Prof. Dr. Doğanay Tolunay

Yıllar sonra gelen güzel haber: Ozon tabakasında kritik iyileşme! Hayatımızı nasıl etkileyecek?

Ozon tabakasıyla ilgili yıllardır süren küresel mücadele sonuç veriyor gibi görünüyor. 2024 verileri iyileşmeye işaret etse de, uzmanlar temkinli. Peki bu gerçekten kalıcı bir toparlanma mı? Yoksa gezegenin en kırılgan kalkanı yeni tehditlerle karşı karşıya mı?

Ormanlar yanıyor, risk artıyor: Yangın girdabı alarmı! Neden oluyor? Yangınların seyrini nasıl etkiliyor? Uzman isim tarih vererek uyardı…

Bu yaz Türkiye genelinde neredeyse her gün yaşanan orman yangınları alarm veriyor! En son Sakarya-Bilecik sınırında ortaya çıkan yangın korkuttu. Sosyal medyada ‘yangın hortumu’ olarak paylaşılan ancak aslında ‘yangın girdabı’ olan bu doğa olayı büyük dikkat çekerken, Prof. Dr. Doğanay Tolunay kritik yangın riski konusunda tarih vererek uyardı. Peki, yangın girdabı neden oluşuyor? En önemlisi bu gizemli doğa olayı yangınların seyrini nasıl etkiliyor?

Türkiye bir hafta kavrulacak... Aşırı sıcaklardan nasıl korunacağız

Bugünden itibaren bir hafta boyunca çok ciddiye alınması gereken sıcak hava koşulları içindeyiz. Doğu Karadeniz hariç, Türkiye’nin her bölgesinde mevsim normallerinin yaklaşık 8 derece üzerinde rekor sıcaklıklar bekleniyor. Termometre İstanbul’da 38, Ankara’da 35, İzmir, Çanakkale, Edirne ve Adana’da 40, Diyarbakır’da 43 dereceyi gösterecek olsa da hissedilen tahmini sıcaklıklar 50’yi bulabilecek. Özellikle kalabalık, parksız, ağaçsız, asfaltın güneşi adeta emdiği büyükşehirlerde... Bu, son yıllarda alıştığımız bir tablo olsa da şüphesiz sağlık açısından yılın en riskli günleri içindeyiz. Hem sağlığımız hem de çevremiz için bu sıcak havalarda nasıl davranmak gerekiyor, sordum.

Asıl risk bu hafta başlıyor: ‘Bu havada taşa çekiçle vursanız ateş çıkar’ | Yangın bombası mı termal kameralar mı? Çözüm ne?

Türkiye orman yangınlarıyla mücadelede zorlu bir haftayı geride bıraktı ama uzmanlar bu haftaya dikkat çekerek uyarıyor: Asıl risk şimdi başlıyor! Peki, hangi şehirler için alarm çanları çalıyor? Yangın bombası, termal kameralar, kimyasal geciktiriciler gibi teknolojiler gerçekten çözüm mü? Prof. Dr. Doğanay Tolunay, hurriyet.com.tr’ye çarpıcı açıklamalarda bulundu.

‘Ormanda insan faaliyeti arttıkça yangınlar çoğalıyor’

Yaz başından beri orman yangınlarıyla mücadele ediyoruz. Sakarya, Bursa, Balıkesir, Manisa ve İzmir’de ciğerlerimiz yandı, birçok bölgede yangınlar devam ediyor. İklim değişti, ortam çok kuru ve rüzgâr şiddetli. Anız yakmak, ormanlık alanların yapılaşmaya açılması, kontrolsüz giriş çıkışlar... Uzmanlar bunların da çok ciddi birer sorun olduğuna dikkat çekiyor ve uyarıyor: “Yangınları engellemeliyiz, söndürmeye çalışmakla mücadele edemeyiz.”

Orman yangınlarıyla ciğerlerimiz yanıyor… En riskli iller hangileri? Sıcaklıklar artacak mı? ‘5 Temmuz’dan sonrasına çok dikkat’

İzmir, Sakarya, Bilecik, Manisa, Balıkesir, Edirne, Hatay…  Türkiye’nin dört bir yanında orman yangınları haberleri geliyor. Şiddetli rüzgârın da etkisiyle kısa sürede büyük alanlara yayılan yangınlar, yerleşim yerlerine de yaklaşıyor, bölgede yaşayanların hayatını tehdit ediyor. Peki rüzgârın şiddeti ne zaman azalacak? Hava sıcaklıkları hangi bölgelerde yükselecek ve yangın riskini artıracak? En önemlisi Türkiye’de orman yangını çıkma riski en yüksek olan şehirler hangileri?

Ormanlar değil geleceğimiz yanıyor… Tek suçlu ‘çöl’ sıcakları ve iklim krizi mi

Son 2 günde Türkiye’nin dört bir yanında 150 orman yangını çıktı ve çaresizce izledik.

1937 yılından itibaren ilk kez bu kadar fazla: Orman yangını sayısı korkuttu! Hangi şehirler tehdit altında?

Geçen yıl, Türkiye’de 3 bin 797 orman yangını ile 1937’den bu yana en yüksek rakama ulaşıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın verilerine göre, ormanların yaklaşık yüzde 30’u yangın tehdidi altında. Prof. Dr. Doğanay Tolunay, “Ormanlardan geçen elektrik hatları ve insan faktörü, yangınların başlıca nedenleri arasında” diyor. Peki, bu yangınların ardında başka hangi tehlikeler gizli? Yangınların en çok yaşandığı bölgeler nereler? Geleceğimiz açısından bu felaketlere karşı nasıl bir strateji geliştirmeliyiz? 2025 boyunca yangın riski daha da mı büyüyecek? Mercek altına aldık.

Ece Gürel’in hocası anlattı: Peyzaj mimarı ormanda kaybolabilir mi? ‘Üniversite yıllarında sessiz sakin bir öğrencimdi’

İstanbul'da Belgrad Ormanı'nda kaybolan ve dört gün sonra bulunan peyzaj mimarı 36 yaşındaki Ece Gürel, hastanede hayatını kaybetti. Olay yeri inceleme ekiplerinin hastanedeki incelemelerinin ardından Ece Gürel'in cenazesi Adli Tıp Kurumu morguna getirildi. Peki bir peyzaj mimarı ormanda kaybolabilir mi? Ece Gürel’in üniversiteden hocası olan Prof. Dr. Doğanay Tolunay, Hurriyet.com.tr’yle önemli bilgiler paylaştı.

‘Volkanik patlamalar iklimi değil hava durumunu değiştirebilir’

Etna 8 Şubat’ta lav ve kül püskürtmeye başladı. Geçen yılın sonunda da Hawaii’deki Kilauea Yanardağı patlamıştı. Santorini Volkanı’ysa uzmanları tedirgin ediyor. Yanardağlardaki hareketlerin hava sıcaklığı ve iklim açısından ne ifade ettiğini doğabilimci Prof. Dr. Doğanay Tolunay’la konuştuk.

Unuttuğumuz kadim bilgileri hatırlayalım, suyun kıymetini bilelim

Küresel Su Ekonomisi Komisyonu’nun geçen ay yayımladığı rapora göre dünya nüfusunun yarısı halihazırda su kıtlığıyla karşı karşıya. Bu uyarının ülkemiz özelinde değerlendirilmesi için biliminsanlarına danıştık. “Bütün şehri suya göre tasarlayan bir kültürden gelip suyu çok kötü kullanan bir millet olduk” diyerek uyardılar: “Yeraltı sularımız hızla tükeniyor.”

İstanbul barajları alarm veriyor: Doluluk oranı yüzde 30

Başlığı okuyanlar “E, kış geldi. Yağmur yağacak, barajlar dolacak” diye düşünüyor olabilir. Ancak son 10 yıldır ciddi derece kuraklık yaşıyoruz. Öyle ki İstanbul’un suyunu sağlayan 10 barajdaki doluluk oranı kurak ve yağışsız geçen bir yazın ardından yüzde 30’lar seviyesine düştü. Alibeyköy ile Kazandere ve Papuçdere barajlarındaki doluluk oranı ise yüzde 10’un altında. Hesaplamalara göre İstanbul’un 85 günlük suyu kaldı. Bence sorulması gereken şu; yağmur yağsa bile barajlar hepimize yetecek kadar dolar mı? Su stresi yaşamamak adına neler yapılmalı?

Asıl mesele söndürmek değil yangın çıkmasına engel olmak

İzmir, Manisa, Muğla bir yandan Karabük, Bolu, Aydın öte yandan... Son 4 gündür, 72 farklı bölgede ciğerlerimiz yanıyor. Gerçi rüzgârın şiddetini kesmesi ve müdahalelerle birlikte 66 yangın söndürüldü, diğerlerine de müdahaleler sürüyor ancak her yaz istisnasız benzer acıları yaşıyoruz. Ve her yangının ardından aynı tartışma içinde buluyoruz kendimizi: “Yangın söndürme uçak ve helikopterlerimiz yetersiz mi?” Oysa bir yangına müdahale etmek sanıldığından daha zor. Ben değil Prof. Dr. Doğanay Tolunay söylüyor bunu ve ekliyor: “Temel stratejimiz yangın söndürmek değil yangın çıkmasını engellemek olmalı.” Peki nasıl?

‘Orman yangınlarının sebebi insandır’

Dünyanın her yerinde biliminsanları iklim krizi nedeniyle felaketler çağına girdiğimizi söylüyor. Orman yangınları da bunun bir sonucu... İklim krizini bahane edip insan etkeni azımsanmasın çünkü ilk kıvılcım yüzde 90 insan elinden çıkıyor. Bu konuda sorumluluğu üstlenmemizin vakti geldi. Orman yangınlarının önüne geçebilmek için hangi önlemleri alabileceğimizi uzmanlara sorduk.

‘Endişeliyiz ama mücadele yeni başlıyor’

Uyarıları uzun süredir görmezden geliyorduk ancak etkilerini hissetmeye başlayınca küresel ısınma gündemimizin en önemli başlığı oldu. Ülkemizin önemli üniversitelerinde görev yapan çevre mühendisleriyle konuştuk: “Var olduğumuz müddetçe iklim değişikliğini sınırlandırmak için elimizden geleni yapmalıyız.”

Orman yangınları geçen yıla göre beş kat arttı! Hangi önlemler alınmalı? ‘Muğla, Aydın ve Antalya’daki maki bulunan ormanlara dikkat!’

Diyarbakır ve Mardin’deki anız yangını felaketi sonrasında ülkenin çeşitli bölgelerinden de endişe verici yangın haberleri gelmeye devam ediyor. Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre geçen yılın aynı döneminde 84 orman yangını kaydedilirken, bu yıl bu sayı yaklaşık beş kat artarak 399'a ulaştı. Bu büyük artışın nedenlerini ve alınması gereken önlemleri Prof. Dr. Doğanay Tolunay ile konuştuk.

Bizi yalancı bahar yakacak

Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi bazı ağaçların çiçek açmasına neden oldu. Prof. Dr. Doğanay Tolunay, “Ağaçlar 15 Mart, 20 Mart gibi çiçeklenirdi, artık bu dönemin şubatın sonlarına kaydığını görüyoruz. Sıcaklıklar aniden düşerse bitkiler bundan zarar görebilir” dedi.

Yanan ormanlardan güzel haber... Metrekarede 10 fidan çıktı

2021 yılında çıkan yangınların etkilediği Muğla’daki ormanlık alanı ziyaret eden İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay, güzel haberi verdi. Araziye serpiştirilen kozalak tohumlarından metrekarede yaklaşık 10 fidan büyümüş.

Ne terör örgütleri ne de imar kaygısı... Yangınların en önemli sebebi: İnsan hatası ve iklim değişikliği

Yunanistan bir yandan Türkiye öte yandan… Ciğerlerimiz kül oluyor. Önceki gün Çanakkale’de aniden başlayan orman yangını fırtınanın da etkisiyle bir anda büyüdü. Ekipler kontrol altına almak için canla başla çalışırken bölgeden gelen görüntüler de içimizi yakıyor. Her yıl neredeyse hiç değişmeyen bu acı manzara karşısında neden çaresiziz? Ya da çaresiz miyiz? Benim de hemen hemen herkes gibi ilk aklıma düşen “Acaba terör örgütleri mi yaktı?” yoksa “İmara açmak için mi yakıldı?” soruları oldu. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay’ı aradım. “Bunlar şehir efsanesi. Nedense insanlar hatalarını kabullenmek istemiyor. İklim değişikliği konusuna da gereken önemi arz etmiyor” diyor.

İki sene önce ne yaşamıştık? Eyyam-ı bahur sıcakları geri döndü! Şimdi bizi neler bekliyor? 'Önemli olan orman yangınını söndürmek değil...'

Kuru hava, sıcak, rüzgar... 2021 yazında yaşadığımız ve şiddetli orman yangınları ile ülkede cehennemi yaşatan eyyam-ı bahur sıcakları geri döndü! Eyyam-ı bahur sıcakları sadece orman yangınlarına sebep olmuyor aynı zamanda insan sağlığını tehdit ediyor ve hatta ölümlere neden oluyor. Uzmanlar özellikle bu sıcaklarda dışarı çıkılmamasının altını çiziyor. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay, sıcak hava dalgalarının orman yangınlarına, insan sağlığına ve susuzluğa olan etkilerini anlatıyor...

‘Yangını çıkaran iklim krizi değil’

Orman yangınları konusunda geçen yıllara göre dikkatli ve müdahalede daha iyiyiz. Ama yine de gidecek yolumuz var.

Türkiye'de kuraklık tehlikesi artıyor! Soframızdaki hangi ürünler tehlike altında? ‘Karadeniz'de bile kuraklık yaşıyoruz, bu durum çok korkutucu’

Yağışların azalmasıyla kuraklık tehlikesi her geçen yıl daha fazla hissediliyor. Kış mevsiminin bitimine iki hafta var ama Türkiye'nin önemli bölümünde hâlâ kar ve yağmur yağmadı. Peki bu yıl yaşanan olağanüstü kuraklığı nasıl yorumlamak gerekiyor? Soframızdan hangi ürünler eksilebilir? Bahar aylarında bizi nasıl bir hava bekliyor? Hangi önlemler alınmalı? Uzmanlarla mercek altına aldık.

Deprem sonrası afet atık yönetimi nasıl olmalı? Sağlık risklerini azaltmak için neler yapılmalı? Uzmanlar 4 önemli tehlike hakkında uyarıyor...

Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremin ardından arama ve kurtarma çalışmaları sona erdi. Şimdi sırada yıkılan binlerce binadan geriye kalan enkazı kaldırma çalışmaları var. Peki deprem sonrası atık yönetimi nasıl olmalı? Doğaya ve canlılara zarar vermeden nasıl adımlar atılmalı? Bölgede sağlık riskini minimuma indirmek için neler yapılmalı? Uzmanlar hurriyet.com.tr’ye anlattı.

Hurriyet.com.tr ÖZEL BELGESEL | Doğum Yılı 2020 Bölüm#1: Köprüden önceki son çıkış

İklim krizinin yol açtığı sorunlar tüm insanlığın geleceğini tehdit etmeye devam ediyor. Özellikle çocukları. 2020’de doğan bir çocuk, içinde yaşadığı ülke karbon emisyonu konusunda örnek bir tavır gösterse bile 1960’da doğan birine göre 7 kat daha fazla aşırı sıcaklıklarla mücadele edecek. Peki, bugüne nasıl geldik? İnsanlık son şansını değerlendirip korkutucu gidişatı durdurabilecek mi? Köprüden önceki son çıkışı kaçırırsak neler yaşayacağız? "Doğum Yılı 2020" belgeselinde bu soruların yanıtlarını aradık.

‘Eyyam-ı bahur’ kavuruyor: Hastalıklara dikkat

Evin içinde, ‘Sıcak, çok sıcak’ diye söylenerek dolaşmayan var mı? Bugün, yarın hafifler belki diye beklerken yurt geneli ‘Eyyam-ı bahur’ sıcaklarının etkisi altına girdi. Gençler kökeni Arapça olan bu kelimeyi bilemeyebilir, yaygın kullanımı ile söyleyelim, ‘Afrika sıcakları’ geldi. Boğucu sıcağa ne vantilatör ne de klima dayanıyor. Peki, ne yapmalı da bu aşırı sıcaklarda hele de COVID-19’un yeniden yükselişe geçtiği şu günlerde, sağlıklı kalmalı, bağışıklığı güçlü tutmalı? Sordum.

Önlem alınmazsa orman yangınları artabilir

İzmir Çeşme’de ve Muğla Datça’da meydana gelen yangınlar geçtiğimiz yıl yaşadığımız acıyı yeniden hatırlattı. Orman yangınları için riskli zamanlara girdiğimizi söyleyen İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay, “Şu anda meteorolojik koşullar geçen sene ki kadar kritik noktaya ulaşmadı. Sıcaklıklar henüz 40 dereceleri aşmadı ama hem Datça’da hem Çeşme’de rüzgarın fazla olması nedeniyle çıkan yangınlar hızlı bir şekilde büyüdü” dedi.