Fırtınada kaptan değiştirenler

FIRTINADA kaptan değişir mi? Bu bir risk ve atasözlerine bakarsanız pek de onaylanan bir durum değil. Ancak içinde bulunduğumuz ‘dönüşüm ve adaptasyon süreci’ denilen dönemde ezberler bozuluyor. ‘Risk’ bu dönemin göbek adı adeta. Riskleri okuyup, kabullenip doğru kararlar almak bekleniyor kaptanlardan. Denizcilik metaforundan gidiyoruz madem; kaptanlıkla ilgili dikkate değer bir tespiti de burada yazmak lazım: “İyi kaptan ne kadar uzun yol aldığıyla değil kaç fırtınadan sağ çıktığıyla belli olur.”

Anlayacağınız bu havalar kaptanların kendilerini ıspatlamaları için kimine göre yegane fırsat olabilir ama şu anda içinde bulunduğumuz fırtına çok uzun sürdü. İçinden çıkana kadar gemi çok fazla hasar almışsa kaptana da yol görünebiliyor.

Aralık ortalarından itibaren medya kuruluşlarının ekonomi servislerine düşen ‘yönetici değişikliği’ ya da ‘atama’ duyurularının her zamankinden fazla olmasının arkasında uzmanlara göre şirketlerin fırtınadan aldıkları hasarlar yatıyor.

BİLET YÖNETİCİYE KESİLİYOR

Türkiye, yerli ve global birçok şirketin yer aldığı büyük bir ekonomi. 2000’lerin başında bu şirketlere lider bulma iddiasındaki ‘beyin avcısı’ kuruluşların sayısı ‘onlarca’ diye ifade ediliyordu. Bugün ise dikkat çeken durum, bütün yönetici değişimi trafiğinin üç büyük şirket üzerinde dönmesi. Üçünün de ortak özelliği global bir zincirin ayağı olmaları. Bu şirketler arasında yer alan Boyden Türkiye’nin Genel Müdürü Murat Ergene’yi son dönemde ne zaman arasam ‘bir şirket ile aday projesi’ üzerinde olduğunu söylüyor. Ben de sordum; “Fırtanada kaptan mı değiştiriyorlar?”

“Olağanüstü bir dönemden geçiliyor. Normal zamanda bir CEO değişikliği gerektirmeyecek konular, kaptana mal oluyor. Çünkü rakamlar çok değişiyor. Elimde Türkiye’nin en önemli kimya şirketlerinden biri var, CEO değişti. Borsanın büyük şirketleri var. Onlar da değiştiriyor. İyi gitmeyen sürecin bileti kaptanlara kesiliyor” dedi Ergene.

KARARLAR TUTMADI

Peki neden? Şirket adı kullanmadan örneklerle anlattı Boyden Türkiye yöneticisi:

“Bazı kararlar aldılar, konjonktür iyi gitmedi, sonuçlar kötü oldu. Büyük bir kimya şirketi, normalde 80 milyon Euro’luk yatırım öngörmüşler, 150 milyon Euro’ya tamamlanmış. Üstelik 1.5 yılda bitmesi hedeflenmiş ama 3 yıl sürmüş. Buradaki kaybın faturası birine kesilmeliydi, CEO oldu. Oysa aynı CEO o şirketi bundan yıllar önce 5 kat büyütmüş. Ama son 2-3 yılda olan bitenler değişikliğe yol açtı. Yılların şirketlerinde bütçeler kısılıyor. Bir Alman firması var. Orada da 25 yıllık CEO değişti, çünkü daha önce dikkat çekmeyen konular dikkat çekmeye başladı. Yabancılar da sıkıntılı günler yaşıyor. Böyle olunca rakipler arasında da kaptan kapma yarışı tırmandı. Beyin avcılarının mesaisi arttı.”

20-50 BİN EURO’LUK PAKETLER

Bu fırtınada yeni bir CEO bulmak ve onu şirkete çekmek daha pahalıya mal olmuyor mu? Şirketlerin burada “Tek bir doğru karar parayı kat kat çıkarır” yaklaşımında olduğunu söylüyor Ergene. Maliyetler hakkında ise net bilgiler paylaşıyor:

“CEO’lar zaten dolar ve Euro bazında paketler alıyorlar. Burada fark yaratan durum prim paketi oluyor. Büyük şirketlerde ortalama 20-30 bin Euro’luk paketler sunuluyor. Daha da büyük yapılarda 50 bin Euro net maaş duyuyoruz. Bu rakamların üstüne prim paketi ekleniyor. Bazı şirketler çok yüksek primler veriyorlar. Genel strateji olarak kendisinden adam alınmasının önüne geçiyorlar.”

‘BANA ÖYLE BİR KAPTAN BUL Kİ...’

Şirketlerin beyin avcılarından yeni kaptan isterken sıraladığı ortak talepler var. ‘Bana öyle bir kaptan bul ki...’ cümlesi genellikle şöyle tamamlanıyor:

- “Bu şirketi beş senede iki katına çıkarsın. (Büyüme odaklı şirketler)

Bu şirketlere genellikle pazarlama, satış kökenli, agresif yaklaşımı olan, hedef için kırıp dökecek karakterde ve geçmişteki lider havuzuna bakılıyor.

- Biz halimizden memnunuz, buradaki kârlılığı yönetsin, yüzde 10 büyümeye razıyız.(Mevcudu korumak isteyenler)

Bu şirketler için de ekibe ve finansal yapıya sahip çıkacak, finansal geçmişi başarılı, daha sakin kararlar alan profildeki lider havuzuna bakılıyor.

İŞTE YENİ ATAMALARDAN ÖRNEKLER