gamze bal

Çalışanlar ‘önce mental sağlığım sonra maaş’ diyor: Para mutluluk getirmedi

İş hayatındaki kırmızı çizgiler ve çalışanların öncelik sıralamaları değişti. Michael Page’in önce Hürriyet İK ile paylaştığı 2026 Yetenek Trendleri Raporu’na göre mental sağlığını önemseyenlerin oranı, iyi maaş beklentilerini solladı. En önemli önceliğinin mental sağlık olduğunu belirtenlerin oranı, son bir yılda tam 17 puanlık artışla yüzde 31’e çıktı. Bunu yüzde 24 ile iş-yaşam dengesi izledi. Üçüncü sırada yüzde 20 ile iyi bir maaş beklentisi yer alsa da; bu beklentideki artış, bir önceki seneye kıyasla 3 puanla sınırlı kaldı.

Beyaz yakaya ‘mikro’ reçete

Dünyada ve Türkiye’de yapılan pek çok seyahat araştırmasına göre, çalışanlar artık 15 günlük izinlerinin tamamını tek seferde kullanmak yerine, ‘daha kısa ama daha sık’ tatil yapmaya başladı. Öyle ki bu durum, turizmcilerin ‘mikro tatil’ tanımlamasıyla nitelendirdiği bir trende dönüşmüş durumda. İK yöneticileri ise her ne kadar biriken yıllık izinlerin bilançoya yük olduğunu düşünüp eritilmesini istese de sık izinler nedeniyle iş yüklerinin artmasından dertli.

Kariyerde ikinci bahar arayışı

Yanlış kararlar, kaçırılan fırsatlar, kullanılmayan yetenekler... Pek çok insan mesleğinde belli bir noktaya gelse de aslında mutlu olmadığı gerçeğiyle yıllar sonra yüzleşebiliyor. ‘Kariyer pişmanlığı’ olarak da adlandırılan bu durum, uluslararası bir araştırmaya göre çalışanların yüzde 41’ini kapsıyor. Bir diğer önemli bulgu ise bu insanların, ‘artık çok geç’ düşüncesine kapılıp pişmanlıklarını bastırmaları. Peki gerçekten de geç mi, belli bir deneyim ve yaştan sonra ikinci bir kariyer inşa edilemez mi? İşte, kariyer pişmanları için yol haritası...

Yoldan kazandığımız zamanı işe harcadık

İlk kez Hürriyet İK ile paylaşılan ‘Küresel Çalışma Düzenlemeleri Araştırması’, evden çalışmanın meşguliyeti azaltmadığını; yolda geçen zamanın yerini artık ekranların aldığını ortaya koydu. Araştırmaya göre, Türkiye genelinde evden çalışılan bir gün ortalama 69 dakikalık yol süresi tasarrufu sağlıyor; bu süre İstanbul’da 90 dakikayı aşıyor. Ancak, kazanılan zamanın önemli bir bölümü yine işe ayrılıyor.

Modern ofisin hayalet çalışanları

Çalışma hayatında son bir yıldır yeni bir kavram tartışılıyor: Görev maskeleme. Yani hiç çalışmadığı halde çok çalışıyormuş gibi meşgul görünme çabası. Ancak bu kavram, sanıldığının aksine tembellikle ilgili değil; işyerindeki baskılarla ve işsizlik korkusuyla mücadele etmenin yeni biçimi. Peki çalışanlar buna neden gerek duyuyor ve bu davranış iş yaşamında hangi yeni sorunlara yol açıyor? İşte, detaylar…

İşte işverenlerin refah planı

Çalışan esenliğinin formülünü kozmetik hediyeler ya da spor salonu üyeliğinde bulan şirketler, artık refahı sağlamak için daha temel ihtiyaçlara yöneldi. Bu yıl Türkiye’de yılbaşı çikolatası yerine erzak sepeti, spor üyeliği yerine kira desteği sunan şirketlerin sayısının artması bekleniyor. Yurtiçinde yan hakların çeşitlenmesinden ziyade sadeleşmesi ve performansa dayalı ödüllendirmenin artması beklenirken; yurtdışında ise ‘kişiye özel yan haklar’ gündemde. İşte, işverenlerin bu yıl çalışan refahını sağlamaya yönelik planladığı uygulamalar...

Kovulmanın şık hali: Outplacement

ABD ve Avrupa’dan sonra Türkiye’de de yerleşmeye başlayan bir uygulama var: Outplacement. Yani işten çıkarılanlara verilen kariyer desteği. Özetle, bir şirket devam etmek istemediği çalışanlar için 1-3 aylık kariyer desteği satın alıyor; işten ayrılan kişi de kendisine atanan danışman sayesinde yeni bir yol haritası belirleyip mülakatlara katılıyor ve yeni bir iş buluyor. Türkiye’de bir taraftan yerel şirketlerde de yavaş yavaş yerleşmeye başlayan bu kültür, son dönemde maliyet engeline takıldı.

Tükenmeden çalışmanın yol haritası

Çalışanlar için mental sağlık ve iş-yaşam dengesi artık maaş kadar önemli. Dünya genelindeki pek çok rapora göre, çalışanların yaşadığı tükenmişlik sendromu iş dünyasında artık ‘sessiz bir salgın’ haline gelmiş durumda. Peki şirketler verimliliğini düşüren bu durumla nasıl başa çıkmalı, hangi politikaları izlemeli? İşte tükenmeden çalışmanın yol haritası...

Sınırlar kayboldu mesai bitmiyor

Sabah erken saatlerde başlayan mesai, gün içinde bitmeyen; uzadıkça uzayan toplantılar, Teams mesajları ve dinlenilmesi gereken akşam saatlerinde gelen bildirimler... Esnek çalışmayla birlikte iş ve yaşam arasındaki denge de ortadan kalktı. Microsoft’un güncel bir raporu, dünya genelindeki çalışanların yüzde 80’inin işlerini yapmak için yeterli zaman ya da enerji bulmakta zorlandığını ortaya koydu. Rapora göre, çalışanlar kendilerini sürekli iş başında hissettikleri ‘sonsuz iş günü’ ile karşı karşıya. İşte, sonsuz iş günü kavramına yol açan nedenler ve Türkiye’deki yansımaları...

CEO ve işçi arasında zam uçurumu büyüyor

Oxfam’ın güncel bir analizine göre, 2019’dan bu yana ortalama CEO maaşları reel olarak yüzde 48.2 artarken, aynı dönemde ortalama çalışan ücretleri yalnızca yüzde 0.9 yükseldi. Yani bir yandan nitelikli çalışan bulmakta zorlanan iş dünyasının ‘yetenek açığı’ büyüyor; diğer taraftan da çalışan maaşları yerinde sayıyor. Türkiye’de yapılan bir başka araştırma ise ülkedeki yöneticilerin yüzde 39.5’inin gelirleri artsa da memnuniyetlerinin azaldığını ortaya koyuyor. Peki neden böyle? İşte, her yıl aynı çarpık tablonun görülmesinin nedenleri...

Maaş pazarlığının şifreleri

Türkiye’de yapılan bir araştırma, çalışanların yüzde 5’inin kendisini maaş pazarlığına oturacak kadar rahat hissetmediğini; yüzde 57’sinin ise son bir yılda maaş zammı alabilmek için pazarlık masasına oturduğunu ortaya koydu. Hem Türkiye’de hem de dünya genelinde yapılan pek çok başka araştırma da çalışanların büyük bir kısmının, daha yüksek bir maaş almak için iş değiştirmek istediğine işaret ediyor. Peki, maaş pazarlığı nasıl yapılmalı ve iş başvurularında maaş beklentisi sorulduğunda ne cevap verilmeli? İşte insan kaynakları uzmanlarının önerileri...

Mobbinge karşı kalkan devrede

‘Mobbing’ ya da ‘psikolojik taciz’, çalışma hayatının en büyük sorunlarından biri. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın verilerine göre, 19 Mart 2011 ila 30 Kasım 2024 tarihleri arasında ALO 170’e yapılan 144 bin 392 mobbing başvurusunun yüzde 19’u kamu sektöründen gelirken, yüzde 81’i özel sektör çalışanlarından geldi. Konuyla ilgili Resmi Gazete’de yayımlanan 7 maddelik genelge ise, mobbingi yeniden gündeme getirdi. Peki yeni genelgede neler var, son dönemde mobbing nedeniyle istifa edenlerin sayısında artış gözlemleniyor mu, 2025 itibarıyla en sık rastlanan mobbing türleri neler ve neler yapılabilir?

Çalışan verimliliğinin de yeni anahtarı: İş yerlerinde sağlıklı menü rüzgârı

Gerek Türkiye’de gerekse dünyada yapılan pek çok araştırma, sağlıklı beslenmeye yönelik talebin her geçen gün arttığını; bunun da çalışma hayatına uzanan etkileri olduğunu ortaya koydu. Örneğin, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, son 5 yıldır sağlıklı beslenmeye yönelik dünya genelindeki bilinçte ciddi bir artış var. Deloitte’un küresel sağlık raporunda çalışanların sağlıklı yaşam tarzına yönelik artan ilgisi vurgulanırken; McKinsey’in raporu da çalışanların yüzde 65’inin iş yerinde sağlıklı beslenme seçeneklerinin olmasını önemsediğini ortaya koydu. Bunda, düşük karbonhidratlı diyetlerin ve organik ürün tüketiminin özellikle genç çalışanlar arasında popüler hale gelmesinin etkili olduğu belirtiliyor. Hatta bazı araştırmalar, bu konunun önemini bir adım daha öteye taşıyarak ‘bir iş yerinde çalışanlara sağlıklı beslenme seçenekleri sunulmasının verimliliği artırdığını’ raporluyor.

Evden çalışmak mı, işten kaytarmak mı?

Dünya genelinde yapılan pek çok araştırmaya göre, çalışma hayatında artık kalıcı yer edinen uzaktan çalışma modeli, işverene de çalışanlara da pek çok konuda fayda sağlamaya devam ediyor. Ancak bu modelinin yaygınlaşmasıyla çalışma hayatında konuşulmaya başlanan bir konu daha var: Çeşitli nedenlerle çalıştığı kuruma bağlılığı azalan bazı çalışanların, evden çalışmayı ‘çalışmamak’ olarak görme olasılığı. Bu durumun özellikle performans ölçümü zor olan pozisyonlarda daha belirgin hale geldiği belirtiliyor. İnsan kaynakları uzmanlarının aktardığına göre, henüz yaygın olmayan bu soruna şimdiden köklü çözüm bulmak şart.

Çalışansızlık sendromu büyüyor

Emekli olan ve işgücünden ayrılan nesil, genç nesillerin doldurmakta zorlanacağı bir deneyim ve beceri boşluğu bıraktı. Gençler de ücret ve çalışma saatleri gibi nedenlerle bu işlere yönelmeyince tüm sektörlerde üretimi de olumsuz etkileyen bir ‘nitelikli personel’ sorunu yaşanıyor. Ancak bu Türkiye ile birlikte tüm dünyanın sorunu. ‘Çalışansızlık sendromu’ veya ‘yetenek kıtlığı’ gibi isimler verilen bu durumun hangi ülkede ne durumda olduğunu araştırdık.

2025’te çalışanı anlayan kazanacak

Bu yıl çalışanların odağında ‘tatmin edici bir maaş’, şirketlerin odağında ise ‘maaş şeffaflığı’ ve ‘çalışan beklentilerini, onları doğru anlayacak şekilde yönetmek’ var. Yeni nesil çalışan esenliği platformu Wellbees CEO’su Melis Abacıoğlu, “Çalışan beklentileri 2025’te daha belirgin hale geliyor. Mevcut yetenek kıtlığı da düşünüldüğünde, bu yıl çalışanını doğru anlayıp aksiyon alan kazanır” derken, Kolay İK COO’su Tunca Üçer de “Adil ücret politikaları 2025’te çalışanların iş yerlerine olan bağlılığını artırmak için kritik bir araç olacak” diye konuştu.

Aradığınız çalışana ulaşılamıyor!

Geçmişi 2000’li yılların başlarına uzansa da Covid-19 pandemisiyle birlikte çalışma hayatında yaygınlaşan uygulamalardan biri de ‘işçinin ulaşılamama hakkı.’ Çalışanların herhangi bir yaptırımla karşılaşma kaygıları olmadan, çalışma saatleri dışında işyeri ile dijital iletişimi kesebilmeleri anlamına gelen bu hak, ‘bağlantıyı kesme hakkı’ olarak da biliniyor. Konuyla ilgili son düzenleme ağustos ayında Avustralya’dan geldi. Ülkede yürürlüğe giren yeni yasaya göre, ülkedeki çalışanlar artık mesai sonrası gelen aramaları yanıtlamak ya da mesajları okumak zorunda değil. Başta Avrupa ve Latin Amerika olmak üzere 20’den fazla ülkede de benzer kurallar uygulanıyor

Mesai saatleri kısalıyor mu?

Tüm dünyada haftada beş gün olan mesai anlayışından uzaklaşmak isteyen şirketlerin sayısı artıyor. Son olarak Belçika, İzlanda, İsveç ve Almanya’da kısmen uygulanmaya başlanan dört gün mesai İngiltere’de de denenmeye başlamış; pilot uygulamaya katılan 61 şirketten 56’sı dört gün mesaiyi kalıcı hale getirmişti. Türkiye’de ise ‘kamuda esnek çalışma’ konusunda formül arayışları olsa da özel sektörde mesai saatlerinin azaltılması yönünde bir çalışma yok. Ancak Yalova merkezli bir şirketin nisan ayında dört gün çalışma modeline geçmesinin, diğer şirketlere de ilham olması bekleniyor. İşte bu modelin dünyada öne çıkan örnekleri ile Türkiye’de konuyla ilgili son gelişmeler...

İş görüşmesinin şifreleri

Mülakatlar iş arayan gençler için çoğunlukla büyük bir belirsizlik ve kaygı konusu. Peki masanın diğer tarafı, yani işe alım birimlerindeki uzmanlar bu görüşmelere hangi düşüncelerle geliyor, hangi özelliklere bakıyorlar, nasıl cevaplar istiyorlar ve gençlere bu konuda ne öneriyorlar? Yenibiriş İnsan Kaynakları İşe Alım Müdürü Bünyamin Şahin ve İngiltere ve Türkiye’de yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere her kademede yöneticilere danışmanlık ve koçluk yapan, Eğitmen Hülya Mutlu ile konuştuk.

İthal garsonlar serviste

Kırsalda oluşan işgücü açığının hayvancılıkta yol açtığı ‘Afganistan’dan ithal çoban’ dalgası, hizmet sektörüne de sıçradı. Pandemi döneminde yaşanan kapanmalar sonrası nitelikli personelini farklı sektörlere kaptıran restoranlar garson ithal etmeye başladı. TÜRES ve TURYİD başkanlarının anlattığına göre, gençler artık restoranların asgari ücret verdiği ve bahşişlerin de azaldığı garsonluk mesleğine yönelmeyince, oluşan personel açığının önemli bir kısmı Afganistan, Pakistan ya da Suriye uyruklu gençlerle kapatılmaya başlandı.