkelerinde 20 yıldır varlık gösteren obezite çalışma grupları, yaptıkları araştırmalarla obezitenin ve beraberinde getirdiği hastalıkların fiziksel, ruhsal ve maddi kayıplara yol açtığını vurguluyor. Obezite, tedavisi zor ve pahalı bir hastalık. ABD'de obezite harcamalarının geçen yıl 100 milyar doları aşması bu hastalığın nasıl bir tehdit oluşturduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye'de obezitenin yaygınlaşması, metabolizma uzmanlarını harekete geçirdi. Geçen yıl Roche'un alt yapı desteğiyle Obezite Çalışma Grubu faaliyete geçti. Endokrinoloji ve metabolizma uzmanı 28 doktordan oluşan bu grubun başkanlığını yürüten Prof. Dr. Üstün Korugan, amaçlarının ‘‘çağın hastalığı’’ olarak tanımlanan obezite ile mücadelede doktorlar arasında ortak bir dil ve yöntem oluşturmak, toplumda obezite konusundaki bilinç düzeyini yükseltmek olduğunu söylüyor.

Obezite Çalışma Grubu'nda yer alan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hasan İlkova, vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan obezitenin mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini vurguluyor. İlkova'yı en çok korkutan ise, ‘‘çocukluk obezitesi’’nin artması. ‘‘Bu konuda çok titiz olmak zorundayız’’ diyor.

ÖMÜR BOYU TEDAVİ

Obezite tedavisi, her hasta için farklı yöntemleri içeriyor. Bazen yalnızca diyet ve egzersiz etkili oluyor. Hastalığın ileri boyutlarında ise ilaçla tedaviye başvuruluyor.

Bugüne kadar obezite tedavisinde birçok ilaç kullanıldı. Bunların ciddi yan etkilerinden dolayı hayatını kaybedenler oldu. Örneğin, kalp kapakçıkları üzerinde olumsuz etki yapan bir ilaç 1996'da toplatıldı. Halen piyasada ‘‘güvenilir’’ iki ilaç bulunuyor. Bunlardan Reductil, beyindeki serotonin maddesinin miktarını azaltarak hastanın iştahını kapatıyor. Orlistat etken maddeli Xenical ise kan dolaşımına girmeden bağırsaklardan yağ emilimini azaltarak alınan kalori miktarını düşürüyor.

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Taner Damcı, obezite tedavisinin bir yaşam biçimine dönüştüğü takdirde başarılı olacağına değinerek, ‘‘Önemli olan verilen kiloların alınmaması. Tedaviyi ömür boyu sürdürmek gerekir,’’ diyor.

İlaçlardan mucize beklemeyin

Oboziteyle mücadelede her türlü yöntem deneniyor. Obezlerin yeni umudu ise zayıflama ilaçları... Ancak metabolizma uzmanlarına göre, diyetsiz ve egzersiz yapılmadan kullanıldığında ilaçlar etkili olmuyor. Bu ilaçların etki mekanizması nasıl, kimler kullanabilir, yan etkileri neler? Endokrinoloji ve metabolizma uzmanı Doç. Dr. Rüştü Serter, konuyla ilgili soruları yanıtladı.

Neden zayıflama ilaçları revaçta?

- Tıp dünyası aslında ilaçla zayıflamayı seçmedi, buna mecbur kaldı. Obezitenin tedavisi çok zor. Diğer yöntemlerle yapılan tedaviler yetersiz kalıyor. Obezite tedavisinde başarı oranı yüzde 50'lerin çok altında. Türkiye'de piyasaya sunulan Orlistat (Xenical) ve Sibutramin (Reductil) adlı ilaçların yapılan çalışmalarda etkili oldukları, yani zayıflattıkları görüldü.

Zayıflama ilaçları nasıl etki gösteriyor?

- Rudictil, sinir sistemimizi etkileyerek iştahımızı kapatıyor. Xenical ise sistemik kan dolaşımına katılmıyor, sadece bağırsakta etki gösteriyor. Bağırsaklardan yağ emilimini azaltarak alınan toplam kalori miktarını düşürüyor. Hastalara ilaçla birlikte dengeli zayıflama diyeti veriyoruz. Bu diyette yüzde 30'un altında yağ vardır. Bununla beraber ilacı verdiğimiz zaman bu yüzde 30'luk yağ oranını da üçte bir oranında azaltıyoruz. Ancak, diyete uymaz yüksek oranlarda yağ alırsanız, verim alamazsınız.

Nasıl bir tedavi uygulanıyor?

- Obezite tedavisi uzun süreli bir tedavidir. Genellikle hastalarımıza uyguladığımız tedaviler en az altı aydan başlıyor. Tabii ki, hastanın hayat tarzını değiştirip değiştiremediği önemli oluyor. İlaçlar diyetle beraber etkilidir. Obezite, şeker, tansiyon ve kalp hastalığı ile lipid bozukluklarına yol açar. Uzun süreli şişman olanlar bu hastalıklara maruz kalma riskine sahiptirler. Eğer siz obeziteyi tedavi ederseniz, bu risk ortadan kalkar ya da azalır.

İlaçlar etkisini ne zaman gösteriyor?

- İdeal olan, haftada bir, ayda dört kilo vermek. İlacı aldığınız gün ilaç etkisini gösterir, çünkü aldığınız gün yağı bloke etmeye başlar. Bunun tartıya yansıması ise bir hafta, on gün sürer.

Zayıflama ilaçları diyetsiz kullanılamaz mı?

- Dünyanın hiçbir yerinde diyetsiz zayıflama olmaz. Kilo vücuda giren kalori ile yakılan kalori arasındaki denge ile korunur. Eğer alınan kalori ile harcanan kalori dengesi düzenlenmez ise ilaçtan mucize bekleyemezsiniz. İlaçlar, daha az kalori alınmasının yanı sıra vücudun o kaloriyi yakmasına yardım eder ya da kalorinin alınmasını engellerler.

Xenical'in bağırsaklarda rahatsızlık yarattığı yolunda şikáyetler var.

- Gıda maddelerinin bağırsaklardan emiliminin azalması, dispeptik şikáyetler dediğimiz hazım güçlüğüne bağlı gaz şikáyetlerine veya yumuşak dışkılamaya yol açar. Aslında bu gaz olayı ilacın etki mekanizmasından dolayıdır ve geçicidir. Bireyin önerilenden fazla yağ alması da bunun sebebi olabilir. Hastalara ellerindeki diyet listesine uymalarını öneriyoruz. İlk başlarda yumuşak dışkılama ve gaz olabilir.

Obezite nasıl ölçülür?

Şişman olup olmadığınızı Beden Kitle İndeksi ile hesaplayabilirsiniz. Beden Kitle İndeksi, vücut ağırlığının (kilogram olarak) boy uzunluğunun metre cinsinden karesine bölünmesiyle ortaya çıkar. Tüm dünyada kabul edilen sınıflamaya göre, Beden Kitle İndeksi 18.5'in altında olanlar zayıf, 18.5-25 arasında olanlar normal kilolu, 25-30 arasında olanlar fazla kilolu, 30-40 arasında olanlar şişman, 40'ın üzerinde olanlar ise aşırı şişman olarak kabul ediliyor. Örneğin 70 kilogram ağırlığında, 1.60 santimetre uzunluğunda bir kişinin Beden Kitle İndeksi 27.34 kilogram çıkıyor. Yani fazla kiloları vermek gerekiyor.

Bitcoin ve Ethereum ne kadar?

Bitcoin ve Ethereum ne kadar?

False