Suça sürüklenen çocuk düzenlemesi TBMM'ye sunuldu: 15-18 yaş arasına müebbet geliyor
Güncelleme Tarihi:
AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin TBMM Başkanlığına sunulduğunu bildirdi.
Usta, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut ve bazı milletvekilleriyle Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, 2002'den bugüne kadar reform niteliğinde çok sayıda düzenlemenin yasalaştırıldığını ifade etti.
AK Parti'nin, Cumhuriyet tarihinin en büyük demokrasi ve kalkınma atılımlarına imza attığını belirten Usta, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'ye hizmet yolculuğuna başlarken siyasetin merkezine kalkınmanın yanı sıra adaleti de yerleştirdiklerini dile getirdi.
Adalet sisteminin güçlendirilmesi ve adalet hizmetlerinin daha etkin, erişilebilir ve güven veren bir yapıya kavuşturulması amacıyla önemli reformları hayata geçirdiklerini belirten Usta, reform anlayışının devamı olarak Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin TBMM Başkanlığına sunulduğunu kaydetti.
Usta, 18 maddeden oluşan teklifin, çocukların korunmasını, çocuk adalet sisteminin güçlendirilmesini ve toplum güvenliğinin daha etkin şekilde sağlanmasını amaçladığını vurguladı.
TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu'nun raporunu sunduğunu hatırlatan Usta, teklifin hazırlanması sürecinde komisyon raporundan faydalanıldığını belirtti.
Kanun teklifinin 7 farklı kanunda değişiklik ve düzenleme öngördüğünü bildiren Usta, çocukların suça karışmasının, sadece Türkiye'nin değil, dünyanın birçok ülkesinin karşı karşıya bulunduğu çok boyutlu bir sorun olduğunun altını çizdi.
"AİLENİN ÇOCUK ÜZERİNDEKİ SORUMLULUĞUNUN GÜÇLENDİRİLMESİ HEDEFLENMİŞTİR"
Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 31'inci maddesindeki düzenlemeyle hapis cezalarının alt ve üst sınırlarının artırılacağını aktaran Usta, şöyle devam etti:
"Kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ve daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkum edilmiş olma hususları göz önünde bulundurularak kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubu çocuklar bakımından hakimin takdirine bağlı olarak herhangi bir ceza indirimi uygulanmamasına yönelik bir düzenleme öngörülmektedir. Böylece 15-18 yaş arası çocukların belirlenen şartlar yerine geldiği takdirde hakimin takdir yetkisiyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almasına yönelik düzenleme hayata geçirilecektir. Yine, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 12-15 yaş grubu çocuklar bakımından da belirli şartların varlığı halinde hakime takdir yetkisi verilerek ceza almalarına ve daha az ceza indirimi uygulanmasına da imkan sağlanmaktadır."
Usta, TCK'deki tekerrür hükümlerin uygulanma yaş sınırının 18'den 15'e düşürülerek, suç örgütleri tarafından 15-18 yaş grubundaki çocukların suçta kullanılmasının önlenmesinin ve caydırıcılığın sağlanmasının hedeflendiğini dile getirdi.
TCK'deki "Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçunun cezasının alt ve üst sınırlarının da artırılacağını aktaran Usta, "Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali nedeniyle çocuğun kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi halinde ebeveynlere verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılması suretiyle ailenin çocuk üzerindeki sorumluluğunun güçlendirilmesi de hedeflenmiştir." ifadelerini kullandı.
Çocuk hükümlülerin cezalarının infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacağını belirten Usta, "iyi halli" olduğunun tespiti durumunda çocuk hükümlülerin eğitim evlerine ayrılacağını bildirdi.
Leyla Şahin Usta, şöyle konuştu:
"Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu bakımından koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında çocuğun 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 günün 2 gün olarak kabul edilmesi uygulamasından vazgeçilecek, 1 günün 1 gün olarak dikkate alınması da sağlanacaktır. Ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza etmesi suretiyle bu silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası yaptırımı öngörülmektedir."
- "YENİ YÖNLENDİRME TEDBİRLERİ GETİRİLMEKTEDİR"
AK Parti Grup Başkanvekili Usta, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılmasının, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınmasının yasaklanacağını, bu eylemlere idari yaptırım uygulanacağını ifade etti.
Teklifteki yeni düzenlemeleri anlatan Usta, şunları kaydetti:
"Çocuk hakları yaklaşımı doğrultusunda mevzuatta yer alan 'suça sürüklenen çocuk' ibaresi yerine 'adli süreçteki çocuk' ifadesi benimsenerek, hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmayan çocuklar bakımından masumiyet karinesini ve çocuk odaklı yaklaşımı daha güçlü şekilde yansıtan bir terminolojiyi kullanmayı hedefliyoruz. Ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar bakımından barınma, eğitim, sağlık, danışmanlık ve bakım şeklindeki koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yanında 'sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri', 'dijital risklerden korunma tedbiri', 'kitap ve kütüphane tedbiri', 'çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri', 'tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı maddeyle davranışsal bağımlılık tedbiri' şeklinde yeni yönlendirme tedbirleri getirilmektedir. Böylelikle cezai sorumluluğu bulunmayan çocukların daha etkin bir şekilde rehabilite edilmesi ve toplumsal hayata hazırlanması amaçlanmaktadır."
Hastane ile adliye arasında, akıl hastalığı veya bağımlılık nedeniyle kendisi ya da başkaları açısından tehlike oluşturan çocukların ihtiyaç duydukları tedavi ve koruma hizmetlerine gecikmeksizin ulaşabilmeleri amacıyla hızlı ve etkin karar alınmasına imkan sağlayan bir mekanizma kurulacağını vurgulayan Usta, çocuklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi halinde denetimli serbestlik sürecinde eğitim, sosyal uyum ve rehabilitasyonu destekleyen yönlendirme tedbirlerinin uygulanacağını belirtti.
Usta, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu aldırılmadan iddianame düzenlenmesinin, iddianamenin iadesi nedenleri arasına alınacağını bildirdi.
Çocuklar hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının etkin biçimde uygulanabilmesi amacıyla kurumlar arası koordinasyonun güçlendirileceğinin altını çizen Usta, anne, baba, vasi ve bakımdan sorumlu kişilerin kararlara uygun hareket etmelerinin sağlanacağını ifade etti.
Bir gazetecinin 15-18 arası çocuklara müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının nasıl verileceğini soruması üzerine Usta, burada bazı kriterler ve şartların belirlendiğini söyledi. Sadece hakime takdir yetkisi verilmediğine işaret eden Usta, "kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ve daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkum edilmiş olma" durumunda hakimin takdir yetkisini kullanacağını kaydetti. Usta, benzer uygulamanın İngiltere, Fransa ve Almanya'da da bulunduğunu bildirdi.
TBMM Genel Kurulu'nun tatile girmeden bu ayın sonuna kadar çalışmasının planlandığını belirten Usta, Meclis tatile girmeden teklifin görüşülerek yasalaşmasının hedeflendiğini sözlerine ekledi.
BAKAN GÜRLEK'TEN AÇIKLAMA
Adalet Bakanı Akın Gürlek, TBMM'ye sunulan çocuklara yönelik ceza ve koruma tedbirlerini düzenleyen kanun teklifi ile çocuğu koruyan, suçu önleyen, suç örgütlerinin çocukları istismar etmesine engel olan, ailelerin sorumluluğunu güçlendiren, ağır suçlar karşısında ise kamu vicdanını ve mağdur haklarını gözeten etkili bir adalet sistemi tesis etmeyi amaçladıklarını bildirdi.
Bakan Gürlek, hazırlanmasına katkı sağladıkları ve AK Parti Grubu tarafından TBMM'ye sunulan "Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ne ilişkin NSosyal hesabından açıklama yaptı.
Teklifin çocukları koruyan, caydırıcılığı güçlendiren ve kamu vicdanını gözeten önemli düzenlemeler içerdiğini vurgulayan Gürlek, teklifle 12-15 ve 15-18 yaş gruplarındaki çocuklara uygulanacak ceza indirimlerinin yeniden düzenlendiğini, ağır suçlarda hakime, fiilin niteliğini gözeterek daha geniş takdir yetkisi tanındığını ifade etti.
Gürlek, kanun teklifinde aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlaline ilişkin cezaların artırıldığını, çocuğun bakım, gözetim ve korunmasına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeyen kişilere yönelik de yaptırımların güçlendirildiğini belirtti.
Çocukların korunması amacıyla dijital riskler, bağımlılıklar, çevre bilinci, kitap ve kütüphane alışkanlığı ile sosyal hizmetlere yönelik yeni yönlendirme tedbirleri getirildiğine de değinen Gürlek, sosyal inceleme raporlarının etkinliği artırılırken koruyucu ve destekleyici tedbirlerde kurumlar arası koordinasyonun da güçlendirildiğine dikkati çekti.
Bakan Gürlek, çocuk odaklı hukuk anlayışını ve masumiyet karinesini daha güçlü biçimde yansıtmayı amaçladıklarını aktararak, şöyle devam etti:
"Mevzuatımızdaki 'suça sürüklenen çocuk' ibaresinin yerine 'adli süreçteki çocuk' ifadesinin kullanılması öngörülmektedir. Amacımız, çocuğu koruyan, suçu önleyen, suç örgütlerinin çocukları istismar etmesine engel olan, ailelerin sorumluluğunu güçlendiren, ağır suçlar karşısında ise kamu vicdanını ve mağdur haklarını gözeten etkili bir adalet sistemi tesis etmektir. Teklifin hazırlanmasına katkı sunan başta TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu olmak üzere tüm çalışma arkadaşlarımıza, teklifi Meclis gündemine taşıyan AK Parti Grubumuza, ilgili kurumlarımıza, akademisyenlerimize ve uzmanlarımıza teşekkür ediyorum. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, çocuklarımızın üstün yararını, toplumumuzun huzur ve güvenliğini ve mağdur ailelerimizin adalet beklentisini birlikte gözeten reformlarımızı kararlılıkla hayata geçirmeye devam edeceğiz."
BAKAN GÖKTAŞ'TAN AÇIKLAMA
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, "Çocuklarımızın üstün yararını esas alan, onları her türlü riskten korumayı, suça sürüklenmelerini önlemeyi ve ailelerin sorumluluğunu güçlendirmeyi hedefleyen önemli düzenlemeleri içeren kanun teklifinin, TBMM Başkanlığı'na sunulmasından büyük memnuniyet duyuyorum" dedi.
Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Çocuklarımızın üstün yararını esas alan, onları her türlü riskten korumayı, suça sürüklenmelerini önlemeyi ve ailelerin sorumluluğunu güçlendirmeyi hedefleyen önemli düzenlemeleri içeren 'Çocuk Koruma Kanunu' ile 'Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunulmasından büyük memnuniyet duyuyorum. Teklifle; çocuklarımızın korunmasına yönelik koruyucu ve destekleyici tedbirler güçlendirilirken, dijital risklerden bağımlılıkla mücadeleye, sosyal hizmetlerden çevre bilincinin geliştirilmesine kadar birçok alanda yeni yönlendirme mekanizmaları hayata geçiriliyor. Çocuk Koruma Kanunu kapsamındaki tüm tedbirlerin merkezde ve taşrada daha etkin, bütüncül ve koordineli şekilde uygulanmasını sağlayacak yeni mekanizmalar oluşturuluyor. Bunun yanında çocukların suçtan korunmasını ve toplumsal güvenliğin güçlendirilmesini sağlayacak caydırıcı düzenlemeler de getiriliyor. Çocuklarımızın güvenli, sağlıklı ve güçlü bir geleceğe hazırlanması için yürüttüğümüz çalışmalara önemli katkı sağlayacak bu teklifin hazırlanmasında emeği geçen başta TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu olmak üzere, AK Parti Grubumuza, kıymetli milletvekillerimize, ilgili kurumlarımıza ve akademisyenlerimize teşekkür ediyorum. Kanun teklifimizin ülkemize, milletimize ve geleceğimizin teminatı olan tüm çocuklarımıza hayırlı olmasını diliyorum" ifadelerini kullandı.