Hepsi en az 20 yıl deneyimli, hepsi birkaç kriz yönetti: Liderler pazara çıktı
Güncelleme Tarihi:
Zirveden sonraki hedef ne olmalı? Hayatları boyunca bir hedefi tutturmak için savaşmış ya da bu savaşa liderlik etmiş kişiler tutturacak hedef kalmayınca ne yapabilir? İşte bir grup üst düzey yönetici bu soruya, ‘Değişim yaratabilir’ diye yanıt veriyor ve Platin Yaka platformunu kuruyor. ‘Tükenmişlik’ ya da ‘anlam arama’ adına ne derseniz deyin C level yöneticiler artık çalışma hayatında yeni modellerin peşine düşmüş durumda. Deyim yerindeyse ‘ikinci kariyer’ planı olarak ‘Platin Yaka’ hareketine gittikçe daha fazlası katılıyor. Platforma en az 20 yıl üst düzey yöneticilik yapmış, en az üç sektör deneyimi olan isimler girebiliyor. Bu kişiler şirketlere proje bazlı liderlik yapabiliyorlar. Yeni sistemin detaylarını anlatıyoruz.
Zirveyi görmüş oldukları için, bugün zirvede olmak onlar açısından makam ya da unvanla değil, değişim yaratma gücüyle ölçülüyor. Geleneksel kariyer yolları onlar için büyük resmin yalnızca bir parçası...” Son dönemde araştırmalarıyla ve söylemleriyle iş dünyasının dönüşüm sürecinde kapısını en çok çaldığı isimlerden Akan Abdula’nın sözleri bunlar. Kimlerden bahsediyor derseniz, bu yazının konusunu oluşturan ‘Platin Yaka’ları tanımlıyor.
Neredeyse her renkten yaka gördük, tanıdık, anladık. Sırada ‘Platin Yaka’lar var. Tam da merak içindeyken geçtiğimiz günlerde ‘Platin Yakalar’ araştırmasının sonuçlarının anlatılacağı bir toplantıya davet edildim. Merakla gittim. Akan Abdula’nın kurucusu olduğu FutureBright’ın yaptığı araştırma, kesin olarak ‘Platin Yakalar’ kimler, dertleri nedir, ne istiyorlar, neyin peşindeler gibi soruların yanıtlarını veriyordu.
‘DÖNÜŞÜMÜN MİMARLARI’
Araştırma 252 üst düzey yöneticiyle online anket yöntemiyle yapılmış. Türkiye’de Platin Yakaları şöyle tarif ediyor Abdula: “Farklı sektörlerde yoğrulmuş, uluslararası arenada sınanmış, büyük ekipleri yönetmiş ve stratejik dönüşümlere liderlik etmiş seçkin üst düzey profesyonellerdir. Zirve yalnız kalan insanlar. En az 20 yıl deneyimleri var. En az üç sektörde ekipler, operasyonlar yönetmişler. En az üç kez kriz yaşamışlar. Platin Yakalar bilgiyi çoğaltmaktan, paylaşmaktan motive oluyor ve kolektif etkiyi önceliyorlar. İşte bu yüzden onlara, bireyselliğin ötesine geçerek iş dünyasının geleceğine yön veren dönüşüm mimarları dedik.”
Araştırmanın öne çıkan sonuçlardan bazılarını grafiklerde anlatıyoruz.
Araştırma onları özetlerken şu başlıkları öne çıkarıyor:
Platin Yakalar, kurumsal hiyerarşilerin zirvesini görmüş, global arenada boy göstermiş, kimi kurumsal yapılarda üst düzey yönetici olarak değer üreten, kimi ise bağımsız danışmanlık ve yönetim kurullarındaki görevleriyle iş dünyasına yön veren, ekosistemleri dönüştürme kabiliyetine sahip bireyler topluluğu.
Bu grup, başarının ötesinde, artık anlamlı etki yaratmaya yöneliyor. Örneğin Egon Zehnder’in yaptığı araştırmada tepe yöneticilerin yüzde 55’i “bir fark yaratmak” motivasyonunu en ön planda tutarken, “finansal kazanç” geri planda kalıyor.
Zirveyi görmüş oldukları için, bugün zirvede olmak onlar açısından makam ya da unvanla değil, değişim yaratma gücüyle ölçülüyor. Geleneksel kariyer yolları onlar için büyük resmin yalnızca bir parçası.
Akan Abdula, Platin Yaka araştırmasının sonuçlarını yorumlarken, “Platin Yakalar bize, ‘Eğer öğrenmiyorsanız, zaten artık lider değilsiniz’ diyorlar. Yani bitmek bilmez bir gelişme, öğrenme merakı içindeler. Bilgi ve deneyimlerini paylaşırken öğrenmenin peşindeler. Böyle bir deneyim, bilgi birikimi ve öğrenme merakının yarattığı potansiyeli harekete geçirecek bir ekosistem, Türkiye’nin küresel rekabetçiliğini de yukarı taşıyacak bir fırsat” ifadelerini kullandı.
DÖNEMSEL
ÇALIŞIYORLAR
Z
İRVEYİ görmüş oldukları için, bugün zirvede olmak onlar açısından makam ya da unvanla değil, değişim yaratma gücüyle ölçülüyor. Geleneksel kariyer yolları onlar için büyük resmin yalnızca bir parçası...” Son dönemde araştırmalarıyla ve söylemleriyle iş dünyasının dönüşüm sürecinde kapısını en çok çaldığı isimlerden Akan Abdula’nın sözleri bunlar. Kimlerden bahsediyor derseniz, bu yazının konusunu oluşturan ‘Platin Yaka’ları tanımlıyor.
Neredeyse her renkten yaka gördük, tanıdık, anladık. Sırada ‘Platin Yaka’lar var. Tam da merak içindeyken geçtiğimiz günlerde ‘Platin Yakalar’ araştırmasının sonuçlarının anlatılacağı bir toplantıya davet edildim. Merakla gittim. Akan Abdula’nın kurucusu olduğu FutureBright’ın yaptığı araştırma, kesin olarak ‘Platin Yakalar’ kimler, dertleri nedir, ne istiyorlar, neyin peşindeler gibi soruların yanıtlarını veriyordu.
‘DÖNÜŞÜMÜN
MİMARLARI’
Araştırma 252 üst düzey yöneticiyle online anket yöntemiyle yapılmış. Türkiye’de Platin Yakaları şöyle tarif ediyor Abdula: “Farklı sektörlerde yoğrulmuş, uluslararası arenada sınanmış, büyük ekipleri yönetmiş ve stratejik dönüşümlere liderlik etmiş seçkin üst düzey profesyonellerdir. Zirve yalnız kalan insanlar. En az 20 yıl deneyimleri var. En az üç sektörde ekipler, operasyonlar yönetmişler. En az üç kez kriz yaşamışlar. Platin Yakalar bilgiyi çoğaltmaktan, paylaşmaktan motive oluyor ve kolektif etkiyi önceliyorlar. İşte bu yüzden onlara, bireyselliğin ötesine geçerek iş dünyasının geleceğine yön veren dönüşüm mimarları dedik.”
Araştırmanın öne çıkan sonuçlardan bazılarını grafiklerde anlatıyoruz.
Araştırma onları özetlerken şu başlıkları öne çıkarıyor:
Platin Yakalar, kurumsal hiyerarşilerin zirvesini görmüş, global arenada boy göstermiş, kimi kurumsal yapılarda üst düzey yönetici olarak değer üreten, kimi ise bağımsız danışmanlık ve yönetim kurullarındaki görevleriyle iş dünyasına yön veren, ekosistemleri dönüştürme kabiliyetine sahip bireyler topluluğu.
Bu grup, başarının ötesinde, artık anlamlı etki yaratmaya yöneliyor. Örneğin Egon Zehnder’in yaptığı araştırmada tepe yöneticilerin yüzde 55’i “bir fark yaratmak” motivasyonunu en ön planda tutarken, “finansal kazanç” geri planda kalıyor.
Zirveyi görmüş oldukları için, bugün zirvede olmak onlar açısından makam ya da unvanla değil, değişim yaratma gücüyle ölçülüyor. Geleneksel kariyer yolları onlar için büyük resmin yalnızca bir parçası.
Akan Abdula, Platin Yaka araştırmasının sonuçlarını yorumlarken, “Platin Yakalar bize, ‘Eğer öğrenmiyorsanız, zaten artık lider değilsiniz’ diyorlar. Yani bitmek bilmez bir gelişme, öğrenme merakı içindeler. Bilgi ve deneyimlerini paylaşırken öğrenmenin peşindeler. Böyle bir deneyim, bilgi birikimi ve öğrenme merakının yarattığı potansiyeli harekete geçirecek bir ekosistem, Türkiye’nin küresel rekabetçiliğini de yukarı taşıyacak bir fırsat” ifadelerini kullandı.
DÖNEMSEL ÇALIŞIYORLAR
Şimdi asıl soru şu? Tamam 90’lardan bu yana ‘C level’ diye tabir ettiğimiz, hedef ve başarı odaklı, gelişim ve rekabetçiliği ön planda tutan bir lider modeli, sadece Türkiye değil bütün dünyada güçlü bir topluluk oluşturmuş durumda. Türkiye, özellikle son 15 yıldır dünyanın her yanında güvenilen expatlar ihraç ederek bir tık öne çıkmış da olabilir. Dünyanın en önemli şirketlerinde bir Türk yönetici olduğunu söylemek abartı olmaz. Böyle bir havuz olduğu aşikâr. Bu havuzun artık 50 yaşın üstünde oldukça kalabalıklaştığı da aşikâr. Peki bu müthiş potansiyel tıpkı Akan Abdula’nın altını çizdiği gibi nasıl fırsata dönüştürülecek?
Onu da düşünenler olmuş elbette. Elektrik-elektronik mühendisi Mehtap Yıldız upuzun bir üst yöneticilik kariyerinin ardından “Ben bundan sonra ne yapabilirim” diye tıkandığı noktada aklına bu havuzu herkesin nasibini alacağı bir ‘sebil’e çevirme fikri gelmiş. Onun fikriyle doğan ‘Platin Yakalar’ platformunda bugün önemli isimler var. Defne İncekara, Mete Zadil, Özlem Vidin Engindeniz, İdil Dorsan, Doğuş Kuran, Çağla Gül, Fatih Tamay, Nilgün Esgin Güden, Emine Zerrin Şakir platformun beyin takımını oluşturan, toplantıda da masanın etrafında deneyimlerini anlatan isimlerdi.
100 LİDERLİ HAVUZ
Ne yapacaklar, çalıştıkları şirketlerden farklı oluşumlarda fark yaratan işlere liderlik etmeye adaylar.
Mehtap Yıldız, yaklaşımlarını şöyle anlattı:
“Anlam yaratma istediği Z kuşağı için dillendiriliyor ama bizim için de geçerli bir durum. Türkiye KOBİ ve girişim ülkesi. Tam zamanlı zorunlu liderlik yerine ‘fraksiyonel liderlik’ yapalım. Bir saat, bir ay, ne kadar talep edillirse deneyim aktaralım, liderlik edelim dedik. Şu anda 100’e yakın liderden oluşan bir havuzumuz var. Dünya dijitalleşiyor, liderlik de dijitalleşiyor. Biz de ‘platinyaka.com’ adında bir oluşuma gittik. Hizmet vermeye başladık. Şu anda 70 liderin sayfası hazırlandı. Şirketlerden talepler geliyor. Nerede sorun varsa orası için çözüm üretiyor, sürece liderlik ediyoruz.”
TÜBİTAK DA MÜŞTERİ
Platin Yaka platformunun çalıştığı kuruluşlardan biri TÜBİTAK olmuş. Mehtap Yıldız, TÜBİTAK’a üç ay boyunca yeşil dönüşüm projeleri yapacaklarını söyledi.
Platformda yer alan aktif CEO, CMO, CIO gibi pozisyonları halen yürüten isimler çalıştıkları şirketlere bu durumu nasıl anlatıyorlar? Mehtap Yıldız bu soruyu da şöyle yanıtladı:
“Şirketlerinden izin istiyorlar. Ya ben ayrılayım ya da bana başka alan tanıyın diyorlar. C level diyoruz ama biz burada yaptığımız şeyi ‘el işçiliği’ olarak tanımlıyoruz. Sektör içinden insanlarız. Çok ucuz yapmıyoruz bu işi ama salt bir kaşe olarak da görmüyoruz. Bu çalıştığımız şirketler için de lideri eğiten süreç. Gidip farklı bir deneyim kazanıp dönüyor. Elbette kurallar var. Aynı sektörden bir şirkete gitmiyoruz.”
Peki başka bir şirketin yöneticisini bir başka şirket neden talep etsin?
Bu sorumu da platformun en deneyimli isimlerinden Fatih Tümay yanıtladı:
“15 şirketim var. İş dünyasının bu alana ısınması gerekecek ama sıcak bakanlar çok. 20 proje var. Şu anda fraksiyonel-parçalı liderlik yaptığım sekiz proje var.”
Yine platformun önemli isimlerinden Mete Zadil ise şirketlerin gerekçelerini anlatırken şu ifadeleri kullandı.
“Çok sıkı iş insanları var Türkiye’de. Ama para var vakit yok. Bazen de bir ameliyat, hobiye zaman ayırma gibi aralıklarda boşluk oluşuyor. Bir lider gerekiyor. Ya da bambaşka bir alanda yeni bir proje için dışardan bir göz gerekiyor. İşte bu anlarda Platin Yaka liderler devreye giriyor. Biz bu süreçten çok şey öğrenirken karşı tarafa da önemli bir değer katıyoruz.”
Heyecan ve Azimden, Tutkulu Bir Analitik Liderliğe Evrilmişler
KARİYERİNİN İLK 10 YILI
Azimli
Disiplinli
Heyecanlı
BUGÜN
Çözüm odaklı
Analitik
Lider
Bireysel Zafer Yetmez, Kolektif Etki Şart
Platin Yaka modelinin hissettirdiği duygular:
Değer yaratma %70
Bilgelik paylaşımı %62
Yenilenme %28
İlham verme %47
Bilgi aktarımından ortak değer üretimine...
Platin Yakalar, bireysel başarılarının ötesinde; bilgeliği paylaşabilecekleri, birlikte öğrenebilecekleri ve ortak değer üretebilecekleri bir platforma ihtiyaç duyuyorlar. Çünkü gerçek etki, tek başına değil kolektif güçle yaratılıyor. En tepedeki liderler bile biliyor ki, bilgi tek elde tutulduğunda sınırlıdır; paylaşıldığında ise dönüşüm yaratır.
Türkiye’de Platin Yakalar Kimler?
Farklı sektörlerde yoğrulmuş, uluslararası arenada sınanmış, büyük ekipleri yönetmiş ve stratejik dönüşümlere liderlik etmiş seçkin üst düzey profesyonellerdir.
%85
En üst düzey yöneticilik deneyimine sahip
~27
Yıllık profesyonel geçmiş
+3
En az 3 farklı sektörde deneyim
%63
50’nin üzerinde kişiden oluşan ekipleri ve yöneticileri yönetmiş, liderliğin gerçek sınavını vermişler
%46
Uluslararası Pazar deneyimi
%58
Start-up deneyimi
Değer Yaratma = Yeni Prestij
Platin Yakalar bize şunu söylüyor:
Eğer öğrenmiyorsanız, zaten artık lider değilsiniz.
ÖNCELİKLİ PRENSİPLERİ
Değer katmak (%79)
“Varlığını anlamlı
kılma konusunda takıntılılar”
Etki yaratmak (%73)
“Kariyerlerinin bu aşamasında, iz bırakma arzuları yüksek”
Sürekli öğrenme (%71)
“Bitmeyen öğrenme açlıkları var”
İnovasyon (%40)
“Kurumlarda alışkanlıklara meydan okumak istiyorlar”
Prestij (%25)
“Artık geri planda kalan statü kaygısı”
Esneklik (%23)
“Kuralları yeniden yazma özgürlüğü istiyorlar”
Güven (%16)
“Zirvede bile sorgulanan eski değer”