‘Layoff’ denkleminde yapay zekânın rolü

Yapay zekânın iş hayatını dönüştürme gücü, verimlilik artışından yeni iş modellerine kadar pek çok başlıkla gündemde olsa da özellikle son aylarda iş dünyasının ana gündemlerinden biri ‘layoff’ (işten çıkarma) dalgası oldu. ABD’de son zamanların en yüksek işten çıkarma rakamları açıklanırken, bu durum ‘İşten çıkarmaların ne kadarının yapay zekâ kaynaklı’ olduğu sorusunu da beraberinde getiriyor.

FARKLI DİNAMİKLER

Kimi şirketler işten çıkarmaları verimlilik artışıyla ilişkilendirerek yapay zekâyı gerekçe gösterse de asıl neden daha farklı olabilir. Gartner verilerine göre, 2025’in ilk yarısında gerçekleşen işten çıkarmaların sadece yüzde 21’i yapay zekâ ile bağlantılı; geriye kalan yüzde 79’u ise ekonomik dalgalanmalar, maliyet baskıları, kârlılık hedefleri veya şirket stratejilerindeki dönüşümlerden kaynaklanıyor. The New York Times’a göre uzmanlar, veri merkezleri, çip maliyetleri, enerji giderleri gibi yapay zekâ yatırımlarının finansal yükünün de işten çıkarmalarda etkili olabileceğini vurguluyor. MIT’li ekonomistlerin altını çizdiği bir başka nokta ise esas dönüşümün büyük şirketlerden ziyade yapay zekâyı iş modeline baştan entegre edebilen yeni şirketlerin pazardan pay almasıyla gerçekleşeceği. Bu süreç ani iş kayıplarından çok, kademeli bir yeniden yapılanmayı işaret ediyor. Yapay zekâ gelişmeleri, mevcut işten çıkarma dalgasının doğrudan nedeni olmasa da iş tanımlarını ve yetkinlik beklentilerini hızla dönüştürdüğü bir gerçek.

ÇALIŞANLAR BECERİ KAZANMAK İSTİYOR

Çok sayıda global araştırma yeniden beceri kazanmanın çalışanların öncelikleri arasında hızla yükseldiğini gösteriyor. PwC’nin ‘Küresel İş gücü’ Raporu’na göre; işyerinde becerilerini geliştirmeleri için desteklendiğini hisseden çalışanlar, destek görmeyen çalışanlara kıyasla yüzde 73 daha yüksek motivasyona sahip. Çalışanlar, yapay zekâ gelişmelerinin ortasında yeniden beceri kazanmalarının kariyer sürdürülebilirliği için kritik olduğunun farkında.

Bütün bu dönüşümün içindeki önemli başlıklardan biri de geleceğin işgücünün yani genç yeteneklerin kendilerini bu yeni dünyaya nasıl hazırlayacakları. Değişen iş tanımları, otomasyon, AI ve artan rekabet, ilk adımı atmaya hazırlanan pek çok genç için belirsizlik yaratıyor. Gençlerin bir an önce iş hayatına adım atarak değişimin içinde kendilerini geliştirmelerine olanak sağlamak, önemli bir nokta olarak ön plana çıkıyor. Bu belirsizlik içinde gençlerin geleceğe sağlam temellerle tutunmasını sağlayan bir yol arkadaşı olarak konumlanarak Kariyer.net İlk İşim’i hayata geçirdik.

GENÇLER DÖNÜŞÜME ADAPTE OLMALI

Küresel işgücü trendleri hızla değişirken, Türkiye’de donanımlı gençlerin eşit fırsatlara erişmesi kritik önem taşıyor. Kariyer.net İlk İşim projesi ile amacımız, işverenlerle donanımlı genç yetenekler arasında bir köprü kurmak ve değişimin bu denli hızlı olduğu bir dönemde herkes için fırsat yaratmak. İlk İşim platformu; staj ve yeni mezun ilanlarını tek bir çatı altında toplayarak, gençlerin Türkiye’nin önde gelen şirketlerinin fırsatlarına kolayca ulaşmasını sağlıyor. Ayrıca İlk İşim Kariyer Akademisi ile 18–25 yaş arası gençlere pazarlama, finans, insan kaynakları ve teknoloji gibi alanlarda ücretsiz online eğitimler sunuluyor. Alanında uzman profesyonellerle bir araya gelen binlerce genç, eğitim sonrası Kariyer.net onaylı sertifika almaya hak kazanıyor. Kariyer.net olarak her yıl yaklaşık 1.9 milyon kişinin yeni işini bulmasına doğrudan katkı sunan bir platform olarak, gençlere yatırım yapmayı Türkiye’nin işgücü potansiyelini güçlendirmenin en etkili yolu olarak görüyoruz.

DEĞİŞİMİ FIRSAT OLARAK GÖRMEK

Bu değişim tufanı içerisinde iş hayatındaki dengeler yeniden şekillenirken, ortada olan bir gerçek var. Yapay zekâ ‘layoff’ dalgasının tam ortasında olmasa da iş tanımlarını ve gereken yetkinlikleri köklü biçimde dönüştürüyor. Asıl mesele, bu dönüşümü bir tehdit olarak değil, yeni beceriler kazanmak için bir fırsat olarak görmek.