Ofislerde kuantum rüzgârı
Güncelleme Tarihi:
Teknoloji iplerini kopardı, ‘devrim’ kavramına boyut atlatan dönüşümler yaşanıyor. İş dünyası daha ‘dijital devrim’i sindirmeye çalışırken ‘kuantum yetenekler’ kapıları zorlamaya başladı bile. Çünkü gerek dijital gerekse yapay zekâ dönüşümünde rekabet edebilmek için kuantum hesaplamacılara ihtiyaç var. Pazarın büyüklüğünün 2029’da 5.3 milyar dolar olması beklenirken kuantum uzmanlarını yetenek havuzuna katmak isteyen şirketler şimdiden kapışıyor.
Kuantum, söylerken bile ehliyet gerektiren bir kelime gibi geliyor kulağa. Sanki bugüne çok uzak gibi. Ama şöyle bir düşününce yapay zekâ da öyle değil miydi birkaç yıl önce. Yıllar önce kuantum bilgisayar sistemleri üzerine çalışan bir profesör ile röportaj yapmıştım. “En hızlı makineyi hayal edin onun milyonlarca kez daha hızlısı kuantum teknolojisiyle mümkün” demişti bana. Şu anda içinden geçtiğimiz dijital ve yapay zekâ dönüşümüne çağ atlatacak bir teknoloji kuantum hesaplama. Hayal edemediğimiz bir hızdan bahsediliyorya hani, işte o hayalin kilidi kuantumda.
Deniliyor ki; klasik bilgisayarların milyarlarca yılda çözebileceği devasa karmaşıklıktaki problemleri, kuantum bilgisayarları özel prensipleri sayesinde sadece saniyeler veya dakikalar içinde çözebilir. Kuantum hesaplama, devasa veri setlerini eşzamanlı işleyerek ve karmaşık optimizasyon problemlerini saniyeler içinde çözerek yapay zekânın işlem kapasitesini katlayacak bir yöntem. Kuantum teknolojisi devreye girince yapay zekânın gerçeğe daha yakın ‘düşünme’ simülasyonları yapmasının mümkün olacağı belirtiliyor. Bu hız birçok sektörün ilgisini bir süredir çekmiş durumda. Özellikle sağlık ve ilaç teknolojileri bir süredir kuantum hesaplamalar içeren yatırımlar yapıyor. Küresel lojistik ağları, finansal risk analizleri ve yapay zekâ algoritmaları kullanılan her alanda kuantum, süper yüksek verimlilik vadediyor.
YENİ İŞ İMKÂNI
Araştırmalara göre küresel kuantum hesaplama pazarının büyüklüğü şimdiden 1.5 milyar doları aşmış durumda. Öngörüler sektörün yıllık yüzde 32’nin üzerinde büyümeyle 2029’a kadar 5.3 milyar dolara ulaşacağını söylüyor. McKinsey, kuantum pazarının on yıl içinde 100 milyar dolara ulaşabileceğini ve 2035 yılına kadar sektörler genelinde 1-2 trilyon dolarlık bir değer yaratma potansiyeline sahip olduğunu öngörüyor.
Bu büyük endüstrinin iş dünyasında yeni mesleklerin de önünü açması bekleniyor. The Quantum Insider’a göre kuantum hesaplama 2030’a kadar 250 bin, 2035 yılına kadar da 840 bin yeni iş imkânı yaratabilir. Uzmanlara göre iş hayatı, dijital devrimden bu yana en dramatik dönüşümünü kuantum hesaplama ile yaşamak üzere. Özetle kuantum çalışmaları bunca yıldır kapandıkları bilim laboratuvarlarından çıktı; plazalara, fabrikalara, Ar-Ge merkezlerine açıldı. Peki insan kaynakları yönetimi bu açılıma hazır mı? Görünen o ki herkes gibi insan kaynakları yöneticileri de ‘kervanı yolda dizecek.’ Çünkü birçok insanın gizemli ve korkutucu bulduğu bir teknolojiye işgücünü hazırlamak sanıldığı kadar kolay değil.
YETENEK KITLIĞI
Uzmanlara göre kuantum konusunda insan kaynakları uzmanlarının en önemli sorunu ‘yetenek kıtlığı.’ Sorun sadece kuantum fizikçisi bulmakla sınırlı değil; hem geleneksel sistemleri hem de kuantum kavramlarını anlayan mühendisler gerekiyor.
Peki aranılan pozisyonlar neler?
Kuantum algoritmaları geliştirebilen yazılım mühendisleri.
Kuantum ve klasik sistemleri entegre edebilen sistem mühendisleri.
Kuantum kullanım alanlarını belirleyebilen iş analistleri.
Değeri nicel olarak iletebilen satış profesyonelleri.
Kuantum çağına hazır ekipler kurabilen İK profesyonelleri.
KİMLER İSTİHDAM EDİLEBİLİR?
Kuantum bilişimin yetenek havuzunda şu an için bilgisayar, fizik ve matematik mühendisleri var. Bu bölümleri bitiren gençlerin kuantum alanında uzmanlaşmaları için yurtdışında önemli eğitim fırsatları bulunuyor. Türkiye, henüz bu alana uzmanlaşan bir eğitim merkezine sahip değil. Ama bazı üniversiteler bu alanda adımlar attı ve yurtdışından önemli isimleri transfer etti.
Kuantum teknolojisinin yeni iş kolları yaratması bekleniyor ama aslında şu anda tanımlamalar çok genel. Uzmanlar, çok daha detaylı, derinleşen kuantum uzmanlıkların uzak olmayan zamanda iş dünyasının dilinde dolanacağını öngörüyor. İşte bu teknolojinin öncülük edeceği temel iş kollarından bazıları:
Kuantum algoritma geliştiricisi: Kübitlerin (qubit) süperpozisyon ve dolanıklık gibi özelliklerini kullanarak lojistik, finans ve kriptografi problemleri çözen kuantum algoritmaları tasarlayan mühendisler.
Kuantum yazılım mühendisi: Kuantum donanımları ile klasik sistemler arasında köprü kuran hibrit yazılım sistemlerini geliştirir ve optimize ederler.
Moleküler kuantum simülatör uzmanları: İlaç keşfi ve malzeme bilimi alanlarında (örn. yeni bataryalar), atom ve molekül düzeyinde kimyasal tepkimeleri simüle ediyorlar.
Post-kuantum kriptografi uzmanı: Kuantum bilgisayarların kırma potansiyeline karşı verileri koruyan, yeni nesil kuantum dirençli güvenlik mimarilerini kurarlar.
Kuantum donanım/sistem mühendisi: Kuantum bilgisayarların çalışması için gereken aşırı soğutma (kriyojenik) ve karmaşık fiziksel altyapıların kurulum ve bakımını yönetirler.